Hát văn, hát xẩm, múa sênh tiền - những làn điệu dân ca truyền thống từng vang vọng nơi đình làng, bến nước vẫn đang được cất lên bền bỉ, lặng lẽ đâu đó giữa lòng Thủ đô.
Giữa một Hà Nội ngày càng đô thị hóa, thật đặc biệt khi mỗi thứ Sáu hàng tuần, tại phường Nhân Chính lại vang lên tiếng hát xẩm , hát văn, múa sênh tiền - những giai điệu mộc mạc tưởng chỉ còn trong ký ức. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân - một không gian sinh hoạt văn hóa dân gian hiếm hoi còn tồn tại và phát triển trong lòng Thủ đô.
Nghệ nhân Nhân dân Phan Thị Kim Dung, Chủ tịch CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân chia sẻ: "Bản thân tôi rất mong nghệ thuật truyền thống được lan toả. Tôi là người đam mê nghệ thuật truyền thống, nên tôi muốn sự đam mê ấy phải được lan toả tới cộng đồng".
Thành lập từ năm 2009 với chỉ 14 thành viên, đến nay CLB đã thu hút hơn 50 hội viên thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề khác nhau. Không gian sinh hoạt không cầu kỳ nhưng luôn ấm cúng, chan hòa tiếng hát và tình yêu dân ca.
"Tôi luôn coi CLB như ngôi nhà thứ hai và luôn mong tới ngày sinh hoạt để được gặp anh em, bạn bè", bà Nguyễn Thị Minh Yến, thành viên CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở biểu diễn nội bộ, CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân còn chủ động mang dân ca đến với cộng đồng qua nhiều hình thức: tổ chức biểu diễn trong các sự kiện văn hóa địa phương, giao lưu với các trường học, mở lớp truyền dạy miễn phí cho học sinh và người dân.
Giữ gìn dân ca không còn là nhiệm vụ của riêng nghệ nhân hay nhà nghiên cứu, mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Câu lạc bộ Dân ca làng Mọc Quan Nhân đã và đang làm rất tốt vai trò ấy - như một mạch ngầm văn hóa chảy bền bỉ giữa lòng Thủ đô. Những lời ca vang lên nơi phố phường hôm nay không chỉ là tiếng hát, mà còn là cách gìn giữ cội nguồn, truyền cho thế hệ mai sau tình yêu và niềm tự hào với văn hóa dân tộc.
Dù đã gần 70 tuổi nhưng bà Kiều Thị Mách (xã Phúc Tiến, huyện Phú Xuyên) vẫn miệt mài, hăng say biên soạn những làn điệu hát trống quân. Mỗi câu hát, làn điệu trống quân cổ như ngấm vào máu thịt, thôi thúc bà phải luôn tìm tòi, học hỏi để lưu giữ nghệ thuật truyền thống của cha ông để lại.
"Xẩm on the bus" hoạt động chưa lâu nhưng bước đầu đã thành công trong việc kéo gần khoảng cách giữa di sản văn hóa và thế hệ trẻ. Đó là một cách làm sáng tạo để bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa độc đáo của Việt Nam.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Tam vẫn miệt mài truyền dạy ca trù cho thế hệ sau ở tuổi 75, qua đó gìn giữ và phát huy vẻ đẹp nghệ thuật dân gian truyền thống.
Triển lãm “Những hành trình sáng tạo” lần đầu kết hợp các họa sĩ, nhà điêu khắc là giảng viên Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam và các nghệ sĩ Singapore, diễn ra từ ngày 20-26/6.
Từ khoá
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra yêu cầu đưa văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực cho phát triển. Với Hà Nội, tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng những cách làm sáng tạo, để phát triển văn hóa không dừng ở khẩu hiệu mà hiện diện và gắn bó chặt chẽ với thực tế cuộc sống.
Hà Nội có một kho tàng di sản được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng giá trị của di sản hôm nay không chỉ nằm ở những gì được gìn giữ mà còn ở cách những giá trị ấy bước vào đời sống đương đại, tạo nên những trải nghiệm, sản phẩm và sức hấp dẫn mới cho Thủ đô.
