Cấu trúc an ninh của đồng minh cho Ukraine

Theo lời Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, các đồng minh của Ukraine ở châu Âu đã đi rất xa trên con đường gây dựng những đảm bảo an ninh cần thiết cho Ukraine sau khi có ngừng chiến hoặc sau khi kết thúc cuộc chiến tranh ở Ukraine và gần như đã có được chúng.

Theo ông Macron, đến thời điểm hiện tại đã có 26 quốc gia cam kết chắc chắn tham gia vào lực lượng được thành lập nhằm giữ gìn hoà bình cho Ukraine sau khi có được giải pháp chính trị giúp chấm dứt cuộc chiến tranh này hoặc đưa lại ngừng chiến.

Ông Macron cho biết, cấu trúc an ninh của các đồng minh châu Âu dành cho Ukraine dựa trên ba trụ cột là trực tiếp tăng cường tiềm lực quân sự cho Ukraine thông qua viện trợ quân sự và trợ giúp phát triển nền công nghiệp quân sự và quốc phòng cho Ukraine, ký kết các thoả thuận hợp tác song phương về quân sự, quốc phòng và an ninh và cam kết đa phương về gìn giữ hoà bình ở Ukraine . Logic mưu tính của các đồng minh Ukraine ở châu Âu là phải giúp cho Ukraine có được sự răn đe đủ mức thì Nga mới không tiến hành lại chiến tranh với Ukraine.

Có thể thấy, các đồng minh của Ukraine ở châu Âu đã toan tính mọi thứ và làm gần như tất cả những gì có thể làm được để đảm bảo an ninh cho Ukraine sau khi có ngừng chiến hoặc chấm dứt cuộc chiến. Dù vậy, cũng chưa thể đủ để đảm bảo chiến lược ba trụ cột này sẽ khả thi.

Nguyên nhân là trong toan tính của các đồng minh châu Âu về an ninh cho Ukraine không hề tính đến phản ứng và đối sách của Nga, cũng như không trù liệu đến khả năng phía Mỹ không kiên định quan điểm và cam kết. Các đồng minh của Ukraine muốn tăng cường tiềm lực quân sự và quốc phòng cho Ukraine nhưng Mỹ không sẵn sàng viện trợ theo kiểu cho không mà bắt những đồng minh kia trả tiền cho vũ khí của Mỹ cung cấp cho Ukraine.

Sự đảm bảo an ninh chắc chắn nhất cho Ukraine và có công hiệu răn đe Nga nhiều nhất là kết nạp Ukraine vào NATO thì không được Mỹ chấp thuận. Các đồng minh này muốn dùng sự hiện diện của lực lượng quân đội của nhiều nước ở Ukraine để đảm bảo an ninh cho Ukraine thì Nga phản đối kịch liệt và coi binh lính nước ngoài ở Ukraine đều là mục tiêu tấn công.

Các đồng minh này muốn đảm bảo an ninh cho Ukraine nhưng làm gì đã có ngừng chiến hay kết thúc cuộc chiến. Họ bàn về tương lai mà không biết khi nào tương lai này mới đến và tương lai ấy lại không phải do họ quyết định. Họ muốn giúp Ukraine nhưng chỉ có Nga mới quyết định cả diễn biến lẫn kết cục cuộc chiến ở Ukraine. Họ đã dàn xếp và thoả thuận được nhiều nhưng cái quan trọng và quyết định nhất và cần có nhất thì thiếu vắng.