Ngăn chặn vấn nạn tin giả do AI tạo ra
An ninh trật tựTin giả thời đại AI đang trở thành thách thức lớn đối với toàn xã hội. Để bảo vệ mình, mỗi người dân cần trang bị kỹ năng nhận diện thông tin và kiểm chứng trước khi chia sẻ.
Gắn nhãn cho tác phẩm nghệ thuật do AI tạo
AI xuất hiện ngày càng sâu trong âm nhạc, tạo ra nhiều hệ lụy về bản quyền, cảm xúc và tính độc đáo, khiến giới sáng tác mong muốn có cơ chế gắn nhãn và quản lý chặt chẽ hơn.
Trong thời điểm Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo đang được trình Quốc hội xem xét, nhiều ý kiến từ giới nghệ thuật đã bày tỏ rõ những lo ngại trước sự phát triển nhanh chóng của AI trong lĩnh vực sáng tạo. Đối với âm nhạc – nơi cảm xúc và dấu ấn cá nhân là cốt lõi – việc AI tham gia sáng tác đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.
Trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một môi trường âm nhạc đầy biến động, khi hệ thống có thể sản xuất hàng loạt ca khúc chỉ trong thời gian rất ngắn. Tuy có thể giúp rút ngắn thời gian sáng tác, nhưng các nhà chuyên môn đều cho rằng rất khó để kiểm soát chất lượng những tác phẩm do AI tạo ra. Giai điệu dễ lặp lại, cấu trúc thiếu chiều sâu và đặc biệt là thiếu cảm xúc – yếu tố quan trọng nhất trong nghệ thuật âm nhạc. Khi phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ, những người sáng tác cũng có nguy cơ đánh mất khả năng cảm thụ và tư duy bản sắc cá nhân.
Nhạc sĩ Vũ Huyền Ngọc chia sẻ: “AI đôi khi tạo ra những giai điệu bắt tai ngay từ lần đầu nghe. Tuy nhiên, để thưởng thức lâu dài thì dễ gây nhàm chán vì tính một màu. Các sản phẩm này thường thiếu chiều sâu cảm xúc và sự độc đáo vốn đến từ trải nghiệm, tâm hồn của người nghệ sĩ”.
Ca khúc do AI tạo ra có thể mô phỏng phong cách của bất kỳ nhạc sĩ nào, khiến ranh giới giữa sáng tác thật và sản phẩm tự động ngày càng mờ nhạt. Trong khi đó, các nền tảng số vẫn chưa có cơ chế đủ mạnh để bảo vệ bản quyền, khiến nguy cơ bị “đạo phong cách” hay sao chép trái phép trở nên phổ biến hơn.
Nhạc sĩ Đức Trịnh – Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho hay: “Các sản phẩm AI thường mang tính máy móc và quá chính xác, kể cả khi mô phỏng giọng người. Chính sự cứng nhắc đó khiến tác phẩm thiếu cảm xúc. Với giới chuyên môn, điều này rất dễ nhận ra”.
Trước thực trạng này, giới sáng tác kỳ vọng Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện hơn. Không chỉ là cơ sở để gắn nhãn phân biệt giữa sản phẩm do AI tạo ra và do con người sáng tác mà còn mở ra cơ hội để các nhạc sĩ sử dụng AI một cách đúng đắn, hiệu quả, không lạm dụng. Điều đó sẽ giúp trí tuệ nhân tạo trở thành một công cụ hỗ trợ sáng tạo, nâng cao hiệu quả lao động nghệ thuật.
