Tăng tính chủ động giải quyết vấn đề cho địa phương sẽ giúp nguồn cung nhà ở xã hội được bổ sung nhiều hơn trong thời gian tới.
Nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù cho phát triển nhà ở xã hội bắt đầu có hiệu lực, là dấu mốc quan trọng giúp tháo gỡ nút thắt liên quan đến xây dựng loại hình nhà ở này. Đặc biệt, với việc nhấn mạnh vai trò của địa phương, tăng tính chủ động giải quyết các vấn đề, dự kiến nguồn cung nhà ở xã hội sẽ được bổ sung nhiều hơn trong thời gian tới.
Hiện nay, việc phát triển nhà ở xã hội còn chậm ở một số địa phương. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến thủ tục hành chính, công tác bố trí quỹ đất và giải phóng mặt bằng kéo dài khiến các dự án chậm tiến độ.
Bà Nguyễn Hoa Hồng Nhung – Phó Tổng Giám đốc CTCP Đầu tư Xây dựng NHS cho biết: "Trong việc tiếp cận đất đai, điều đầu tiên là thiếu quỹ đất phù hợp. Nhiều địa phương chưa bố trí đủ đất cho nhà ở xã hội hoặc là chỉ dành cho nhà ở xã hội những khu vực xa trung tâm, thiếu hạ tầng, khiến các dự án kém hấp dẫn".
Đại tá Phạm Doãn Tiến - Giám đốc BQL các dự án đầu tư, Tổng Công ty 319 Bộ Quốc Phòng cho biết: "Riêng hai địa bàn lớn là Hà Nội và TP.HCM có sở Quy hoạch kiến trúc. Nếu có Sở Xây dựng thì làm nhanh, nhưng muốn qua Sở Xây dựng thì phải thông qua Sở Quy hoạch kiến trúc. Phải phê duyệt phương án mặt bằng quỹ đất, quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc là mặt bằng kiến trúc. Nội dung này cũng đang rất vướng".
Từ những vướng mắc trên có thể thấy rằng, vai trò của các địa phương trong việc phát triển nhà ở xã hội là rất quan trọng. Trong Nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù cho phát triển nhà ở xã hội đã đề cập đến một số nội dung liên quan đến chính quyền địa phương.
Cụ thể, địa phương có thể thực hiện giao dự án cho chủ đầu tư không thông qua đấu thầu. Điều này cắt giảm được khoảng 200 ngày, tương ứng khoảng 70% thời gian thực hiện so với quy định hiện hành. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ được quy định chi tiết về một số trường hợp được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội khi có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa địa điểm làm việc.
Ngoài ra, địa phương phải phát huy vai trò trong việc thành lập quỹ nhà ở địa phương, nhằm tăng khả năng tiếp cận nhà ở xã hội cho người dân. Đặc biệt, các địa phương phải chủ động hơn trong việc bố trí quỹ đất ưu tiên phát triển nhà ở xã hội.
Ông Lê Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường cho biết: "Chúng ta cũng biết bây giờ đang rà soát và tiến tới xây dựng chính quyền 2 cấp, chúng ta sẽ có rất nhiều công sở trả lại. Tôi nghĩ là các địa phương cũng nên ưu tiên bố trí quỹ đất nhà nước do các công sở dôi dư trong quá trình sắp xếp, ưu tiên cho các dự án nhà xã hội".
Rõ ràng, vai trò của địa phương trong việc phát triển nhà ở xã hội là không thể phủ nhận. Sự chủ động, sáng tạo và những chính sách sát thực tế từ cấp cơ sở chính là chìa khóa để "cởi trói" cho nhà ở xã hội, hiện thực hóa giấc mơ an cư của người dân.
Thủ tướng lưu ý không được để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng chính sách về nhà ở xã hội để trục lợi; từng bộ, ngành, địa phương cần phân công nhiệm vụ rõ ràng và triển khai đồng bộ các giải pháp.
Nghị quyết thí điểm một số cơ chế đặc thù để phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) có nhiều chính sách mang tính đột phá; trong đó có nội dung liên quan đến thành lập Quỹ nhà ở quốc gia.
Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất chuyển đổi trụ sở dôi dư sau sáp nhập thành nhà ở xã hội nhằm giải quyết tình trạng thiếu quỹ đất để phát triển loại hình nhà ở này.
Các doanh nghiệp cùng chính quyền tỉnh Bình Dương đang triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội với hàng nghìn căn hộ, góp phần hiện thực hóa giấc mơ an cư cho người lao động.
Với Dự án nhà ở xã hội Phú Cốc, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng của xã đã tiến hành chi trả, bồi thường giải phóng mặt bằng đợt 1 với các gia đình có quỹ đất bị thu hồi. Từ sự đồng hành của người dân, tiến độ thực hiện thủ tục liên quan được triển khai nhanh, đồng bộ. Cũng vì thế, người dân càng thấy yên tâm, phấn khởi khi giao đất để thành phố triển khai dự án.
Tại Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề về quản lý đất đai của hội đồng nhân dân phường Hai Bà Trưng sáng 30/10 đã ghi nhận nỗ lực lớn của địa phương khi đã phủ kín dữ liệu hơn 17.000 thửa đất với gần 9.800 thửa đạt chuẩn "Đúng - Đủ - Sạch - Sống". Tuy nhiên, cử tri vẫn chỉ ra nhiều vướng mắc cần khẩn trương tháo gỡ.
Tính đến ngày 15/10/2026, cả nước vẫn còn gần 11.900 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được đưa vào khai thác. Nhằm sớm phát huy giá trị tài sản công, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ dự thảo nghị quyết mới. Trọng tâm của đề xuất là bổ sung cơ chế cho thuê ngắn hạn tối đa 5 năm trong thời gian chờ hoàn thành các thủ tục đất đai.
Từ ngày 1/9/2026, Việt Nam đã chính thức áp dụng mã định danh 12 chữ số cho từng thửa đất, địa điểm và công trình xây dựng, tích hợp đồng bộ trên nền tảng VNeID. Tuy đã có định danh bất động sản nhưng theo nhiều chuyên gia, đây mới chỉ là điều kiện cần, chứ chưa thuyết phục người mua xuống tiền mua nhà, đất.
Tiếp tục câu chuyện thu hút sự quan tâm của người dân trong mấy ngày gần đây, đó là hướng xử lý vi phạm kéo dài nhiều năm nay tại các dự án của Tập đoàn Mường Thanh, trong đó có tổ hợp chung cư HH Linh Đàm. Sau khi HĐND thành phố Hà Nội thông qua cơ chế đặc thù xử lý vi phạm tại 12 dự án ngày 28/10 vừa qua, các tồn tại sẽ được giải quyết ra sao và quyền lợi của người mua nhà được bảo đảm như thế nào?
Hà Nội tiếp tục bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Mới đây, Thành phố quyết định giao gần 3.000 mét vuông đất tại xã Sơn Đồng để triển khai dự án X1 Sơn Đồng, tạo cơ sở hoàn thiện thủ tục đầu tư và tiến tới xây dựng công trình.
