Vào cuối năm 2024, dịch HMPV bùng phát ở Trung Quốc đại lục đã khiến các nước láng giềng nâng cao cảnh giác, lo ngại loại virus này có thể trở nên nghiêm trọng như dịch Covid-19 năm 2020. Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Trung Quốc đã giải thích về tỉ lệ tử vong do HMPV gây ra. Theo đó, trẻ em, những người có hệ miễn dịch yếu và người già dễ mắc HMPV và có nhiều khả năng nhiễm đồng thời các loại vi rút viêm đường hô hấp khác.
Phản ứng của các nước láng giềng Trung Quốc như thế nào?
Tại Ấn Độ, tiến Sỹ Atul Goel khẳng định không có sự gia tăng đáng kể số ca mắc HMPV trong tháng 12/2024.
Bộ Y tế Malaysia cũng đưa ra nhận định trên tờ Newsweek: "Sự gia tăng số ca nhiễm trùng hô hấp cấp tính vào cuối năm 2024 và đầu năm 2025 là hiện tượng được dự đoán trước, phù hợp với xu hướng tương tự được báo cáo ở các nước khác, đặc biệt là những nước đang trải qua mùa lạnh như Trung Quốc".
Trước tình hình này, nhiều quốc gia đã tăng cường giám sát. Pakistan đã chỉ đạo Viện Y tế quốc gia (NIH) theo dõi chặt chẽ căn bệnh, tổ chức cuộc họp trực tuyến giữa các quan chức y tế và chuyên gia y tế để đánh giá tình hình và xây dựng chiến lược ứng phó.
HMPV là gì?
HMPV là một loại virus gây nhiễm trùng đường hô hấp trên và dưới và có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi. Mặc dù nghiên cứu cho thấy HMPV đã lây truyền ở người gần 60 năm nhưng mãi đến năm 2001, các nhà khoa học Hà Lan mới phát hiện ra bệnh này ở trẻ em bị nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính.
Tại sao nó được gọi là virus viêm phổi ở người? Ngô Chương Đằng, bác sĩ nhi khoa tại bệnh viện Linkou Chang Gung, Đài Loan (Trung Quốc) cho biết virus này được gọi như vậy vì virus tấn công các tế bào biểu mô đường hô hấp, gây phù nề phế quản và có thể gây ra các biến chứng như viêm phổi.
Các triệu chứng khi nhiễm HMPV là gì?
Bác sỹ Ngô Chương Đằng cho biết các biểu hiện lâm sàng của HMPV tương tự như virus hợp bào hô hấp (RSV). Chúng cũng chủ yếu tập trung vào các triệu chứng ở đường hô hấp trên (sổ mũi, hắt hơi và ho), đồng thời có thể gây ra các triệu chứng ở đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản, viêm phổi, nên có thể quan sát thấy ở trẻ em có tiếng thở rít và khó thở.
Bác sỹ Ngô Chương Đằng giải thích rằng HMPV thường đi kèm với sốt cao, kéo dài từ 3 đến 7 ngày, sau đó dễ gây mất nước, giảm lượng nước tiểu và các biến chứng như viêm tai giữa và viêm phổi.
Ai có nguy cơ cao mắc HMPV?
Có 5 nhóm cần đặc biệt thận trọng trước sự tấn công của HMPV gồm trẻ sinh non, trẻ dưới 5 tuổi (đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi), trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh hô hấp mãn tính (bao gồm hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), các bệnh về miễn dịch hoặc ung thư ở trẻ em.
Bác sỹ Ngô Chương Đằng giải thích rằng trẻ sinh non tương đối dễ bị virus tấn công, nếu trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh bị suy hô hấp cũng sẽ làm tăng tải cho tim.
Làm thế nào để điều trị nhiễm trùng HMPV?
Hiện tại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh HMPV và liệu pháp hỗ trợ vẫn là phương pháp chủ đạo trong thực hành lâm sàng. Nói chung, các bác sĩ sẽ yêu cầu trẻ uống thuốc hạ sốt, uống nhiều nước hơn, sử dụng phương pháp điều trị bằng khí dung... Trên thực tế, các bệnh này có thể được chữa khỏi, các bậc phụ huynh không cần phải lo lắng quá nhiều.
Điều đáng chú ý là các mùa dịch bệnh metapneumovirus ở người trùng với mùa dịch cúm thông thường bùng phát, dễ làm tăng nguy cơ đồng nhiễm các bệnh hô hấp khác.
HMPV lây nhiễm như thế nào? Làm thế nào để ngăn chặn nó?
Các phương thức lây truyền HMPV bao gồm lây truyền qua giọt bắn, lây truyền trực tiếp và gián tiếp. Bác sỹ Ngô Chương Đằng chỉ ra rằng hiện nay khi không còn áp dụng quy định đeo khẩu trang, trẻ em tụ tập trong cùng một không gian kín, dễ dẫn đến sự lây lan của virus. Vì vậy, để phòng ngừa vẫn nên đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và khử trùng môi trường.
Chuyên gia nhắc nhở các bậc cha mẹ đặc biệt chú ý đến việc vệ sinh tay cho trẻ, phải rửa tay trước khi ăn và không để tay chạm vào mắt, miệng, mũi nếu không sạch sẽ để tránh lây nhiễm bệnh.
Hiện một số nước đang theo dõi chặt chẽ HMPV và sự lây lan của nó. Tuy nhiên, cho đến nay Trung Quốc, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và CDC Mỹ vẫn chưa ban bố tình trạng khẩn cấp.
Ngày 4/1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã thông tin bệnh nhiễm trùng đường hô hấp đang lây lan ở nước này là bệnh thông thường, không phải hiện tượng y tế bất thường. Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thường đạt đỉnh vào thời điểm này trong năm tại Trung Quốc.
