Sáng 4/11, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi). Đề cập về sự cần thiết của việc sửa đổi Luật Xây dựng , Bộ trưởng nhấn mạnh, Luật Xây dựng năm 2014 được Quốc hội khoá XIII thông qua vào Kỳ họp thứ 7 ngày 18/6/2014, có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2015. Qua 10 năm thực hiện, bên cạnh các kết quả đạt được, Luật Xây dựng cũng đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, đặt ra yêu cầu phải sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, việc xây dựng Luật Xây dựng (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện pháp luật về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch, bình đẳng cho người dân và doanh nghiệp; khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn công tác đầu tư xây dựng; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Luật mới gồm 8 chương, 97 điều (giảm 71 điều so với hiện hành). Khi sửa luật, cơ quan soạn thảo tập trung vào đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; phân định rõ trách nhiệm quản lý Nhà nước và các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư xây dựng.
Đề xuất cấp giấy phép xây dựng tối đa 7 ngày
Theo dự thảo, quy định về cấp giấy phép xây dựng được sửa theo hướng mở rộng đối tượng miễn, đơn giản hóa thủ tục. Chính phủ đề xuất thực hiện cấp giấy phép xây dựng trực tuyến, giảm tối đa thời gian cấp - dự kiến nhiều nhất là 7 ngày.
Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà ở riêng lẻ) 20 ngày và công trình cấp I, II không quá 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Cùng với đó, các dự án đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi thì có thể được miễn giấy phép xây dựng. Chính phủ cũng đề xuất nguyên tắc từ khi chuẩn bị đến khởi công chỉ kiểm soát một lần về thủ tục hành chính với mỗi dự án, công trình.
Về quản lý đầu tư xây dựng, luật sửa đổi đưa ra quy định phân loại dự án theo hình thức đầu tư (đầu tư công, đối tác công - tư...), chứ không theo vốn như hiện hành. Việc này, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, nhằm đảm bảo phân định các hoạt động đầu tư thực hiện theo luật Đầu tư, hoạt động xây dựng theo Luật Xây dựng.
Dự luật cũng bổ sung quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng nhằm định danh công trình, quy trình rút gọn với dự án đầu tư công đặc biệt...
Chuyển từ kiểm tra sang phòng ngừa, kiểm soát chất lượng công trình
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết các quy định sửa đổi tại dự thảo luật có tính khả thi, nhưng việc giao nhiều cơ quan quy định chi tiết có thể dẫn đến chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản dưới luật.
Về cấp giấy phép xây dựng, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng giấy phép không phải rào cản mà là công cụ bảo đảm quyền lợi, trật tự xã hội vì vấn đề nằm ở chất lượng và quy trình cấp phép. Bởi vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo - Bộ Xây dựng nghiên cứu, đơn giản hóa quy trình, trong đó rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và công khai thông tin để người dân, doanh nghiệp giám sát. Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cũng cần bổ sung cơ chế xử lý vi phạm với công trình đã được cấp phép nhưng thi công sai thiết kế, thay đổi công năng.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng gợi ý Bộ Xây dựng nghiên cứu quản lý chất lượng, nghiệm thu, bàn giao công trình theo hướng "làm tốt ngay từ đầu", chuyển từ kiểm tra sang phòng ngừa, kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình khảo sát, thiết kế, thi công và bảo trì.
Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) dự kiến sẽ được Quốc hội thảo luận tại tổ vào ngày 6/11, hội trường ngày 13/11, trước khi biểu quyết thông qua vào 11/12.
