Là trung tâm văn hóa lớn của cả nước, Hà Nội thời gian qua đạt nhiều kết quả trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể, khẳng định vai trò của di sản trong phát triển công nghiệp văn hóa và tạo nền tảng phát triển bền vững Thủ đô.
Cách đây 10 năm, Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước tiến hành tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể . Công tác kiểm kê di sản giúp xác định loại hình cần ưu tiên bảo vệ, nhất là với các di sản có nguy cơ mai một.
Tri thức làm thuốc Nam của người Dao ở Ba Vì được xác định là một trong những di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ mai một hoặc biến đổi, do đó cần được ưu tiên bảo vệ. Từ thực tế đó, nhiều biện pháp từ thành phố đến cơ sở đã được thực hiện đồng bộ để nghề thuốc nam của người Dao Ba Vì phát triển bền vững.
Sau 10 năm, đời sống kinh tế - xã hội ở thủ đô đã có nhiều thay đổi, dẫn tới yêu cầu cần bổ sung, cập nhật thông tin mới đối với hệ thống di sản văn hóa phi vật thể. Kế hoạch Tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố Hà Nội lần thứ hai là hoạt động ý nghĩa nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu chính xác phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy hiệu quả trong bối cảnh đô thị hóa, đảm bảo văn hóa Thăng Long - Hà Nội được kế thừa và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa.
Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy Giá trị Di sản Văn hóa Nguyễn Đức Tăng cho biết: "Với địa bàn rộng, Trung tâm xác định lực lượng nòng cốt là cán bộ văn hóa địa phương - những người sát cơ sở, am hiểu cộng đồng, thông thạo địa bàn. Việc kiểm kê di sản đòi hỏi phải thâm nhập thực tế, tiếp xúc trực tiếp với cộng đồng để bảo đảm thông tin chính xác."
Nguyên tắc và phương pháp thực hiện kiểm kê được thực hiện theo địa bàn và đa dạng các loại hình. Các chuyên gia đã phối hợp cùng cộng đồng khảo sát điền dã, phỏng vấn, ghi âm, chụp ảnh, quay phim để thu thập thông tin về di sản văn hóa phi vật thể; Khuyến khích sự chủ động và tự nguyện tham gia của các đại diện cộng đồng. Cùng với 1.793 di sản văn hoá phi vật thể thuộc danh mục đã ban hành năm 2016, dự kiến trong đợt tổng kiểm kê này sẽ có thêm 400 di sản được nhận diện.
Tổng kiểm kê là một việc làm cấp thiết, nhằm nhận diện rõ ràng không chỉ về khối lượng, loại hình các di sản văn hóa phi vật thể mà còn xác định biện pháp bảo vệ phù hợp đối với các di sản. Bên cạnh đó, di sản văn hóa nếu được đặt đúng vai trò sẽ trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa, giúp Hà Nội phát triển nhanh hơn, sâu sắc hơn và bền vững hơn trong kỷ nguyên mới.
Xã Phù Đổng xác định việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương hiện nay; coi văn hóa thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là nguồn lực nội sinh bảo đảm sự phát triển bền vững.
Lễ khai mạc trưng bày “Di sản văn hóa Việt Nam - Sức sống từ truyền thống đến hiện đại” đã được tổ chức tại Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, giới thiệu tới công chúng trong nước và quốc tế những giá trị tiêu biểu của di sản văn hóa Việt Nam.
Lễ hội đình Vòng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, vừa là niềm tự hào, vừa đặt lên vai địa phương trách nhiệm gìn giữ và phát huy.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
