Đậu phộng rang vào Nam ra Bắc

Có một món ăn dân dã, chân chất nhưng lại đi cùng một người từ Bắc vào Nam. Nó mộc mạc mà đậm đà như tình quê, tình người. Đó là món lạc rang hay gọi theo người miền Nam là món đậu phộng rang.

Chiều nay, Hường chia sẻ cùng bạn câu chuyện của Nhung Phạm.

Đậu phộng rang là món tôi hay làm trong bữa cơm những ngày ăn chay. Chồng và con tôi đều thích. Còn tôi thì đỡ phải đau đầu suy nghĩ sao cho khẩu phần ăn phù hợp với một nhà ba người mà người ăn chay, người ăn mặn.

Nhà tôi thích nhất là đậu phộng rang mộc. Chẳng dầu, muối, chẳng mắm. Mộc nên nguyên vị. Rang vừa chín tới thơm lừng khắp phòng thì đổ ra bát, bỏ vỏ là ăn. Sau tôi phát hiện ra để nguyên vỏ, đến bữa ăn rồi mới bóc lại hay hơn. Chồng tôi bóc lớp vỏ lụa sạch sẽ, bỏ hạt đậu phộng trắng ngà vào thìa cơm của con nựng: “Ăn hết miếng cơm rồi ba cho thêm”. Con giơ bàn tay nhỏ xíu nhón một hạt, cũng cố bóc vỏ bỏ vào bát ba: “Ba ơi, ngon nhắm”, cái giọng ngọng líu ngọng lô nghe sao mà thương. Bữa cơm chỉ có đậu phộng rang thôi mà ngập tràn tiếng cười.

Tôi là người Bắc vào Sài Gòn sống đã lâu. Người Bắc gọi đậu phộng là lạc. Tôi vào Sài Gòn nghe người ta gọi đậu phộng mãi thành quen. Ở Sài Gòn, người ta hay cho đậu phộng rang vào món ăn để làm tăng hương vị. Bánh tráng trộn, bánh tráng cuốn đã ngon nức nở thêm chút đậu phộng rang giòn thì đến người kén ăn như chồng tôi cũng phải gật gù tấm tắc. Bún, mì xào, nhất là mấy món gỏi mà thiếu đậu phộng rang thì chưa thể tròn vị. Ngày nóng oi ả, có một cốc nước me đá hột dẻo ngọt ngọt, chua chua, mát lạnh để giải khát thì còn gì bằng, nhưng cũng phải rắc thêm vài hạt đậu phộng rang mới chuẩn vị. Chả thế mà khi tôi bán hàng, gặp mấy chị khách sành ăn, kiểu gì mua đá me cũng nhắc cho thêm đậu phộng rang.

Nghĩ cũng lạ. Cái món ấy ăn vặt cũng được ăn cơm cũng ngon, ăn kèm cũng chẳng mất đi hương vị béo bùi. Nhiều hôm, tôi lấy nửa bát đậu phộng, mè đen rang thơm, dăm bảy hạt điều thế là có cốc sữa hạt vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe.

Người Sài Gòn nói, đậu phộng là gọi trại từ âm gốc đậu phụng, phụng là phượng trong phượng hoàng, ý của người miền Nam muốn so sánh củ đậu phộng với con mắt của chim phượng. Còn về quê, tôi vẫn một tiếng “lạc”, hai tiếng “lạc”. Thuở còn thơ, người quê tôi nhà nào cũng có mảnh vườn, thửa ruộng để trồng lạc. Vụ đông sang vụ hè, những luống lạc xanh non bên đồi, bên sông, điểm những bông hoa vàng tươi như nắng, đẹp như bức tranh. Bận học thì thôi chứ vào mùa thu hoạch, lũ trẻ chúng tôi lại hò nhau ra đồng. Người lớn cuốc đất, trẻ con thì bới củ, rũ đất rồi xếp lại thành đống. Khâu tước củ ra khỏi thân nhìn thì dễ, mà cứ làm liên tục, đôi bàn tay nổi đỏ ngần ngần, ran rát. Củ lạc phơi đủ nắng, khô giòn. Các bà các chị chiều chiều ngồi trò chuyện bên hiên nhà, trẻ con rảnh rỗi xem tivi đều có thể tranh thủ bóc vỏ lấy hạt. Nhiều hôm chỉ hào hứng được lúc đầu, đến khi đau rần ngón tay thành ra lười biếng, tôi lấy vật cứng đập nát lớp vỏ bên ngoài. Đập không khéo, vỏ tách được thì hạt bên trong cũng vỡ luôn.

Người quê tôi hồi xưa hay ăn cơm chan nước rau muống luộc, bỏ thêm vài hạt lạc rang. Chiều hè oi ả, cầm cái liềm, cắp cái rổ rảo bước ra cánh đồng. Nhoắng một cái đã đầy rổ những ngọn rau xanh bời bợi. Đổ nước vào nồi thêm chút muối, luộc với lửa to. Nước luộc rau có màu xanh nhạt vắt chút chanh vào thì chuyển ngay sang màu xam xám. Ai biết cái vị chua thanh, bùi ngậy của bát cơm chan nước rau muống luộc ăn kèm lạc rang mộc ấy lại ngon đến vậy. Cái hương vị khó quên đó theo tôi cả những năm tháng học hành ở nước ngoài.

Mỗi lần về quê, các cô các bác lại dúi vào tay tôi ít quà mang đi dù tôi không thiếu thứ gì. Quà quê mang theo tình quê. Trong hành lý lên đường của chúng tôi, đầy ắp những trứng gà, đậu xanh, lạc… Mẹ chồng tôi thi thoảng vào thăm cũng thường mang đậu phộng làm quà cho con cho cháu. Những hạt đậu đều đặn, căng tròn từ thổ nhưỡng của mảnh đất xứ Huế hiền hòa, chắt chiu vào từng hạt đậu phộng vị đậm đà, ngọt thơm.

Mỗi lần mẹ mang đậu phộng vào, tôi lại lụi cụi rang. Lửa to, chảo mỏng một tí, lơ đễnh là hỏng luôn một mẻ. Phải đều tay, chuyên tâm, lửa cũng phải điều chỉnh nhỏ dần. Hạt nối hạt tí tách nứt vỏ, rang vừa chín tới thì đổ ra rổ có bọc thêm tờ báo, để nguội thì hạt sẽ dần trở nên giòn và bùi hơn. Giờ có nồi chiên không dầu, chị em nội trợ chẳng cần tốn thời gian, nhưng tôi vẫn thích tự tay rang đậu phộng hơn. Vừa đảo vừa đoán, thỉnh thoảng lại gọi chồng tạt ngang qua thử xem đậu phộng đã chín hay chưa. Hạt đậu hôi hổi trên tay, xuýt xoa “nóng quá”, rồi chồng nửa hạt vợ nửa hạt chuyện trò rôm rả.

Chỉ một món ăn dân dã, chân chất vậy  mà bao năm qua theo tôi từ Bắc vào Nam. Nó mộc mạc mà đậm đà hệt như tình quê, tình người. Để rồi, dẫu có đi xa, cứ nhớ, cứ thương mãi./.

Tin liên quan

Áp lực phải thành công của người trẻ

Áp lực phải thành công của người trẻ

Podcast

Không ai có thể tránh khỏi áp lực phải thành công. Áp lực có thể mang lại cho chúng ta động lực để tiến lên, động lực để tiếp tục khi chúng ta cảm thấy muốn bỏ cuộc. Nhưng khi áp lực thành công trở thành một gánh nặng quá mức và không có giới hạn thì đó không còn là động lực, nó khiến chúng ta tự đánh mất đi rất nhiều thứ… Dưới đây là chia sẻ của một bạn trẻ đã từng suy sụp vì những áp lực quá mức và cách bạn ấy vượt qua nó.

Nhọ nồi xanh mướt tuổi thơ

Nhọ nồi xanh mướt tuổi thơ

Podcast

Có một loài cây mọc hoang nơi góc vườn, chẳng ai chăm sóc mà lá cứ xanh mướt, nảy nở sinh sôi. Đó là cây nhọ nồi, thân màu tím, nhỏ nhắn, điểm những bông hoa trắng xinh xinh…

Podcast

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Khúc ru Hà Nội mùa đông

Khúc ru Hà Nội mùa đông

Podcast

Có những mùa đi qua không chỉ để lại trong lòng người những ký ức về thời tiết, cảnh vật, mà còn neo giữ cả một miền thương nhớ. Mùa đông là một mùa như thế. Đó có thể là cái rét buốt của những ngày thơ bé, là hơi ấm từ gian bếp của mẹ, hay mùi khoai nướng, sắn hấp dừa len lỏi trong những con phố Hà Nội khi chiều xuống. Thời gian có thể làm mùa đông đổi khác, nhưng những gì đã từng sưởi ấm tâm hồn ta dường như vẫn còn nguyên vẹn.

Di sản đạo học – Nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa | Hà Nội tin mỗi chiều

Di sản đạo học – Nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Một di sản gần nghìn năm tuổi có thể tạo ra những giá trị như thế nào cho tương lai? 950 năm Quốc Tử Giám không chỉ là hành trình hun đúc truyền thống hiếu học, trọng tri thức và quý trọng hiền tài, mà còn mở ra nguồn cảm hứng sáng tạo cho hôm nay. Trong kỷ nguyên số, khi di sản được kết nối với công nghệ, nghệ thuật và các nguồn lực xã hội, những giá trị của quá khứ có thể được chuyển hóa thành sản phẩm văn hóa mới, trở thành động lực phát triển công nghiệp văn hóa và góp phần nâng tầm vị thế Thủ đô.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Muôn sắc Việt Nam – Lan tỏa đêm hội văn hóa trên không gian số  | Hà Nội tin mỗi chiều

Muôn sắc Việt Nam – Lan tỏa đêm hội văn hóa trên không gian số | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Khi âm nhạc hòa quyện cùng bản sắc dân tộc và tình yêu đất nước, sân khấu trở thành không gian kết nối hàng vạn trái tim trong niềm tự hào chung. Từ “Tổ quốc trong tim”, “Tự hào là người Việt Nam” đến “Muôn sắc Việt Nam” vào ngày 24/11 tới đây, các Concert quốc gia đang mở ra cách thức sáng tạo để đưa văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất
avatar

15 trả lời
avatar