Chuyển từ thuế khoán sang kê khai: Bước đi tất yếu để minh bạch hóa hộ kinh doanh

Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều hộ kinh doanh vẫn còn băn khoăn khi tiếp cận phương thức mới. Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội để làm rõ hơn những lợi ích, thách thức cũng như giải pháp trong quá trình chuyển đổi.

Phóng viên: Cảm ơn ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội đã nhận lời trả lời phỏng vấn, theo ông khi chuyển sang hình thức kê khai thay cho thuế khoán, ông thấy những trở ngại nào là đáng chú ý nhất từ phía các hộ kinh doanh, đặc biệt là nhóm quy mô nhỏ, người cao tuổi hoặc còn hạn chế trong việc sử dụng công nghệ?

Ông Nguyễn Tiến Minh: Khó khăn lớn nhất của các hộ kinh doanh hiện nay là quá trình chuyển đổi từ cơ chế thuế khoán dựa trên doanh thu ước lượng sang phương thức tự khai, tự nộp và tự chịu trách nhiệm. Theo xu hướng quản trị mới, các hộ kinh doanh phải làm quen với công nghệ số như phần mềm khai thuế điện tử để giao dịch với cơ quan thuế. Đặc biệt, với những hộ kinh doanh lớn có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên, yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền cũng như vận hành các phần mềm bán hàng, kế toán là một thách thức không nhỏ.

Xác định rõ những trở ngại đó, chúng tôi nhận thấy không thể chỉ tuyên truyền chung chung mà cần phải "cầm tay chỉ việc", đa dạng hóa các phương thức hỗ trợ theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà". Mục tiêu là để hộ kinh doanh hiểu rõ rằng việc chuyển đổi này không phải là tăng gánh nặng chi phí, mà thực chất là giúp quản trị kinh doanh trở nên minh bạch hơn, tạo nền tảng vững chắc để phát triển bền vững trong thời gian tới.

Phóng viên: Vậy ngành thuế Hà Nội đã áp dụng những biện pháp cụ thể nào để hỗ trợ các hộ kinh doanh thích ứng với hình thức kê khai thuế? Và có những cách làm nào được xem là điểm nổi bật, mang tính riêng của Hà Nội trong quá trình triển khai, thưa ông?

Ông Nguyễn Tiến Minh: Công tác tuyên truyền và hỗ trợ hộ kinh doanh đã nhận được những chỉ đạo rất sát sao từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, từ việc biên soạn sổ tay hướng dẫn đến phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà". Tuy nhiên, Hà Nội đã tạo nên những điểm nhấn khác biệt và mang tính tiên phong.

Thứ nhất, Cục Thuế đã tham mưu cho UBND Thành phố thành lập Ban chỉ đạo chuyển đổi hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai do Phó Chủ tịch UBND Thành phố làm Trưởng ban, với sự tham gia của các sở, ngành và chính quyền địa phương. Đây là minh chứng cho sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Thứ hai, để chuẩn bị cho kỳ kê khai đầu tiên vào tháng 4/2026, Hà Nội đã mở chiến dịch "56 ngày đêm" (từ 10/3 đến 4/5) nhằm hỗ trợ 350.000 hộ kinh doanh. Chúng tôi đã đa dạng hóa hình thức tiếp cận qua Fanpage, TikTok và số hóa toàn bộ tài liệu tuyên truyền. Đến nay, 97% hộ kinh doanh đã tham gia vào các nhóm Zalo điều hành ba cấp để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.

Đặc biệt, điểm đột phá nhất chính là việc ứng dụng AI thế hệ mới trên nền tảng iHanoi. Không chỉ dừng lại ở hỏi đáp, AI đóng vai trò như một cán bộ thuế 24/7, dẫn dắt toàn bộ hành trình tuân thủ: từ xác định nghĩa vụ, gợi ý kê khai, tự động điền dữ liệu đến nhắc lịch và cảnh báo rủi ro. Với sự kết hợp giữa nguồn lực con người và công nghệ hiện đại, chúng tôi tin rằng đây sẽ là bước ngoặt giúp hộ kinh doanh tại Hà Nội tiếp cận cơ chế thuế mới một cách thuận lợi và minh bạch nhất.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội đã nhận lời trả lời phỏng vấn. Có thể thấy rằng việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai không chỉ là yêu cầu trong cải cách quản lý thuế mà còn là bước đi quan trọng giúp hộ kinh doanh nâng cao tính minh bạch, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động. Dù vẫn còn những bỡ ngỡ ban đầu, nhưng với sự hỗ trợ từ cơ quan thuế và nỗ lực thích ứng của người dân, quá trình chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ diễn ra thuận lợi, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, hiện đại và bền vững hơn trong thời gian tới.