Định kiến…

Có những điều trong đời, dù muốn hay không, người ta vẫn bị đặt trong một chiếc khung vô hình. Chiếc khung ấy mang tên định kiến. Định kiến giống như một tấm gương mờ, phản chiếu những hình ảnh lệch lạc và bóp méo mọi điều vốn dĩ thật giản đơn.

Những ngày còn bé, tôi đã nghe người lớn trong làng thường kể về đứa con nhà nghèo như một lời thì thầm đầy thương hại. Tôi chưa hiểu hết ý nghĩa, chỉ cảm nhận rằng cái danh xưng ấy không phải là điều gì tốt đẹp. Chúng tôi - những đứa trẻ trong xóm nghèo - dường như bị buộc phải sống dưới cái nhìn ấy, như thể nghèo khó là một tội lỗi không thể rửa sạch.

Ngày đầu tiên đi học, tôi mặc chiếc áo cũ mẹ vá lại từ những mảnh vải còn sót trong nhà. Lũ trẻ trong lớp cười đùa, chỉ trỏ. Nhà nghèo! - một lời phán xét đơn giản nhưng khiến trái tim tôi nhói đau. Đó là lần đầu tiên tôi hiểu được sức nặng của định kiến : nó không cần lời giải thích, không cần chứng minh, chỉ đơn giản là tồn tại và đè nặng lên người ta.

Nhưng định kiến không chỉ nằm trong những cái nhìn từ người khác. Nó còn len lỏi trong chính suy nghĩ của bản thân. Tôi nhớ mãi buổi chiều đứng trước cánh đồng đầy cỏ lau trắng muốt. Cô bạn học cùng lớp - con gái của gia đình giàu nhất vùng - bước đến, mỉm cười và đưa tôi một cây bút mới. Thay vì vui mừng, tôi đã từ chối. Đó không phải vì tự trọng, mà bởi tôi nghĩ mình không xứng đáng. Định kiến trong tôi đã giam cầm bản thân trong những giới hạn hẹp hòi, khiến tôi e ngại tất cả những gì khác biệt.

Lớn lên, rời khỏi làng quê, tôi nhận ra định kiến không biến mất. Nó thay đổi hình dạng, thay đổi màu sắc, nhưng bản chất vẫn thế. Ở nơi phố thị, người ta dễ dàng định kiến dựa trên vẻ bề ngoài. Một cái nhìn thoáng qua có thể quyết định ai đáng tin, ai không. Một bộ trang phục sang trọng có thể mở ra cánh cửa, trong khi một đôi giày cũ sờn có thể khiến người ta quay lưng.

Có lần, một người bạn của tôi chia sẻ về câu chuyện của anh ấy. Là một giáo viên trẻ, anh từng đến một ngôi trường nông thôn để giảng dạy. Học sinh ban đầu nhìn anh bằng ánh mắt e dè, vì họ quen với những thầy cô nghiêm nghị, có tuổi. Thầy trẻ thế này thì làm được gì? - lời xì xào vang lên khắp lớp. Nhưng chính sự kiên nhẫn và chân thành đã giúp anh phá vỡ bức tường định kiến ấy. Những đứa trẻ bắt đầu mở lòng và trong ánh mắt chúng, anh không còn là người ngoài nữa.

Định kiến, suy cho cùng, là sản phẩm của sự thiếu thông tin, thậm chí là thiếu hiểu biết. Chúng ta định kiến vì chúng ta không hiểu hoặc không muốn hiểu. Những ranh giới mà định kiến dựng lên khiến chúng ta bỏ lỡ cơ hội để gần gũi và thấu cảm.

Tôi nhớ một chiều đông Hà Nội, đi dạo trên con đường phủ đầy lá vàng. Một cụ già bán hàng rong ngồi bên góc phố, đôi tay gầy guộc ôm lấy chiếc rổ tre đầy những chiếc bánh rán. Tôi ngồi xuống, mua một chiếc bánh và bắt đầu trò chuyện. Bà kể về cuộc đời mình - một câu chuyện đầy gian truân nhưng cũng tràn ngập tình yêu thương. Tôi nhận ra, nếu chỉ nhìn bà từ xa, tôi sẽ chỉ thấy một người bán hàng rong bình thường, một hình ảnh mờ nhạt trong dòng người đông đúc. Nhưng khi lắng nghe, tôi thấy bà là một cuốn sách sống, là một kho báu của những ký ức và bài học.

Định kiến khiến chúng ta thu nhỏ thế giới của mình, khiến chúng ta nhìn người khác qua một ống kính hẹp. Nhưng chỉ cần một chút mở lòng, một chút can đảm để bước ra khỏi giới hạn ấy, ta sẽ thấy thế giới rộng lớn và phong phú hơn biết bao.

Tôi tự hỏi, có phải chính những định kiến mà ta mang trong lòng cũng là những sợi dây vô hình trói buộc bản thân? Tôi nhớ một buổi chiều cuối năm, đứng trước gương, nhìn chính mình trong chiếc áo dài trắng của ngày đầu đi làm. Trong đầu tôi vang lên những câu hỏi: Liệu mình có đủ khả năng? Liệu mình có thể làm tốt không? Những nghi ngờ ấy không đến từ ai khác mà chính từ những định kiến tôi tự đặt ra cho mình.

Thời gian trôi qua, tôi nhận ra cách duy nhất để phá vỡ định kiến là đối diện và vượt qua nó. Khi chúng ta đủ dũng cảm để thay đổi cách nhìn, thế giới sẽ thay đổi cùng ta.

Định kiến sẽ không bao giờ biến mất hoàn toàn. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta phải để nó kiểm soát. Hãy sống như những cánh chim bay qua bầu trời, tự do và không bị giam cầm bởi bất cứ khuôn khổ nào. Vì thế giới này, tự bản thân nó đã là một bức tranh đa sắc. Và chúng ta, mỗi người đều có quyền tô vẽ lên đó những sắc màu riêng, không bị bóp méo bởi bất kỳ định kiến nào.

Trong ánh hoàng hôn cuối ngày, khi nhìn lại những gì đã qua, tôi thấy nhẹ nhõm khi nhận ra mình đã không để định kiến làm mờ đi bản sắc của bản thân. Chiếc áo cũ ngày nào giờ trở thành một phần của ký ức, không còn là sự tự ti mà là niềm tự hào. Và tôi hiểu rằng, chỉ cần ta đủ kiên nhẫn, đủ bao dung, ta có thể vượt qua mọi định kiến - dù là từ người khác hay từ chính mình.

Trâm Anh

Home App

Công khai 28 vị trí nhà ga ưu tiên trên 5 tuyến metro

Công khai 28 vị trí nhà ga ưu tiên trên 5 tuyến metro

Tàu

Hà Nội đang thực hiện việc công khai, lấy ý kiến cộng đồng về phương án hướng tuyến và vị trí nhà ga của 5 tuyến metro. Đáng chú ý, 28 vị trí nhà ga được đề xuất ưu tiên triển khai, tạo cơ sở cho công tác giải phóng mặt bằng và các bước tiếp theo của dự án.

Ưu tiên đầu tư 29 bãi đỗ xe trong Vành đai 3

Ưu tiên đầu tư 29 bãi đỗ xe trong Vành đai 3

Ô tô

Trước tình trạng thiếu điểm đỗ xe, gây áp lực lên hạ tầng giao thông đô thị, Hà Nội đang đẩy nhanh kế hoạch phát triển hệ thống bãi đỗ xe công cộng. Trong đó có 29 vị trí được ưu tiên kêu gọi đầu tư trong khu vực Vành đai 3. Đồng thời, Thành phố cũng đặt mục tiêu mỗi phường trong vành đai 3 sẽ khởi công ít nhất 2 bãi đỗ xe trong năm 2027.

Cục Hàng không siết quản lý giá vé máy bay

Cục Hàng không siết quản lý giá vé máy bay

Tàu

Trong bối cảnh giá xăng dầu liên tục hạ nhiệt, Cục Hàng không Việt Nam vừa có văn bản đề nghị các doanh nghiệp hàng không nghiêm túc thực hiện kê khai, niêm yết giá và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tăng nhanh, giảm chậm giá vé máy bay. Yêu cầu này nhằm bảo vệ quyền lợi hành khách, nhất là trong giai đoạn cao điểm đi lại cuối năm và Tết Nguyên đán sắp tới.

Đẩy nhanh tiến độ dự án thành phần trên tuyến Vành đai 3,5

Đẩy nhanh tiến độ dự án thành phần trên tuyến Vành đai 3,5

Xã hội

Các dự án thành phần trên tuyến Vành đai 3,5 đang được tập trung thực hiện, tuy nhiên, vẫn gặp khó do vướng giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm mục tiêu hoàn thành các công trình theo kế hoạch.

Chương trình Thời sự 15h00 | 19/11/2026

Chương trình Thời sự 15h00 | 19/11/2026

Bản tin

Cử tri kiến nghị phát triển du lịch nông nghiệp tại địa phương; Công an thành phố Hà Nội lan tỏa văn hóa ứng xử nhân văn; Mỹ sắp có Chủ tịch Hạ viện da màu đầu tiên... là những nội dung đáng chú ý trong bản tin hôm nay.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất
avatar

15 trả lời
avatar