Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển nhanh chóng, các mô hình tạo sinh ngôn ngữ đã trở thành công cụ đắc lực cho tội phạm mạng, đặc biệt trong các hoạt động lừa đảo trực tuyến và tống tiền.
Tại châu Âu, mỗi ngày ghi nhận hàng nghìn người nhận được email giả mạo, đóng vai các cơ quan chức năng hoặc dịch vụ quen thuộc, yêu cầu thanh toán tiền phạt, phí dịch vụ hoặc khai báo thông tin cá nhân.
Khác với trước đây, những email lừa đảo vốn dễ nhận diện nhờ lỗi chính tả, cách xưng hô máy móc và hình ảnh kém chất lượng, nay được AI tạo sinh soạn thảo một cách thuyết phục, mạch lạc và cá nhân hóa dựa trên thông tin thu thập từ mạng xã hội.
Theo ông Christophe Axen, Phó Giám đốc đơn vị tội phạm máy tính khu vực của Cảnh sát Tư pháp Liên bang Bỉ, AI hiện không chỉ tạo ra nội dung mà còn có thể mô phỏng các cuộc trao đổi tự nhiên, khiến nạn nhân mất cảnh giác.
Giáo sư Benoît Donnet, chuyên gia về khoa học máy tính tại Đại học Liège nhận định, AI có thể duy trì các cuộc hội thoại dài hơi, sử dụng ngôn từ phù hợp và ngữ điệu thuyết phục để chiếm lòng tin, khác hẳn với kiểu tấn công "đánh nhanh thắng nhanh" trước kia. Chiến thuật này khiến nhiều người dễ dàng cung cấp thông tin cá nhân hoặc tải về các tập tin độc hại mà không hề nghi ngờ.
Một điểm đáng lo ngại là các bộ lọc thư rác hiện nay vẫn chưa đủ khả năng phát hiện những chuỗi email giả mạo được khởi tạo từ những địa chỉ "hợp pháp", đặc biệt khi nội dung trao đổi diễn ra tự nhiên như giữa người quen hoặc đồng nghiệp.
Bên cạnh đó, AI còn giúp tội phạm tùy biến email theo từng đối tượng cụ thể, sử dụng tên thật, chức danh, địa chỉ và các chi tiết cá nhân để tăng mức độ tin cậy.
Không chỉ hoạt động đơn lẻ, nhiều nhóm tội phạm mạng hiện nay đã tổ chức theo mô hình doanh nghiệp, có phân công rõ ràng từ kỹ thuật đến tài chính, nhắm vào các mục tiêu lớn như bệnh viện, doanh nghiệp và cơ quan công quyền. Với sự hậu thuẫn của AI, những tổ chức này dễ dàng giả mạo thư từ lãnh đạo, phát tán virus qua tài liệu đính kèm và thực hiện các cuộc tấn công có hệ thống.
Trước những nguy cơ này, các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo, người dùng cần nâng cao cảnh giác, không mở tệp đính kèm hoặc nhấp vào liên kết đáng ngờ, kể cả khi chúng đến từ địa chỉ quen thuộc. Trong thời đại AI tạo sinh, nhận thức và phản xạ an toàn vẫn là "tuyến phòng thủ" quan trọng nhất bảo vệ người dùng trước các mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi.
Theo TTXVN
