Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến giao 180 thẩm quyền cho chính quyền

Tham dự phiên họp, về phía thành phố Hà Nội có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng. Cùng dự có các đồng chí: Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.

Trình bày Tờ trình tóm tắt Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết dự án Luật được xây dựng trên cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, bám sát các chủ trương lớn của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô.

Dự thảo Luật kế thừa các cơ chế đặc thù hiện hành, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền toàn diện cho Hà Nội nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về hạ tầng, môi trường, giao thông và nguồn lực phát triển.

Đáng chú ý, dự thảo Luật dự kiến giao 180 thẩm quyền cho chính quyền TP Hà Nội, trong đó có 84 thẩm quyền mới, tạo dư địa thể chế vượt trội để Thủ đô chủ động quyết định và chịu trách nhiệm.

Phát biểu góp ý vào dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), các đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao với quan điểm phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho Thủ đô, coi đây là yếu tố then chốt để Hà Nội phát triển xứng tầm, qua đó đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng chung của cả nước. Theo ông, việc thiết kế các cơ chế đặc thù cần được nhìn theo hướng “win–win”, tức là trao thêm thẩm quyền, nguồn lực cho Hà Nội để làm “miếng bánh” ngân sách lớn hơn, chứ không phải là sự điều tiết thiên lệch hay ưu ái đơn thuần.

Ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho hay: "Cần tính toán lại tỷ lệ điều tiết ngân sách theo hướng hợp lý, bổ sung cơ chế đầu tư có mục tiêu từ ngân sách Trung ương, mở “room” vay nợ cho Hà Nội gắn với khả năng trả nợ, đồng thời tăng cường các mô hình hợp tác công – tư để huy động hiệu quả nguồn lực xã hội".

Bên cạnh đó, có đại biểu cho rằng các cơ chế vượt trội trong dự thảo Luật nếu được thiết kế chặt chẽ sẽ tạo điều kiện để Hà Nội bứt phá, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu rà soát kỹ tính thống nhất với các luật chuyên ngành, bảo đảm các quy định mới đủ rõ ràng để có thể áp dụng ngay khi luật có hiệu lực, tránh tình trạng “có quyền nhưng không thực thi được”.

Tiếp thu và giải trình ý kiến của các đại biểu, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, Dự thảo Luật đã tiếp thu nhiều ý kiến của các cơ quan, chuyên gia, bám sát định hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng, theo tinh thần “Hà Nội quyết – Hà Nội làm – Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, Hà Nội đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trao quyền mạnh mẽ hơn cho Thành phố trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt trong trường hợp Trung ương chưa có quy định cụ thể, nhằm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt trong điều hành. Bên cạnh đó, Thành phố kiến nghị mở rộng phân cấp trong các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và huy động hiệu quả các nguồn lực. Hà Nội cũng đề xuất được chủ động quyết định biên chế phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời sắp xếp, đổi mới các quỹ tài chính ngoài ngân sách theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Thành phố Hà Nội khẳng định sẽ chuẩn bị đầy đủ điều kiện để triển khai thi hành Luật ngay sau khi được thông qua, bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Theo kết hoạch, Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất vào tháng 4/2026.