Giải mã điểm chạm giữa khoa học và nghệ thuật

Từ thuở con người bắt đầu giải mã thế giới, khoa học mở đường cho tri thức, còn nghệ thuật lưu giữ những rung động sâu thẳm nhất của tâm hồn. Một bên lý giải cách thế giới vận hành, một bên cho ta biết mình đang cảm nhận thế giới ấy ra sao. Và khi hai miền tư duy tưởng chừng xa cách ấy chạm nhau, một cuộc đối thoại kỳ diệu được khai mở, nơi cảm xúc gặp gỡ dữ liệu, nơi những đường nét và ánh sáng trở thành ngôn ngữ để nói về trí tuệ, tương lai và cả khát vọng của nhân loại.

Triển lãm “Toả V - Điểm chạm Khoa học” do Trung tâm Nghệ Thuật Đương đại Vincom (VCCA) phối hợp với Quỹ VinFuture là sự kiện nghệ thuật đặc biệt nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2025, đánh dấu cột mốc kỷ niệm 5 năm Giải thưởng VinFuture cũng như 5 mùa triển lãm "Tỏa" của VCCA.

Tại triển lãm, 9 nghệ sĩ tiêu biểu của nghệ thuật đương đại Việt Nam tham gia giải mã các câu hỏi về nguồn gốc, vị trí và sự phát triển của con người trong hệ sinh thái rộng lớn thông qua các tác phẩm được đầu tư quy mô. Đến với không gian của “Toả V - Điểm chạm Khoa học”, người xem được khuyến khích tự kiến tạo lộ trình riêng để thưởng lãm, chiêm nghiệm qua 5 “trạm” – tương ứng với 5 miền tư duy khoa học trọng yếu.

Bắt đầu từ trạm "Mầm sống | Khoa học Nông nghiệp" là các tác phẩm được thực hiện bởi cố nghệ sĩ Lê Thiết Cương với ký ức của hạt gạo – không gian này đưa người xem trở lại nguồn gốc thế giới, trước khi công nghệ trở thành lực đẩy của thời đại. Đến với  trạm 2 "Sự sống | Y học vì Nhân loại", khán giả được đi sâu vào thế giới sinh học, nơi sự mong manh nhưng kiên cường của cơ thể người được soi chiếu từ sự sinh nở, chữa lành đến những nỗ lực bảo vệ sự sống. Qua trạm "Cấu trúc | Vật liệu của Tương lai" là nơi các cấu trúc kim loại, thủy tinh hay mô phỏng phân tử tại đây được “sống lại”và kể câu chuyện của một thế giới vật chất thông minh.

Nối tiếp là trạm "Miền Ý thức | Địa hạt của Trí tuệ" - nơi ánh sáng và dữ liệu như những ký hiệu của trí tuệ, là khoảnh khắc con người vượt qua bóng tối mơ hồ để chạm tới tri thức mới. Kết lại hành trình là trạm "Nguồn sống | Khoa học Môi trường – Điểm hội tụ". Tại đây đất, nước, khí quyển và năng lượng là những cấu trúc đối thoại, nhắc nhở rằng mọi tiến bộ công nghệ đều vận hành trong giới hạn của hành tinh.

Nghệ sĩ Lê Đăng Ninh chia sẻ: "Tôi tham gia triển lãm với ba cụm tác phẩm. Cụm tác phẩm thứ nhất kể về câu chuyện của tế bào gốc và dây rốn của trẻ sơ sinh. Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ hội họa và sắp đặt, được thực hiện và trưng bày trong một phòng tối. Quá trình sáng tạo là một thực hành tương tác, mô phỏng trải nghiệm của một kỹ thuật viên bệnh viện khi thực hiện việc vẽ và rửa phim, nhằm tạo ra sự kết nối giữa khoa học và nghệ thuật".

Nghệ sĩ Đỗ Hiệp cho hay: "Khoa học phương Tây có công trình, nghiên cứu, kết quả, nhưng khoa học phương Đông thì luôn được đúc kết qua thời gian chiêm nghiệm và sự đúc kết của cha ông để lại. Tôi đã mượn và kết hợp hai điều đó vào trong tác phẩm của mình. Điểm khởi đầu cho loạt tác phẩm lần này là hình thức nhận diện con người qua ngũ quan".

Triển lãm “Toả V - Điểm chạm Khoa học” được tổ chức nhằm tôn vinh những thành tựu khoa học và ứng dụng sáng tạo vì sự phát triển bền vững và tương lai của nhân loại. Triển lãm mở cửa tự do đến hết ngày 28/2/2026, đi kèm nhiều hoạt động trải nghiệm như tọa đàm và Art-tour, đưa khoa học – nghệ thuật đến gần hơn với cộng đồng.