Chấp thuận chủ trương đầu tư đến lựa chọn nhà đầu tư mất khoảng 300 ngày; lựa chọn nhà thầu mất khoảng 60-90 ngày đối với đấu thầu trong nước, từ 90-120 ngày đối với đấu thầu quốc tế; thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng cần tới từ 15 đến 35 ngày… Đây là những quy định hiện hành mà các chủ đầu tư phải thực hiện trong quy trình xây dựng nhà ở xã hội (NƠXH).
Nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, sáng nay (20/5), thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù được Chính phủ đề xuất Quốc hội.
Rút ngắn nhiều thủ tục trong quy trình đầu tư xây dựng NƠXH
Tờ trình nêu rõ những vướng mắc từ thực tiễn, về thủ tục thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Theo quy định của pháp luật về xây dựng thì đối với một số dự án đầu tư xây dựng (trong đó có dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, nhà ở xã hội) phải thực hiện việc thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Thời gian thực hiện thẩm định từ 15 đến 35 ngày tùy theo nhóm dự án (A, B hoặc C). Trong khi, có thể xem xét, lồng ghép nội dung thẩm định này trong quá trình cấp giấy phép xây dựng. Do đó, dự thảo tờ trình đề xuất bỏ thủ tục thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện, cắt giảm được từ 15 - 35 ngày so với quy định hiện hành (100%).
Bên cạnh đó, đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn, việc phải thực hiện đấu thầu rộng rãi lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng mất khoảng 60-90 ngày đối với đấu thầu trong nước, từ 90-120 ngày đối với đấu thầu quốc tế. Quy định như pháp luật về đấu thầu hiện hành làm kéo dài thời gian triển khai thực hiện dự án. Trong khi đó, nếu thực hiện chỉ định thầu rút gọn thì chỉ mất khoảng 15 ngày và cắt giảm được từ 45 - 105 ngày so với quy định hiện hành, tương đương 75-90% thời gian.
Ngoài ra, đối với quy định không thực hiện cấp giấy phép xây dựng đối với trường hợp áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình, sẽ thực hiện cắt giảm được 20 -30 ngày so với quy định hiện hành (100%).
Do vậy, Chính phủ đề xuất bỏ thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Trường hợp công trình nhà ở xã hội thuộc dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố thì được miễn giấy phép xây dựng.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng để thực hiện các gói thầu thuộc dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, công trình nhà ở xã hội bằng nguồn vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn, vốn của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
UBND cấp tỉnh được giao chủ đầu tư, không thông qua đấu thầu
Với các dự án nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công, Chính phủ kiến nghị UBND cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư; đồng thời giao thẳng chủ đầu tư mà không cần thông qua hình thức đấu thầu. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng 200 ngày so với quy định hiện hành.
Điều kiện để nhà đầu tư được xem xét giao dự án bao gồm: là doanh nghiệp, hợp tác xã có chức năng kinh doanh bất động sản; đáp ứng tỷ lệ dư nợ tín dụng, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên vốn chủ sở hữu; có vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư với dự án dưới 20 ha và 15% với dự án từ 20 ha trở lên. Trường hợp thực hiện nhiều dự án, doanh nghiệp phải bảo đảm đủ vốn chủ sở hữu để phân bổ đúng tỷ lệ.
Tờ trình nêu rõ, việc thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy được thực hiện lồng ghép trong thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Trường hợp công trình nhà ở xã hội thuộc dự án được đề xuất áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố thì được miễn giấy phép xây dựng. Việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng để thực hiện các gói thầu thuộc dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn đầu tư công được áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Trước đó, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều ngày 25/4 về dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh lý giải đề xuất bỏ đấu thầu là do Nhà nước quản lý chặt chẽ về lợi nhuận định mức, giá thành, giá bán và diện mua nhà. Do đó, đấu thầu không mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội mà chỉ làm chậm tiến độ. Theo quy định hiện hành, thời gian từ bước chấp thuận chủ trương đầu tư đến lựa chọn nhà đầu tư mất khoảng 300 ngày. "Với đề xuất mới, thời gian này chỉ còn tối đa 75 ngày, giảm khoảng 70%", Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nói.
