Doanh nghiệp Nhà nước giữ vai trò chủ lực của nền kinh tế

Theo Nghị quyết 79, doanh nghiệp Nhà nước là bộ phận nòng cốt của kinh tế Nhà nước. Nghị quyết cũng chỉ rõ: doanh nghiệp Nhà nước không chỉ kinh doanh vì lợi nhuận mà phải giữ vai trò: Dẫn dắt, kiến tạo phát triển; Tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Giữ vai trò chủ lực trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, thiết yếu; Dẫn dắt doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế của VCCI, cho rằng Nghị quyết 79 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi khu vực kinh tế Nhà nước hiện đang nắm giữ phần lớn nguồn lực cốt lõi của nền kinh tế. Ông Tuấn chia sẻ: “Nếu khu vực kinh tế Nhà nước hoạt động hiệu quả, sẽ tạo ra nguồn lực rất quan trọng cho nền kinh tế, không chỉ qua đóng góp ngân sách mà còn ở vai trò cung cấp đầu vào cho nhiều doanh nghiệp tư nhân. Thực tế, các lợi thế của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông xuất phát từ hạ tầng do doanh nghiệp Nhà nước đầu tư. Đây chính là nền tảng để các ngành công nghệ mới, công nghệ sáng tạo phát triển, dựa trên hiệu quả hoạt động của các tập đoàn Nhà nước.”

Theo các chuyên gia. trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp Nhà nước cần hợp tác với các doanh nghiệp khác để củng cố thị trường nội địa, đồng thời khi vươn ra quốc tế phải biết hợp lực để nâng cao thị phần và vị thế của hàng hóa Việt Nam trên từng thị trường. Đây chính là cách để phát huy vai trò “đầu tàu” của doanh nghiệp nhà nước trong chuỗi giá trị quốc gia và toàn cầu.

Ông Nguyễn Mại, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), nhận định: “Nghị quyết mới nhất của Bộ Chính trị khẳng định vai trò rất quan trọng của doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp Nhà nước hiện nay chỉ ở mức vài nghìn, trong khi mục tiêu đến năm 2025 là 1 triệu doanh nghiệp. Doanh nghiệp FDI cũng chỉ khoảng 45.000-50.000. Vì vậy, yếu tố then chốt hiện nay là sự kết hợp, phối hợp và phân công hợp lý giữa các khu vực doanh nghiệp.”

Nghị quyết 79 đã xác lập một cách tiếp cận mới, toàn diện và thực chất hơn đối với doanh nghiệp Nhà nước.

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh (CIEM), cho biết: “Điểm cốt lõi hiện nay là tách bạch rõ hoạt động kinh doanh với việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và nhiệm vụ chính trị của doanh nghiệp Nhà nước, nhằm bảo đảm hạch toán đầy đủ, minh bạch. Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ tập trung đầu tư, tăng quy mô vốn cho một số tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt và chiến lược, qua đó tạo nền tảng để doanh nghiệp Nhà nước tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và dẫn dắt khu vực doanh nghiệp cùng phát triển.”

Đáng chú ý, Nghị quyết 79 đặt mục tiêu đầy tham vọng: đến năm 2030 có từ 1-3 doanh nghiệp Nhà nước lọt vào top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, có 50 doanh nghiệp Nhà nước vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á. Theo các chuyên gia, đây là mục tiêu cao nhưng có cơ sở, nếu được hiện thực hóa bằng các cải cách đồng bộ về thể chế, quản trị và chuyển đổi số.