Fed hạ lãi suất cơ bản: Tín hiệu gì?

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) quyết định hạ lãi suất cơ bản với mức độ cụ thể là 0,25 điểm phần trăm lần đầu tiên kể từ tháng 12/2024. Việc Fed nâng hay hạ lãi suất cơ bản vốn là chức năng của Fed. Tuy nhiên, quyết định vừa rồi của Fed được nước Mỹ đặc biệt để ý vì suốt nhiều tháng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump làm mọi cách để thúc ép Fed giảm lãi suất cơ bản nhưng Fed không chịu khuất phục. Do vậy, việc Fed hạ lãi suất cơ bản ngay lập tức được soi xét cả dưới giác độ Fed có thật sự kiên định tính độc lập về chức năng trong chính sách tiền tệ hay bắt đầu lùi bước trước sức ép của ông Trump.

Trong lịch sử nước Mỹ từ trước đến nay, chưa có Tổng thống Mỹ nào muốn chi phối hay muốn gây khó cho Fed trong vận hành và điều hành chính sách tiền tệ.

Ông Trump công khai yêu cầu Chủ tịch Fed, ông Jerome Powell từ chức vì không đáp ứng yêu cầu hạ lãi suất cơ bản của ông, mặc dù khi trước, chính ông Trump đã đề cử ông Powell làm Chủ tịch Fed.

Ông Trump đã sa thải một thành viên của Hội đồng giám đốc của Fed vì người này công khai bất đồng quan điểm với ông về quyết sách chính sách tiền tệ của Fed; đồng thời đưa một cộng sự thân cận vào hội đồng ấy sau khi một thành viên hội đồng từ chức. Chính người của ông Trump là thành viên duy nhất trong số 12 thành viên của hội đồng đã biểu quyết không tán thành hạ lãi suất cơ bản 0,25 điểm phần trăm, mà muốn Fed phải giảm ngay và luôn hẳn 1 điểm phần trăm. Qua đó, có thể thấy ông Trump hài lòng khi Fed hạ lãi suất cơ bản nhưng không hài lòng khi Fed mới chỉ hạ lãi suất cơ bản với mức độ 0,25 điểm phần trăm.

Lời giải thích chính thức của Fed cho quyết định hạ lãi suất nghe rất hợp lý. Cho dù tỷ lệ lạm phát hiện tại vẫn còn cao hơn mức trần là 2%, nhưng thị trường lao động đã xuất hiện những diễn biến đáng báo động, trong khi nhịp độ tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ vẫn rất không ổn định và vẫn ở mức độ thấp. Nhìn vào chiều hướng diễn biến tình hình như vậy, việc Fed chuyển từ giữ nguyên mặt bằng lãi suất cơ bản sang bắt đầu hạ lãi suất cơ bản là cần thiết. Tuy nhiên, hạ lãi suất cơ bản từ thời điểm nào và trong bối cảnh tình hình chính trị - xã hội nào ở nước Mỹ là chuyện hoàn toàn khác. Thực ra, Fed vẫn còn và nên tiếp tục chờ thêm thời gian nữa cho tới khi chiều hướng diễn biến tình hình trên được củng cố thì mới đưa ra quyết sách chính sách tiền tệ ứng phó.

Fed quyết định hạ lãi suất cơ bản vì lúc này có thể tận dụng được lý do hợp lý để hạ hoả xung khắc với ông Trump mà không bị mang tiếng là bị khuất phục trước áp lực từ phía ông Trump, tức là vẫn giữ được tính độc lập về chức năng của Fed. Do vậy, Fed không giảm sâu lãi suất mà mới chỉ có 0,25 điểm phần trăm, đủ để vẹn toàn đôi bề.