Làm chủ công nghệ từ tầm nhìn đồng bộ thể chế
Chính trịCác dự án luật trong lĩnh vực công nghệ đang được Quốc hội xem xét là bước đi then chốt nhằm hoàn thiện thể chế, khuyến khích sáng tạo và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.
Một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội quan tâm là việc phân cấp mạnh mẽ cho cấp xã trong công tác lập và phê duyệt quy hoạch, sao cho vừa phát huy tính chủ động, vừa đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn.
Các đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội đã thảo luận sôi nổi, tập trung vào nhiều nội dung cụ thể ngay sau khi nghe Tờ trình của Chính phủ về Dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi) và Dự án Luật Quy hoạch đô thị, nông thôn.
Đại biểu Nguyễn Trúc Anh, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội , cho rằng việc phân quyền cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, là một điểm sáng trong dự thảo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Cấp xã được giao thẩm quyền lập, phê duyệt các quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị, quản lý kiến trúc, cảnh quan là bước tiến thể hiện tinh thần tự chủ, gắn quy hoạch với thực tiễn quản lý ở cơ sở.
Tuy nhiên, đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận bộ máy cấp xã hiện nay còn hạn chế về nhân lực và chuyên môn, khó có thể tự mình đảm đương toàn bộ quy trình kỹ thuật của một đồ án quy hoạch. Do vậy, đề xuất cho phép địa phương thuê đơn vị tư vấn có chuyên môn để thẩm định quy hoạch.
"Tôi đề ra một giải pháp là có thể thuê các đơn vị có năng lực để thẩm tra thẩm định, thẩm tra giúp, để ra quyết định đúng. Như là Hội Quy hoạch phát triển đô thị nông thôn, Hội Kiến trúc sư Việt Nam cũng có rất nhiều người giỏi. Những Hội này hoàn toàn có thể giúp cho các địa phương đề ra những quyết sách về vấn đề thẩm duyệt, phê duyệt, quy hoạch. Chứ không thể chỉ trông chờ vào bộ máy của cấp xã", đại biểu Nguyễn Trúc Anh nêu ý kiến.
Đồng quan điểm với tinh thần phân cấp, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội, cũng bày tỏ băn khoăn về tính khả thi khi giao nhiệm vụ lập quy hoạch cho hơn 3.000 xã trên cả nước. Bởi ngay trong thực tế hiện nay, việc tìm đơn vị tư vấn đủ năng lực để làm quy hoạch cấp huyện đã gặp khó khăn, thì việc mở rộng xuống cấp xã càng cần tính toán kỹ. Đại biểu đề nghị, cần rà soát kỹ nội dung nào thực sự cần thiết phải có quy hoạch, tránh dàn trải, hình thức.
"Mặc dù chúng ta có xã hội hóa, có thể thuê tư vấn, có thể thuê thẩm định, thế nhưng hệ thống, các tổ chức hỗ trợ như thế đã đủ để đáp ứng nhu cầu xây dựng quy hoạch cho hơn 3.300 đơn vị cấp xã hay không. Vừa rồi, ngay cả khi làm quy hoạch vùng huyện, thì theo yêu cầu là phải có đơn vị tư vấn và Hà Nội chỉ có 30 quận huyện lúc đó thôi. Nhưng từ phản ánh của một số địa phương là việc đi tìm được đơn vị tư vấn và thuê đơn vị tư vấn là hết sức vất vả", bà Thủy cho biết.
Bổ sung vào dự thảo luật, đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội, cho rằng việc phân cấp phải đi đôi với bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống quy hoạch. Ông nêu ví dụ về một số quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành như quy hoạch sử dụng đất, không gian biển hay năng lượng nguyên tử, nếu không được quản lý thống nhất sẽ ảnh hưởng đến định hướng phát triển quốc gia.
Vì vậy, trong khi mạnh dạn giao quyền cho địa phương, cần giữ nguyên những quy hoạch có tầm chiến lược, liên ngành ở cấp trung ương để bảo đảm cân đối tổng thể và an ninh phát triển lâu dài.
Các ý kiến đều thống nhất rằng, phân cấp phải gắn với hướng dẫn, giám sát và nâng cao năng lực cho cấp cơ sở. Chính quyền xã không thể “tự bơi” khi chưa có đủ công cụ, dữ liệu và nhân lực. Vì vậy, Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ, từ xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch, đào tạo cán bộ chuyên trách, cho đến bố trí nguồn lực tài chính phù hợp, để cấp xã có thể thực hiện tốt vai trò được giao.
Các dự án luật trong lĩnh vực công nghệ đang được Quốc hội xem xét là bước đi then chốt nhằm hoàn thiện thể chế, khuyến khích sáng tạo và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.
Sáng 6/11, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Xây dựng (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đánh giá cao tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm để giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Việc xây dựng và sửa đổi đồng bộ ba đạo luật về công nghệ là yêu cầu cấp thiết, nhằm tạo hành lang pháp lý cho quá trình chuyển đổi số quốc gia, phát triển công nghiệp công nghệ cao, đồng thời mở rộng thị trường chuyển giao công nghệ – vốn đang là mắt xích yếu trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam.
Theo cơ quan soạn thảo, hệ thống quy hoạch hiện được rà soát, thu gọn từ 78 xuống còn 45 loại, giảm 42% theo nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính”.
Việc sửa đổi Luật Quy hoạch sẽ nhằm đơn giản hóa quy trình, phân biệt rạch ròi giữa thủ tục thông thường và thủ tục rút gọn, tránh tình trạng “tư duy nhiệm kỳ” để đảm bảo tính ổn định, không tuỳ tiện trong quy hoạch phát triển.
Từ khoá
Viện Dân tộc học và Tôn giáo học (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) vừa tổ chức Hội thảo Dân tộc học và Tôn giáo học thường niên năm 2026 với chủ đề “Những vấn đề cơ bản, cấp bách về dân tộc và tôn giáo ở nước ta hiện nay”.
Nhân 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Đống Đa tổ chức chung khảo Hội thi Trưởng ban Công tác Mặt trận cơ sở giỏi năm 2026. Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố Nguyễn Thị Thu Huyền dự hội thi.
Với 7 bằng độc quyền sáng chế, hàng chục công trình khoa học, TS Ngô Thị Duyên còn được biết đến qua những nghiên cứu hỗ trợ người khuyết tật, trẻ tự kỷ và những người gặp khó khăn trong giao tiếp. Nhân dịp tôn vinh các nhà giáo tiêu biểu năm 2026, hãy cùng gặp gỡ chị để nghe câu chuyện về một hành trình nghiên cứu khoa học bắt đầu từ sự thấu cảm.
Từ chiều và đêm qua 18/11, Hà Nội có mưa rào rải rác, có nơi có dông. Hà Nội chuyển rét, nhiệt độ thấp nhất cả đợt có thể xuống 15 đến 17 độ C, vùng núi miền Bắc có nơi rét đậm. Dự báo ngày và đêm 19 tháng 11, nhiệt độ thấp nhất ở khu vực trung tâm thành phố phổ biến từ 17 đến 19 độ C, ở các khu vực phía Bắc, phía Tây và phía Nam là 16 đến 18 độ C. Nhiệt độ thấp nhất cả đợt tại Hà Nội dự báo ở mức 15 đến 17 độ C.
Chiều 18/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Đống Đa tổ chức kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026). Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Thị Thu Huyền đã tới dự buổi lễ.
Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026.