Theo bản cáo trạng liên bang được đệ trình tại tòa án Greenbelt (bang Maryland), ông Bolton bị cáo buộc giữ hơn 1.000 trang tài liệu mật tại nhà riêng và chia sẻ với người thân, trong đó có những ghi chép “dạng nhật ký” chứa thông tin từ các cuộc họp an ninh, báo cáo tình báo và trao đổi với lãnh đạo nước ngoài.
Các công tố viên cho biết, một phần tài liệu mật đã bị tin tặc được cho là có liên hệ với chính quyền Iran xâm nhập và truy cập thông qua tài khoản email cá nhân của ông Bolton.
FBI xác nhận đã được ông Bolton báo cáo việc bị hack tài khoản email từ năm 2021, song chưa rõ liệu các tài liệu tuyệt mật có bị đánh cắp hay không. Các công tố viên nhấn mạnh việc chia sẻ thông tin mật, dù vô ý hay không, đều có thể “gây tổn hại nghiêm trọng cho an ninh quốc gia”.
Vụ án đánh dấu một bước ngoặt với ông Bolton bởi ông từng là biểu tượng của người nổi tiếng với quan điểm cứng rắn trong chính sách đối ngoại Mỹ. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí cấp cao qua các đời tổng thống Cộng hòa, từ Ronald Reagan đến George W. Bush, và được ông Trump bổ nhiệm làm Cố vấn An ninh Quốc gia vào năm 2018.
Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai người nhanh chóng rạn nứt. Ông Bolton bị sa thải vào năm 2019 và sau đó xuất bản cuốn sách “The Room Where It Happened”, trong đó mô tả Tổng thống Trump là người “thiếu hiểu biết về đối ngoại” và “đặt lợi ích cá nhân lên trên an ninh quốc gia”.
Phản ứng trước bản cáo trạng, ông Bolton tuyên bố ông là “mục tiêu chính trị mới nhất” trong nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm trừng phạt những người chỉ trích.
“Giờ đây tôi đã trở thành mục tiêu trong việc lợi dụng Bộ Tư pháp để buộc tội những người mà ông ấy coi là kẻ thù, bằng những cáo buộc đã bị bác bỏ trước đó hoặc bóp méo sự thật”, ông Bolton khẳng định trong tuyên bố ngày 16/10.
Đây là vụ truy tố thứ ba trong tháng nhằm vào các nhân vật có mâu thuẫn với Tổng thống Trump , làm dấy lên lo ngại về việc Bộ Tư pháp bị chính trị hóa. Tuy nhiên, khác với các vụ trước, vụ án ông Bolton được ký tên bởi các công tố viên an ninh quốc gia kỳ cựu, chứ không phải các quan chức được bổ nhiệm gần đây.
Nội dung bản cáo trạng
Theo hồ sơ tòa án, các ghi chép của ông Bolton bao gồm thông tin về kế hoạch phóng tên lửa của một quốc gia đối thủ, chi tiết về chiến dịch bí mật của Mỹ, cùng dữ liệu tình báo xác định bên chịu trách nhiệm trong một vụ tấn công ở nước ngoài.
Cáo trạng dẫn chứng rằng ông Bolton biết rõ quy định bảo mật, khi ông từng công khai chỉ trích các quan chức Trump vì sử dụng ứng dụng Signal để trao đổi thông tin nhạy cảm. Các công tố viên cho rằng điều này chứng tỏ ông “ý thức được hậu quả” khi tiết lộ thông tin mật.
Hai người thân của ông Bolton được cho là vợ và con gái ông là những người nhận các tài liệu, nhưng không bị truy tố. Bộ trưởng tư pháp bà Pam Bondi phát biểu: “Không ai đứng trên luật pháp. Bất kỳ ai lạm dụng quyền lực và gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia đều phải chịu trách nhiệm.”
Phản ứng từ đội ngũ pháp lý
Luật sư của ông Bolton, Abbe Lowell, bác bỏ cáo buộc và cho biết “các sự kiện trong vụ án này đã được điều tra và khép lại từ nhiều năm trước”.
“Giống như nhiều quan chức công quyền khác, ông Bolton đã viết nhật ký trong suốt sự nghiệp của mình, điều đó không phải là tội,” ông Lowell nói. “Chúng tôi tin rằng ông ấy không chia sẻ hay lưu trữ bất kỳ thông tin nào một cách bất hợp pháp.”
Tranh cãi về một cuốn sách và cuộc đối đầu kéo dài với ông Trump
Theo giới quan sát, vụ án này có thể là hệ quả kéo dài của cuộc chiến pháp lý và chính trị giữa ông Bolton và Tổng thống Trump, bắt nguồn từ năm 2020, khi Nhà Trắng cố gắng ngăn ông xuất bản cuốn sách “The Room Where It Happened”.
Chính quyền Trump cáo buộc bản thảo chứa thông tin mật, trong khi ông Bolton khẳng định đã chỉnh sửa theo hướng dẫn của Hội đồng An ninh Quốc gia. Cuốn sách sau đó vẫn được xuất bản, trở thành một trong những hồi ký gây tranh cãi nhất thời kỳ Tổng thống Trump.
Ông Bolton từng cáo buộc ông Trump gắn viện trợ quân sự cho Ukraine với yêu cầu điều tra đối thủ chính trị Joe Biden - chi tiết được coi là một trong những yếu tố dẫn tới phiên luận tội đầu tiên của ông Trump năm 2019.
Ông John Bolton, 76 tuổi, là nhân vật nổi bật trong giới hoạch định chính sách đối ngoại Mỹ suốt hơn bốn thập kỷ. Ông từng là Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc dưới thời Tổng thống George W. Bush (2005–2006) và là người ủng hộ mạnh mẽ cuộc chiến Iraq.
Các đồng nghiệp mô tả ông là người “cứng rắn, thực dụng nhưng không khoan nhượng”. Ngay cả sau khi rời chính quyền, ông Bolton vẫn thường xuyên xuất hiện trên truyền thông, kêu gọi Mỹ thể hiện sức mạnh quân sự và kiên quyết với Iran, Triều Tiên và Nga.
Vụ truy tố ông John Bolton không chỉ là một sự kiện pháp lý đơn thuần, mà còn là phép thử đối với giới hạn giữa an ninh quốc gia và tự do chính trị tại Washington. Trong bối cảnh chính trị Mỹ bị chia rẽ sâu sắc, vụ án này hứa hẹn sẽ trở thành trận chiến biểu tượng giữa quyền lực, lòng trung thành và tự do ngôn luận khi một trong những gương mặt cứng rắn nhất của Đảng Cộng hòa phải đối mặt với chính hệ thống mà ông từng bảo vệ.
