Chỉ dẫn địa lý - công cụ nâng cao giá trị nông sản Việt

Việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản Việt Nam gắn với bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã và đang trở thành một định hướng quan trọng nhằm nâng cao giá trị, khẳng định thương hiệu cho các sản phẩm đặc sản của Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.

Tháng 8/2023 đã có 60 tổ chức, cá nhân được cấp quyền chỉ dẫn địa lý nhãn lồng “Hưng Yên”. Từ khi có chỉ dẫn địa lý, vị thế của nhãn lồng Hưng Yên đã từng bước được khẳng định không những tại thị trường Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới.

Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay: “Nhãn lồng Hưng Yên bây giờ cũng phải cạnh tranh, trước tiên phải cạnh tranh với chính người trồng nhãn khác, với nhãn của các nước khác như Thái Lan. Cho nên, đến khi nào nhãn của Hưng Yên ra thị trường mà người tiêu dùng nhận biết được ngay và người ta có thể lựa chọn nhãn Hưng Yên thì chúng ta mới nói đến việc kinh doanh nó hiệu quả”.

Chỉ dẫn địa lý đang trở thành tài sản thương mại có giá trị và đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế. Sản phẩm có chỉ dẫn địa lý sẽ gia tăng cơ hội xuất khẩu, dễ dàng tiếp cận những thị trường khó tính.

Ông Julien Guerrier, Đại sứ EU tại Việt Nam cho biết: “Tiêu chuẩn xanh trong đó yêu cầu sản phẩm có chỉ dẫn địa lý, điều này có nghĩa không chỉ yêu cầu các tiêu chuẩn bền vững cao hơn trong quy trình sản xuất sơ cấp và công nghiệp, mà các công ty từ các nước thứ ba sẽ phải cung cấp thêm thông tin về sản phẩm họ xuất khẩu sang châu Âu. Về lâu dài, điều đó có thể đồng nghĩa với việc tăng khả năng cạnh tranh trong một thị trường toàn cầu bền vững”.

Nông sản Việt được bảo hộ và biết đến nhiều hơn khi Việt Nam tham gia Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA). Những cam kết về mức độ bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong Hiệp định EVFTA sẽ bảo đảm quyền đối với các chỉ dẫn địa lý dùng cho các nông sản của Việt Nam vốn đã có mặt trên thị trường châu Âu như nước mắm Phú Quốc, cà phê Buôn Mê Thuột và mở ra cơ hội tiếp cận thị trường EU cho các đặc sản khác.

Việt Nam công nhận và bảo hộ 169 chỉ dẫn địa lý của EU, chủ yếu là rượu và thực phẩm. EU công nhận và bảo hộ 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam, chủ yếu là nông sản, thực phẩm nổi tiếng có tiềm năng xuất khẩu cao.

Để được bảo hộ chỉ dẫn địa lý thì các sản phẩm phải có danh tiếng, chất lượng, nhờ đó các sản phẩm sẽ nổi bật hơn, thậm chí có giá trị hơn so với các sản phẩm tương tự trên thị trường. Mặt khác, việc áp dụng bảo hộ chỉ dẫn địa lý còn giúp ngăn ngừa và chống lại các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, làm mất đi giá trị và danh tiếng của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.