Căng thẳng Mỹ - Canada quanh cầu quốc tế Gordie Howe

Ngày 10/2, Thủ tướng Canada Mark Carney đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm giải quyết căng thẳng về quyền sở hữu và cơ chế vận hành cầu. Cuộc điện đàm diễn ra chỉ một ngày sau khi ông Trump cảnh báo sẽ ngăn chặn việc khánh thành cây cầu nếu Washington không được “bồi thường đầy đủ” và nắm giữ ít nhất một nửa quyền sở hữu tuyến vận chuyển được xem là huyết mạch khu vực Bắc Mỹ.

Phát biểu với báo chí sau cuộc điện đàm, Thủ tướng Mark Carney khẳng định, Canada đã chi trả toàn bộ chi phí xây dựng ban đầu theo thỏa thuận ký năm 2012 với bang Michigan, đồng thời dự án có sự tham gia của công nhân và vật liệu từ cả hai quốc gia. Ông Carney phản bác nhận định của Tổng thống Trump rằng dự án “hầu như không có nội dung nào của Mỹ”.

Về phía Mỹ, Nhà Trắng vẫn phát tín hiệu rằng Tổng thống Trump chưa hài lòng với cấu trúc hiện tại của dự án. Trước đó, hôm 9/2, ông Trump đã đăng tải bài viết gay gắt trên nền tảng Truth Social, trong đó ông cáo buộc Canada đối xử với Mỹ “không công bằng trong nhiều thập kỷ”, đồng thời thể hiện bức xúc về chính cây cầu Gordie Howe.

Cầu quốc tế Gordie Howe, khởi công từ năm 2018 và dự kiến hoàn thành và mở cửa vào đầu năm 2026. Cầu được coi là tuyến huyết mạch kết nối kinh tế giữa Canada, Mỹ và khu vực Bắc Mỹ, được đặt theo tên ngôi sao khúc côn cầu người Canada, từng thi đấu 25 mùa giải cho đội Detroit Red Wings.

Theo Bộ An ninh Nội địa Mỹ, sau khi đi vào hoạt động, cầu Gordie Howe sẽ giúp giảm tắc nghẽn và rút ngắn thời gian di chuyển, tiết kiệm khoảng 12,7 triệu USD mỗi năm cho các phương tiện qua lại. Đồng thời, cầu cũng giảm tải cho các tuyến thay thế như Đường hầm Detroit-Windsor và cầu Ambassador. Đây cũng là tuyến đường duy nhất cho phép đi bộ hoặc đi xe đạp giữa hai quốc gia, với sáu làn xe thay vì bốn làn như cầu Ambassador, đồng thời có ít điểm dừng đèn giao thông hơn.

Tranh cãi xung quanh cầu Gordie Howe là diễn biến mới nhất trong mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Canada, đặc biệt về chính sách thương mại và thuế quan. Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump từng tăng mạnh thuế quan với Canada và đe dọa áp thuế 100% nếu Canada ký các thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Căng thẳng này nổ ra ngay trước thềm các cuộc tái đàm phán Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada, một thỏa thuận quan trọng nhằm bảo vệ Canada khỏi những tác động tiêu cực từ thuế quan của Mỹ.

Hiện tại, Nhà Trắng chưa công bố cụ thể các biện pháp để ngăn chặn khánh thành cầu. Tuy nhiên, theo một số nguồn thạo tin, Tổng thống Mỹ đang xem xét quyền can thiệp và sửa đổi giấy phép xây dựng các dự án hạ tầng quốc tế. Theo tờ Detroit News, ông Trump có thể từ chối triển khai nhân viên tại trạm kiểm soát hải quan ở Michigan, dù trước đó Mỹ từng cam kết sẽ cử lực lượng làm nhiệm vụ tại đây.