Di sản kéo co ngồi 'độc lạ' ở đền Trấn Vũ

Kéo co ngồi ở đền Trấn Vũ là một trong bốn cộng đồng kéo co nổi tiếng tại Việt Nam, được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Di sản kéo co ngồi 'độc lạ' ở đền Trấn Vũ

Trải qua bao biến thiên thăng trầm của lịch sử, tại làng Ngọc trì, xã Cự Linh, vùng đất ven kinh thành Thăng Long xưa - nay là phường Thạch bàn, quận Long Biên, vẫn bảo tồn và gìn giữ nghi lễ kéo co ngồi độc đáo.

Vào dịp đầu xuân tháng 3 âm lịch hàng năm, lễ hội đền Trấn Vũ được tổ chức với tâm điểm là trò diễn kéo co ngồi. Đây là nghi lễ thể hiện sự tôn kính của con người với thần linh, phản ảnh những ước mơ, khát vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt từ nhiều đời nay của cư dân nông nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng.

Nét đặc sắc của nghi lễ kéo co ngồi là các đội tham gia phải ngồi trên nền đất để kéo. Khác với hội thi kéo co bình thường, vật sử dụng để kéo trong nghi lễ là cây song to và nhẵn dài trên 30m, được kéo qua một lỗ nhỏ trên cột trụ chôn sâu dưới đất.

Dù chưa có tài liệu chính thức ghi chép về nguồn gốc, nhưng đối với người dân địa phương, những độc đáo, nét riêng có của trò chơi kéo co ngồi được xuất phát từ câu chuyện dân gian, sau đó được đời trước lưu truyền lại cho đời sau.

Theo ông Ngô Quang Khải, Trưởng ban quản lý di tích đền Trấn Vũ, từ xưa, làng Ngọc Trì gặp hạn hán, làng có 12 cái giếng phân đều trên ba xóm (hay còn gọi là mạn) nhưng có đến 11 cái giếng đã cạn hết nước, chỉ còn một cái duy nhất (nằm trên mạn Địa) vẫn còn nước. Thanh niên trai tráng ở mạn Đường và mạn Chợ xuống xin mạn Địa nước nhưng người mạn Địa không cho, nên đã xảy ra giằng co nhau. Khi ấy, người ta dùng quang mây và nồi đất để gánh nước. Vì sợ đổ nước nên hai bên đã ngồi xuống để kéo giữ nước. Hạn hán qua đi, nhớ lại tích ấy, các cụ nghĩ ra trò kéo co ngồi để trình diễn trong hội làng, mong muốn cầu cho mưa thuận, gió hòa.

Với tính độc đáo của mình, kéo co ngồi đền Trấn Vũ được người dân phường Thạch Bàn ý thức gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Năm 2014, nghi thức này đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tháng 12/2015, kéo co truyền thống châu Á đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, dưới tên "Nghi lễ và trò chơi kéo co”, trong đó có kéo co ngồi quận Long Biên.

Ông Ngô Quang Khải, Trưởng ban quản lý di tích đền Trấn Vũ, tâm sự: "Niềm vui, niềm tự hào của nhân dân phường Thạch Bàn, quận Long Biên là rất lớn, bởi trò chơi truyền thống của làng đã vượt qua khoảng cách không gian, địa lý và trở thành di sản thế giới. Người dân trong phường đều ý thức gìn giữ di sản để trao truyền cho các thế hệ sau và hơn nữa để lan tỏa giá trị quý ra cộng đồng và toàn thế giới".

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, di sản nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi ở đền Trấn Vũ không những được bảo tồn mà ngày càng phát triển. Cùng với sự quan tâm đầu từ quận và thành phố, cũng như công tác tuyên truyền quảng bá được làm bài bản, chính quyền địa phương, nhân dân phường Thạch Bàn đã tổ chức thành công nhiều đợt thực hành, truyền bá và lan tỏa di sản cho thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Bí thư Đảng uỷ phường Thạch Bàn, quận Long Biên, cho biết, phường sẽ tiếp tục đầu tư và tạo điều kiện để di sản kéo co ngồi được quảng bá, phát triển theo Nghị quyế 09 về phát triển văn hóa.

Để quảng bá di sản văn hóa độc đáo của quê hương đến bàn bè trong nước và quốc tế, năm 2023, phường Thạch Bàn đã tổ chức chương trình giao lưu, trình diễn nghi lễ và trò chơi kéo co với sự tham gia của Hội Kéo co Gijisi (thành phố Dangjin, Hàn Quốc) và 7 cộng đồng kéo co tại Việt Nam.

Với người dân Ngọc Trì xưa kia và Thạch Bàn hôm nay, lễ hội đền Trấn Vũ gắn với di sản kéo co ngồi chính là sợi dây kết nối cộng đồng, là sự kết nối giữa con người với thiên nhiên, giữa quá khứ với hiện tại, giúp cho thế hệ hôm nay hiểu được công lao của cha ông và thêm tự hào về truyền thống của quê hương, đất nước.

Tin liên quan

Hội vật cầu kịch tính ở làng Thúy Lĩnh

Hội vật cầu kịch tính ở làng Thúy Lĩnh

Tin tức

Mỗi độ xuân về, làng Thúy Lĩnh thuộc phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, lại tổ chức Lễ hội vật cầu cổ truyền, thu hút rất đông người dân và du khách tìm đến để hiểu hơn vẻ đẹp văn hóa độc đáo, đậm bản sắc Thăng Long – Hà Nội nghìn năm văn hiến.

Tin tức

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tin tức

Với tác phẩm sắp đặt âm thanh mang tên “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu, tòa tháp hơn 130 năm tuổi đang được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hoàn toàn mới. Ở đó, những âm thanh bí ẩn của thế giới côn trùng hòa quyện cùng ánh sáng và kiến trúc cổ, đưa công chúng bước vào một hành trình khám phá đầy bất ngờ.

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Tin tức

Sáng 18/11, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, giới thiệu những câu chuyện tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình thủy chung, son sắt của các chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Tin tức

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Tháp nước Hàng Đậu trở thành điểm hẹn nghệ thuật với tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn ca”. Không gian di sản trăm tuổi được đánh thức bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới lạ, thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là giới trẻ đến trải nghiệm.

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Tin tức

Giữa dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc, Cổ Loa – vùng đất gắn liền với kinh đô Âu Lạc dưới thời An Dương Vương – vẫn lưu giữ những dấu tích đặc biệt về buổi đầu dựng nước và giữ nước. Không chỉ là một kinh đô cổ với hệ thống thành lũy độc đáo, Cổ Loa còn là nơi hội tụ những thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng, phản ánh trí tuệ, sức sáng tạo và khát vọng tự chủ của người Việt cổ. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, sáng 18/11, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức triển lãm với chủ đề “Khu di tích Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng”.

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Tin tức

Nhắc đến phở Hà Nội, người ta thường nghĩ ngay đến một thức quà ẩm thực mang đậm cốt cách và chiều sâu văn hóa của mảnh đất kinh kỳ. Thế nhưng, bước ra khỏi những gian bếp truyền thống, phở Hà Nội hôm nay còn trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho giới trẻ qua hội họa, thiết kế và cả công nghệ số.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời