Tổng thống Mỹ Donald Trump - một người luôn ủng hộ các biện pháp thuế quan mạnh mẽ, đang tiếp tục mở rộng cuộc chiến thương mại của mình. Tác động của các quyết định này có thể kéo dài và lan rộng ra khắp nền kinh tế toàn cầu khi ông ký lệnh áp dụng các mức thuế dao động từ 10% - 54% đối với các sản phẩm từ nhiều quốc gia khác nhau.
Kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã áp dụng các biện pháp thuế quan đối với các đối tác thương mại chủ chốt của Mỹ. Nhưng những quyết định gần đây đã mở ra một cuộc đối đầu toàn diện hơn, không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ giữa các quốc gia mà còn tạo ra những thay đổi sâu rộng trong các quy tắc thương mại quốc tế.
Với việc tăng thuế các sản phẩm nhập khẩu từ nhiều quốc gia, ông Trump đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các nước trên thế giới. Hành động này không chỉ tác động đến các quốc gia bị áp thuế mà còn dẫn đến một chuỗi các biện pháp trả đũa, mở ra khả năng một cuộc "ăn miếng, trả miếng" kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu. Các mức thuế này, vốn đã được áp dụng trong vài tháng qua, giờ đây sẽ được thay đổi một cách toàn diện hơn, đẩy các nền kinh tế đối mặt với những nguy cơ không lường trước.
Bà Olu Sonola, chuyên gia kinh tế tại Fitch Ratings nhận định rằng, cuộc chiến thuế quan mà Tổng thống Trump đang khởi xướng không chỉ là một "bước ngoặt" đối với nền kinh tế Mỹ mà còn có tác động sâu rộng đối với kinh tế toàn cầu. Bà cảnh báo, nếu các mức thuế này duy trì trong thời gian dài, nhiều quốc gia có thể đối mặt với suy thoái. Mức thuế mà ông Trump đang áp dụng là cao nhất kể từ năm 1910, điều này có thể dẫn đến sự đảo lộn lớn trong hoạt động thương mại quốc tế.
Trong khi đó, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng, việc tăng thuế nhập khẩu có thể đẩy các quốc gia vào tình trạng lạm phát gia tăng, làm giảm sức mua và ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người dân.
Chính quyền Trump dường như không mấy quan tâm đến việc thúc đẩy các cuộc đàm phán ngoại giao, thay vào đó là một chiến lược cứng rắn hơn. Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng đã tuyên bố với giới truyền thông vào tối ngày 2/4 rằng: "Đây không phải là một cuộc đàm phán, mà là tình trạng khẩn cấp quốc gia". Động thái này càng làm tăng khả năng các quốc gia sẽ không ngừng đáp trả bằng các biện pháp trừng phạt của riêng mình thay vì tìm kiếm các giải pháp ngoại giao.
Các phản ứng quốc tế và nguy cơ bùng phát thêm căng thẳng
Liên minh châu Âu đã nhanh chóng đưa ra lời cảnh báo sẽ có các biện pháp đối phó nếu Mỹ tiếp tục các chính sách thuế quan này, dự kiến sẽ có những động thái đáp trả vào giữa tháng 4. Canada cũng đã lên tiếng cảnh báo rằng, họ sẽ không ngần ngại thực hiện các biện pháp trả đũa đối với bất kỳ hành động thương mại nào từ Mỹ. Các mối quan hệ này đang rơi vào tình trạng căng thẳng và khó lường, với nguy cơ sẽ kéo dài và làm phức tạp thêm bức tranh thương mại toàn cầu.
Việc Tổng thống Trump áp dụng các mức thuế dao động từ 10% đến 54% đối với các sản phẩm từ nhiều quốc gia khác nhau được thực hiện dựa trên các quyền hạn khẩn cấp mà ông có quyền sử dụng. Điều này cho phép Nhà Trắng nhanh chóng triển khai thuế quan mà không phải tuân theo các thủ tục thông thường. Việc áp dụng các quyền lực này có thể khiến cho chiến tranh thương mại trở nên kéo dài và khó đoán, khi chính quyền Mỹ có thể thay đổi các mức thuế một cách linh hoạt cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ của ông Trump.
Chỉ trích từ giới doanh nghiệp và các nhà phân tích
Giới doanh nghiệp trong nhiều ngành, đặc biệt là ngành ô tô đã lên tiếng chỉ trích các biện pháp thuế quan của Tổng thống Trump. Các giám đốc điều hành cho rằng, động thái này tạo ra sự hỗn loạn, không rõ ràng và thiếu sự chuẩn bị cho những thay đổi đột ngột trong chính sách thương mại. Một giám đốc điều hành trong ngành ô tô đã gọi mức thuế 25% đối với xe và phụ tùng ô tô nhập khẩu là "một quá trình hỗn loạn", trong khi những ngành công nghiệp khác lại mong muốn có một kế hoạch rõ ràng hơn để họ có thể chuẩn bị tốt hơn.
Ông Dan Ives, Giám đốc Nghiên cứu toàn cầu tại Wedbush Securities cảnh báo rằng, loạt thuế quan mà Tổng thống Trump đang triển khai "tệ hơn cả kịch bản xấu nhất" và có thể gây ra những hệ lụy khó lường đối với nền kinh tế. Dù vậy, ông vẫn hy vọng sẽ có các cuộc đàm phán lớn giữa các quốc gia và doanh nghiệp trong những tháng tới để tìm ra giải pháp cho cuộc chiến thương mại này.
Hậu quả tiềm tàng cho người tiêu dùng và nền kinh tế Mỹ
Dù Tổng thống Trump khẳng định, các biện pháp thuế quan này sẽ giúp phục hồi nền công nghiệp trong nước và đưa Mỹ trở lại thời kỳ hoàng kim, nhưng thực tế là các hộ gia đình bình thường sẽ phải đối mặt với giá cả tăng cao.
Ông Jake Colvin, Chủ tịch Hội đồng Thương mại Đối ngoại Quốc gia cảnh báo rằng: "Người tiêu dùng sẽ phải trả nhiều hơn cho mọi thứ, từ hàng tạp hóa đến bảo hiểm ô tô".
Các chuyên gia cho rằng, các biện pháp thuế quan phức tạp của chính quyền Trump sẽ đẩy chi phí đầu vào của các sản phẩm tăng cao và không có cách nào giảm bớt tác động này đối với người tiêu dùng.
Tính đến thời điểm hiện tại, chưa ai có thể dự đoán chính xác được mạng lưới thuế quan của Mỹ sẽ trải rộng như thế nào và ảnh hưởng đến những ngành nghề nào. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là cuộc chiến thương mại mà ông Trump khởi xướng sẽ không chỉ tác động đến các đối tác thương mại của Mỹ mà còn gây tổn thương cho nền kinh tế trong nước.
Với những diễn biến hiện tại, cuộc chiến thương mại của Tổng thống Trump vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Thực tế, nó có thể tiếp tục leo thang trong thời gian tiếp theo, khi các chính phủ trên thế giới không ngừng đáp trả và các chính sách thuế quan có thể được điều chỉnh liên tục. Điều này khiến cho nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với nhiều bất ổn, cùng những tác động lâu dài và khó đoán trước.
