Tháng Giêng là thời điểm bắt đầu của nhiều hoạt động tín ngưỡng phong phú, chứa đựng ước vọng về một năm mới an lành, may mắn. Bên cạnh những tín ngưỡng truyền thống, vẫn còn nhiều nghi lễ gây tranh cãi, chẳng hạn như dâng sao giải hạn.
Tại một ngôi chùa nổi tiếng với nghi lễ dâng sao giải hạn ở Hà Nội, ngày 11 tháng Giêng có khá đông người đến đăng ký làm lễ. Một khóa lễ cầu bình an được viết trên giấy có mức giá chung là 150.000 cho mỗi gia đình. Nếu ai có nhu cầu dâng sao giải hạn, thì sẽ phải trả nhiều tiền hơn.
Anh Nguyễn Quốc Long (phường Trần Phú, quận Hà Đông), cho biết: "Năm nay, được biết hai vợ chồng đều có sao xấu chiếu mệnh, ảnh hưởng đến sức khỏe nên có thờ, có thiêng, có kiêng, có lành, tôi đến đăng ký tham dự lễ cầu an, giải sao xấu để mong bớt được phần nào vận hạn. Tuy nhiên, đây chỉ là điểm tựa niềm tin, không hoàn toàn phụ thuộc hay tin tưởng mà sinh tâm lý chủ quan".
Chị Lê Thị Hương (phường Đại Kim, quận Hoàng Mai), chia sẻ: "Nhà mình thường đi cầu an đầu năm, xem các sao hạn cho các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên mình chỉ tin chứ không tín, tất cả ở lòng thành và tâm của mỗi người. Mức phí 150.000 không quá lớn so với kinh tế một gia đình bình thường, đối với mình thì thấy phù hợp".
Những năm gần đây, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã nhiều lần khẳng định, dâng sao giải hạn không phải là nghi lễ của Phật giáo, không có trong giáo lý nhà Phật, thậm chí còn nhuốm màu mê tín dị đoan.
Nhu cầu tâm linh của người dân đặc biệt lớn trong thời điểm đầu năm. Đi lễ với mong muốn cầu những điều may mắn, tiễn những điều xui xẻo là chính đáng, nhưng chúng ta cũng cần thực hành nó một cách đúng đắn.
Theo tìm hiểu, chỉ riêng tại thủ đô Hà Nội, hoạt động dâng sao giải hạn rầm rộ từ mùng 8 cho đến hết tháng Giêng. Ngoài các đền, phủ, một số chùa cũng thực hiện nghi thức cúng dâng sao giải hạn với giá từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng mỗi người. Tại đêm làm lễ, quy mô có thể lên tới cả trăm, thậm chí nghìn người.
Vào khoảng thời gian từ ngày 10-15 tháng Giêng âm lịch, các ngôi chùa trên khắp cả nước đều nghi ngút khói hương, đốt vàng mã, tấp nập người ra, kẻ vào để dâng sao giải hạn. Nhưng không phải ai cũng hiểu đúng về việc dâng sao giải hạn này.
Lễ chùa đầu năm là một nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt nói chung và người Hà Nội nói riêng. Phong tục này phản ánh rõ nét sự hòa quyện giữa tín ngưỡng tôn giáo và đời sống tinh thần của dân tộc. Trong ngày mùng 3 Tết, nhiều người dân Hà Nội đã nô nức đến chùa để dâng hương, cầu nguyện và hướng lòng mình đến những điều thiện lành.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
