EU phong toả tài sản của Nga: Quyết sách nhằm ba đích

Trước đó, EU dựa trên cơ sở pháp lý là những biện pháp chính sách trừng phạt Nga áp dụng từ sau khi Nga phát động cuộc chiến tranh ở Ukraine. Nửa năm một lần, EU phải xem xét lại và quyết định lại về những biện pháp chính sách này mà mọi quyết định đều phải được tất cả 27 thành viên đồng tình nhất trí, không bị ai phủ quyết. Một số thành viên, trong đó đặc biệt là Hungary và Slovakia thường không thuận với chủ định của EU về duy trì và gia tăng mức độ trừng phạt Nga.

Quyết sách mới của EU dựa trên quy định pháp lý đặc biệt cho tình huống kinh tế EU bị tổn hại nghiêm trọng và trong trường hợp này EU được đưa ra những quyết sách khi có được sự đồng ý của ít nhất 15 thành viên chiếm ít nhất 65% tổng dân số của EU. EU nhằm đồng thời ba mục đích với quyết sách này:

Thứ nhất là kiếm được tiền để đáp ứng nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Cách làm của EU là dùng khối tài sản này của Nga để bảo lãnh cho những khoản vay trên thị trường dùng để viện trợ cho Ukraine mà trong thực chất không khác gì bồi thường chiến tranh cho Ukraine ngay khi cuộc chiến chưa đến hồi kết. Không sử dụng theo cách này khối tài sản của Nga đang bị EU phong toả, EU không thể kiếm được ngay trong một vài tuần tới để viện trợ tài chính cho Ukraine.

Thứ hai là vô hiệu hoá quyền phủ quyết của những thành viên EU không đồng tình với việc EU dùng tài sản của Nga vào mục đích viện trợ tài chính cho Ukraine. Qua đó, có thể thấy EU coi việc viện trợ tài chính để cứu nguy cho Ukraine còn quan trọng và cấp thiết hơn cả việc gây dựng, củng cố và tăng cường dự đoàn kết thống nhất trong nội bộ EU.

Thứ ba là xác lập độc quyền của EU trong việc xử lý vấn đề tài sản của Nga ở nước ngoài hiện bị EU phong toả để sử dụng nó làm công cụ và vũ khí gây áp lực cho Nga và làm khó Nga, đồng thời để gây dựng và tăng cường vai trò của EU trong tiến trình ngoại giao tìm kiếm giải pháp chính trị hoà bình cho vấn đề cuộc chiến ở Ukraine.

Quyết sách này của EU buộc Mỹ và Nga phải thương thảo với EU và cần sự chấp thuận của EU khi bàn thảo với nhau về nội dung liên quan đến khối tài sản của Nga ở nước ngoài bị EU phong toả trong quá trình dàn xếp ngoại giao với nhau về vấn đề cuộc chiến ở Ukraine, tức là phải để cho EU có chân và có phần trong đó.

Hệ luỵ trước hết của quyết sách này là nội bộ EU thêm rạn vỡ, quan hệ của EU với Nga thêm căng thẳng, kiện tụng pháp lý lẫn nhau sẽ bùng phát và việc tìm kiếm giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc chiến ở Ukraine thêm khó khăn, phức tạp và kéo dài.