Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, kéo theo áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống y tế và an sinh xã hội. Trong bối cảnh đó, yêu cầu chuyển đổi từ mô hình chăm sóc truyền thống dựa vào gia đình sang hệ thống chăm sóc đa tầng, lấy cộng đồng làm nền tảng đang trở nên cấp thiết.
Những mô hình linh hoạt, chi phí hợp lý được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tải cho bệnh viện, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi. Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh – Chuyên gia xã hội học xoay quanh câu chuyện này.
Phóng viên: Thưa Tiến sĩ, Việt Nam đang trong quá trình già hóa dân số, Tiến sĩ có nhận định như thế nào về chất lượng và số lượng của các viện dưỡng lão hiện nay?
Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh: Với tốc độ già hóa dân số nhanh như hiện nay, số lượng nhà dưỡng lão tại Việt Nam trong tương lai gần chắc chắn sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu thực tế. Việc đầu tư vào lĩnh vực này vốn đòi hỏi sự khắt khe về điều kiện cơ sở vật chất cũng như nguồn lực, dẫn đến sự khan hiếm trong cung ứng dịch vụ. Bên cạnh đó, trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, người cao tuổi và gia đình sẽ có xu hướng lựa chọn những dịch vụ thực sự phù hợp và có chất lượng vượt trội. Điều này đồng nghĩa với việc những cơ sở không kịp đổi mới hoặc cung cấp dịch vụ kém hiệu quả sẽ khó có thể trụ vững.
Chính quy luật đào thải này sẽ thúc đẩy sự ra đời của các mô hình dịch vụ mới, đa dạng và chuyên sâu hơn nhằm đáp ứng nhu cầu riêng biệt của từng nhóm khách hàng người cao tuổi. Tôi tin rằng trong thời gian tới, đây sẽ là một lĩnh vực cực kỳ tiềm năng và phát triển mạnh mẽ, song hành cùng sự gia tăng về số lượng cũng như kỳ vọng về chất lượng sống của người cao tuổi tại Việt Nam.
Phóng viên: Tiến sĩ đánh giá như thế nào về giá thành viện dưỡng lão hiện nay? Để có thể vào các viện dưỡng lão người cao tuổi và gia đình nên chuẩn bị ra sao?
Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh: Hiện nay, giá thành dịch vụ tại các nhà dưỡng lão không hề rẻ, thường dao động từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi tháng, khiến phân khúc này chủ yếu chỉ đáp ứng được nhóm người cao tuổi có điều kiện tài chính, có lương hưu cao hoặc con cái dư dả. Trên thực tế, không phải gia đình nào cũng đủ khả năng chi trả mức kinh phí lớn như vậy. Trong khi đó, các mô hình nhà dưỡng lão công lập do Nhà nước đầu tư dành cho đối tượng chính sách hay người già cô đơn còn hạn chế, chưa thể đáp ứng hết nhu cầu ngày càng tăng của cộng đồng.
Chính vì vậy, tôi cho rằng trong thời gian tới, Nhà nước cần ban hành những chính sách khuyến khích thiết thực để thu hút các nhà đầu tư tư nhân. Những ưu đãi về thuế, giá thuê đất và các cơ chế hỗ trợ khác sẽ tạo động lực để họ mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi. Khi nguồn cung nhà dưỡng lão trở nên dồi dào và đa dạng hơn, quy luật cạnh tranh tất yếu sẽ giúp giá thành dịch vụ giảm xuống, đồng thời chất lượng chăm sóc sẽ được nâng cao, tạo điều kiện cho nhiều người cao tuổi được tiếp cận với môi trường sống an toàn và chuyên nghiệp.
Phóng viên: Theo Tiến sĩ các viện dưỡng lão cần phát triển theo hướng nào đáp ứng đa dạng nhu cầu của người cao tuổi?
Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh: Trong mô hình này, người cao tuổi chính là khách hàng và đơn vị cung cấp dịch vụ phải luôn theo sát để nắm bắt tâm lý, nguyện vọng cũng như nhu cầu thực tế của họ. Trên thế giới, nhà dưỡng lão đã có lịch sử phát triển lâu đời, vì vậy chúng ta cần chủ động học hỏi những kinh nghiệm quý báu để liên tục nâng cấp, sửa chữa và hoàn thiện mô hình của mình.
Sự nâng cấp này không chỉ dừng lại ở dịch vụ chăm sóc y tế hay sinh hoạt thuần túy, mà còn phải hướng tới việc phát huy vai trò của người cao tuổi thông qua những giải pháp sáng tạo. Chẳng hạn, khi nghiên cứu về tâm lý người cao tuổi, chúng ta thấy nhu cầu giao tiếp là vô cùng quan trọng. Đơn vị cung cấp dịch vụ có thể tổ chức các hoạt động giao tiếp liên thế hệ, tạo không gian để các cụ trò chuyện và truyền đạt kinh nghiệm sống cho giới trẻ hoặc trẻ em. Điều này giúp người cao tuổi cảm thấy mình vẫn còn giá trị và sự gắn kết với cộng đồng. Tôi tin rằng, chìa khóa của sự thành công chính là không ngừng sáng tạo để đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu tinh tế của người cao tuổi.
Những năm qua, người cao tuổi Hà Nội tích cực phát huy tiềm năng, vai trò, kinh nghiệm tham gia đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phù hợp với nguyện vọng, nhu cầu, khả năng đóng góp của người cao tuổi thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân với chủ đề "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh", sáng 16/4, phường Yên Hòa đã tổ chức chương trình khám và tư vấn sức khỏe miễn phí cho người cao tuổi trên địa bàn.
Sáng 21/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước. Đáng chú ý, vấn đề già hóa dân số nhanh và mức sinh giảm thấp được nhiều đại biểu quan tâm.
Giữa nhịp sống đô thị gấp gáp, nỗi lo lớn nhất của nhiều gia đình không chỉ là việc chăm sóc sức khỏe cho cha mẹ, ông bà, mà là làm sao để tuổi già bớt đi nỗi cô đơn khi con cháu bận rộn. Từ trăn trở đó, mô hình dưỡng lão ban ngày, hay còn gọi là những "lớp học bán trú" đặc biệt, đã ra đời. Tại đây, người già không chỉ được chăm sóc y tế mà còn tìm thấy niềm vui, sự sẻ chia từ những người cùng thế
Ân oán giữa họ Giang và họ Lý xuất phát từ tranh chấp đất trồng thuốc phiện và những cuộc trả đũa qua nhiều thế hệ. Mối thù càng sâu sắc khi Phù từng bắt giữ Phần Vương – kẻ buôn thuốc phiện có thế lực. Hành động của Phù vô tình châm ngòi cho tai họa, đẩy cả gia đình và dòng họ vào vòng xoáy nguy hiểm.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Có những cơn mưa không chỉ làm ướt một con đường mà còn đánh thức cả miền ký ức tưởng đã ngủ yên. Trong tiếng mưa rơi của hiện tại, ta bỗng gặp lại mái nhà xưa, những người thân yêu và một thời tuổi thơ chẳng thể quay về. Hôm nay, tôi kể bạn nghe câu chuyện của Huyền Trân và cùng trở về với Hà Nội qua những cơn mưa cuối mùa, những năm tháng bình dị đã đi cùng một đời người.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
