Sự việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu nếu Iran có hành động trả đũa, đặc biệt là liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Theo ghi nhận, giá dầu Brent , theo tiêu chuẩn quốc tế, đã tăng 3,3% lên mức 79,60 USD/thùng, trong khi giá dầu thô Mỹ (WTI) cũng tăng 3,1% lên 76,16 USD/thùng. Trước đó, giá dầu thậm chí có lúc chạm mức cao nhất trong vòng 5 tháng qua.
Nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng mạnh là do lo ngại Iran sẽ đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách đóng cửa hoặc gây trở ngại tại eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 20 - 30% lưu lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.
Dù việc đóng cửa hoàn toàn eo biển này là rất khó khăn về mặt kỹ thuật và kinh tế - khi Iran cũng phụ thuộc vào tuyến đường này để xuất khẩu dầu - song các nhà phân tích cảnh báo rằng ngay cả những hành động gây nhiễu chiến lược tại đây cũng đủ để khiến thị trường năng lượng rơi vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng.
“Các hành vi làm gián đoạn có chọn lọc, khiến tàu chở dầu lo ngại mà né tránh khu vực này, có khả năng cao hơn so với việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz”, chuyên gia Vivek Dhar từ Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia nhận định. Ông dự đoán, nếu Iran tiến hành các hành động như vậy, giá dầu Brent có thể vượt mốc 100 USD/thùng trong thời gian tới.
Trong khi đó, Andy Lipow - một chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ tại Houston với hơn 45 năm kinh nghiệm - cho rằng nếu eo biển Hormuz thực sự bị phong tỏa, giá dầu có thể vọt lên 120 đến 130 USD/thùng. “Điều đó sẽ đẩy giá xăng tại Mỹ lên khoảng 4,50 USD/gallon và kéo theo chi phí hàng hóa tăng vọt do giá vận chuyển leo thang”, ông nói, đồng thời cảnh báo lạm phát sẽ gia tăng, khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khó có thể cắt giảm lãi suất trong thời gian tới.
Tình hình hiện tại cho thấy các thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu đang ở trạng thái chờ đợi xem Iran có đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của nước này hay không. Việc trả đũa sẽ kéo theo những rủi ro đối với hoạt động kinh tế toàn cầu và lạm phát.
