Đảng bộ Hà Nội - 96 năm tiên phong, bản lĩnh và phát triển

96 năm trước, ngày 17/3/1930, Đảng bộ Hà Nội chính thức được thành lập, mở ra một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Là Đảng bộ ra đời sớm nhất cả nước, ngay trên địa bàn đầu não của bộ máy cai trị thực dân, phong kiến khi đó, Đảng bộ Hà Nội không chỉ đặt nền móng cho phong trào cách mạng ở Thủ đô mà còn góp phần quan trọng thúc đẩy phong trào đấu tranh trên phạm vi cả nước.

Đảng bộ Hà Nội - 96 năm tiên phong, bản lĩnh và phát triển

Hà Nội vinh dự là một trong những cái nôi của cách mạng; nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên (Chi bộ 5D Hàm Long) và cũng là Đảng bộ được thành lập sớm nhất cả nước. Ngày 17/3/1930, tại nhà số 42 phố Hàng Thiếc, Ban Chấp hành lâm thời của Đảng bộ Hà Nội được thành lập, đánh dấu mốc lịch sử ra đời của đảng bộ đầu tiên trong cả nước và ra đời ngay tại Hà Nội - nơi tập trung bộ máy chính quyền của thực dân Pháp và phong kiến lúc bấy giờ, đã tạo dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của phong trào cách mạng Việt Nam. Ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương khẳng định: "Khi Đảng bộ Hà Nội được thành lập đã đánh dấu phong trào cách mạng của Hà Nội chuyển từ tự phát sang tự giác. Đây là dấu mốc cực kỳ quan trọng, phong trào cách mạng của Hà Nội đã có một tổ chức Đảng thống nhất lãnh đạo và tổ chức Đảng ở Hà Nội lại rất gần Trung ương, cho nên có vai trò rất lớn đối với phong trào cách mạng chung của cả nước".

Không chỉ mang ý nghĩa riêng với Hà Nội, sự ra đời của Đảng bộ Thủ đô còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đối với phong trào cách mạng ở nhiều địa phương. Cùng với các cao trào 1930-1931, 1936-1939, tổ chức Đảng ở Hà Nội đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của phong trào cách mạng, tạo tiền đề cho sự ra đời của các đảng bộ ở Hà Đông, Sơn Tây và nhiều địa phương khác.

Ngay từ những ngày đầu, Đảng bộ Hà Nội đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị và ý chí chiến đấu kiên cường. Trong suốt 15 năm từ 1930 đến 1945, dù bị thực dân Pháp đàn áp khốc liệt, nhiều cán bộ, đảng viên bị bắt, bị tù đày, song tổ chức Đảng ở Hà Nội vẫn liên tục được khôi phục, củng cố, lãnh đạo phong trào cách mạng phát triển. Từ thực tiễn đấu tranh đó, PGS, TS Nguyễn Danh Tiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng cho rằng, Đảng bộ Hà Nội đã trưởng thành nhanh chóng, trực tiếp lãnh đạo nhân dân chuẩn bị lực lượng, nắm thời cơ giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

“Thành ủy Hà Nội đã lãnh đạo kiên trì, khôi phục tổ chức Đảng và phong trào cách mạng, phát động quần chúng tham gia các phong trào 30-31 và 36-39; tích cực xây dựng an toàn khu, đẩy mạnh công tác vận động nhân dân và binh lính địch, chuẩn bị mọi mặt để khởi nghĩa từng phần, tiến lên tổng khởi nghĩa. Trên cơ sở đó ngày 16/8/1945, Ủy ban Quân sự Cách mạng Hà Nội được thành lập đã lãnh đạo nhân dân Thủ đô cùng nhân dân cả nước làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Và từ đây Hà Nội đã trở thành Thủ đô của một quốc gia độc lập, có chủ quyền, tạo ra những thế và lực mới cho phong trào cách mạng”.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, Đảng bộ Hà Nội tiếp tục lãnh đạo nhân dân xây dựng chính quyền cách mạng, bảo vệ thành quả non trẻ của đất nước. Trong những năm kháng chiến, Hà Nội đã khắc ghi tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, chiến đấu quả cảm vì từng mái nhà, góc phố, từng con đường của Thủ đô. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Hà Nội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giam chân địch, bảo vệ cơ quan đầu não cách mạng. Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thủ đô lại một lần nữa viết nên bản anh hùng ca với chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. Cũng từ mảnh đất này, nhiều phong trào cách mạng tiêu biểu ra đời và lan tỏa mạnh mẽ trên cả nước như “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm đang”, “Tay búa tay súng”, “Tay cày tay súng”, “Ba quyết tâm”..., góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh: “Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Trung ương giao cho Hà Nội giữ chân thực dân Pháp 30 ngày đêm, Hà Nội đã xuất sắc giữ 60 ngày đêm và tiêu diệt một lực lượng của địch. Tiếp theo Hà Nội đã thực hiện xuất sắc lời di chúc thiêng liêng của Bác, dốc lòng, dốc sức chi viện cho cách mạng Việt Nam, sức người sức của góp lên cuộc đại thắng mùa xuân năm 1975”.

Bước vào thời kỳ hòa bình, đổi mới và hội nhập, Đảng bộ Hà Nội tiếp tục phát huy truyền thống của Thủ đô anh hùng, kiên trì mục tiêu xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, tiêu biểu, kiểu mẫu. Cùng với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Hà Nội tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, gìn giữ và bồi đắp nét thanh lịch, văn hiến của đất kinh kỳ. Những nỗ lực đó đã góp phần tạo dựng vị thế ngày càng nổi bật của Thủ đô trên trường quốc tế. Hà Nội vinh dự được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”, đồng thời được bạn bè quốc tế ghi nhận là “Thành phố của lương tri và phẩm giá con người”. GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội cho rằng: “Đảng bộ Hà Nội đã biết khéo kết hợp, phát huy tối đa nguồn lực tại chỗ, đồng thời không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác, sự ủng hộ phối hợp của các địa phương. Hà Nội đi tiên phong trong việc xây dựng, mở rộng các quan hệ quốc tế, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất; Thiết lập quan hệ ngoại giao với 110 nước, quan hệ kinh tế thương mại với 200 nước và vùng lãnh thổ, tạo ra nguồn lực tổng hợp rất lớn để Hà Nội phát triển. Hiện nay Hà Nội đang tiến quân vào đổi mới sáng tạo. Đấy là những nét rất đặc sắc, riêng có mà cái tài là Đảng bộ đã biết khai thác, phát huy sức mạnh đó”.

Năm 2026, trước bối cảnh mới và những yêu cầu mới đặt ra, việc thành phố Hà Nội khẩn trương nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024 đồng bộ với việc xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm sẽ tạo nền tảng chính trị, pháp lý vững chắc để giải quyết các điểm nghẽn, quản trị rủi ro và kiến tạo phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số. Đặt trong tổng thể, việc hoàn thiện trụ cột thể chế và quy hoạch trở thành lợi thế cạnh tranh khu vực và quốc tế, đồng thời tạo thế và lực để Hà Nội thể hiện vai trò trung tâm, đầu tàu, tạo nền tảng và động lực cho sự phát triển, xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước và bạn bè quốc tế.

Với ý chí, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, chung sức của nhân dân, Thủ đô Hà Nội sẽ từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; phát triển bền vững, toàn diện, trở thành thành phố đáng sống, kết nối toàn cầu, xứng đáng là trung tâm, đầu tàu của cả nước, đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và niềm tin của nhân dân cả nước.

Tin liên quan

Cụ thể hóa nghị quyết Đại hội vào thực tiễn địa phương

Cụ thể hóa nghị quyết Đại hội vào thực tiễn địa phương

Thời sự

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần đưa nghị quyết sớm đi vào cuộc sống là tổ chức học tập, quán triệt và tuyên truyền triển khai thực hiện nghị quyết. Thành ủy Hà Nội yêu cầu các cấp ủy đảng cần cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các nội dung của nghị quyết bằng những chương trình hành động cụ thể, sát với thực tiễn địa phương nhằm tạo ra những bước đột phá.

Nhìn lại những mùa xuân lịch sử

Nhìn lại những mùa xuân lịch sử

Thời sự

Trước thềm Xuân mới và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, trưng bày “Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi” tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia thu hút công chúng với những câu chuyện lịch sử qua tư liệu, hình ảnh, hiện vật quý.

Mốc son mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc

Mốc son mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc

Chính trị

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng không chỉ tổng kết chặng đường đổi mới mà còn chắt lọc những bài học cốt lõi về độc lập, tự chủ, đổi mới sáng tạo, lấy nhân dân làm trung tâm và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nghe

Đánh thức tiềm năng công nghiệp văn hóa từ những không gian sáng tạo | Hà Nội tin mỗi chiều

Đánh thức tiềm năng công nghiệp văn hóa từ những không gian sáng tạo | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Một di tích nghìn năm tuổi có thể trở thành không gian nghệ thuật đương đại. Một khu chợ truyền thống có thể được đánh thức bằng những ý tưởng thiết kế mới. Một công viên, nhà hát hay con phố quen thuộc có thể trở thành điểm hẹn của cộng đồng sáng tạo. Khi di sản được kết nối với nghệ thuật, thiết kế và công nghệ, những giá trị của quá khứ không chỉ được bảo tồn mà còn có thể tạo ra nguồn lực mới cho phát triển. Từ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, một vấn đề đang được đặt ra rõ nét hơn: Làm thế nào để những tài nguyên văn hóa vốn có của Thủ đô trở thành nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa bền vững?

Phường Phú Thượng xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp

Phường Phú Thượng xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp

Xã hội

Thực hiện 10 mô hình thực hành quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, phường Phú Thượng đã phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp giữ gìn cảnh quan môi trường đô thị, thu hút du khách đến tham quan trải nghiệm các giá trị văn hóa, trải nghiệm làng nghề của địa phương.

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Tin tức

Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sửa Luật Đất đai: Gỡ vướng phải gắn với quyền lợi người dân

Sửa Luật Đất đai: Gỡ vướng phải gắn với quyền lợi người dân

Tin tức

Sửa đổi Luật Đất đai cần giải quyết đồng thời hai bài toán: khơi thông nguồn lực phát triển và bảo đảm quyền lợi chính đáng về chỗ ở, việc làm, tài sản của người dân. Từ cấp giấy chứng nhận đến thu hồi đất, tái định cư, điều dư luận mong mỏi nhất lúc này là những chuyển biến thực chất trong khâu thực thi.

Minh bạch giá đất, sử dụng hiệu quả nguồn lực

Minh bạch giá đất, sử dụng hiệu quả nguồn lực

Tin tức

Tháo gỡ vướng mắc về đất đai phải gắn với bảo đảm quyền lợi người dân và trách nhiệm thực thi. Từ góc độ pháp lý, cần hoàn thiện cơ chế định giá và kiểm soát đầu cơ như thế nào để đất đai được sử dụng hiệu quả? Phóng viên Ngọc Ánh trao đổi với luật sư, Thạc sĩ Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý về bất động sản.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời