Là trung tâm văn hóa lớn của cả nước, Hà Nội thời gian qua đạt nhiều kết quả trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể, khẳng định vai trò của di sản trong phát triển công nghiệp văn hóa và tạo nền tảng phát triển bền vững Thủ đô.
Cách đây 10 năm, Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước tiến hành tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể . Công tác kiểm kê di sản giúp xác định loại hình cần ưu tiên bảo vệ, nhất là với các di sản có nguy cơ mai một.
Tri thức làm thuốc Nam của người Dao ở Ba Vì được xác định là một trong những di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ mai một hoặc biến đổi, do đó cần được ưu tiên bảo vệ. Từ thực tế đó, nhiều biện pháp từ thành phố đến cơ sở đã được thực hiện đồng bộ để nghề thuốc nam của người Dao Ba Vì phát triển bền vững.
Sau 10 năm, đời sống kinh tế - xã hội ở thủ đô đã có nhiều thay đổi, dẫn tới yêu cầu cần bổ sung, cập nhật thông tin mới đối với hệ thống di sản văn hóa phi vật thể. Kế hoạch Tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố Hà Nội lần thứ hai là hoạt động ý nghĩa nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu chính xác phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy hiệu quả trong bối cảnh đô thị hóa, đảm bảo văn hóa Thăng Long - Hà Nội được kế thừa và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa.
Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy Giá trị Di sản Văn hóa Nguyễn Đức Tăng cho biết: "Với địa bàn rộng, Trung tâm xác định lực lượng nòng cốt là cán bộ văn hóa địa phương - những người sát cơ sở, am hiểu cộng đồng, thông thạo địa bàn. Việc kiểm kê di sản đòi hỏi phải thâm nhập thực tế, tiếp xúc trực tiếp với cộng đồng để bảo đảm thông tin chính xác."
Nguyên tắc và phương pháp thực hiện kiểm kê được thực hiện theo địa bàn và đa dạng các loại hình. Các chuyên gia đã phối hợp cùng cộng đồng khảo sát điền dã, phỏng vấn, ghi âm, chụp ảnh, quay phim để thu thập thông tin về di sản văn hóa phi vật thể; Khuyến khích sự chủ động và tự nguyện tham gia của các đại diện cộng đồng. Cùng với 1.793 di sản văn hoá phi vật thể thuộc danh mục đã ban hành năm 2016, dự kiến trong đợt tổng kiểm kê này sẽ có thêm 400 di sản được nhận diện.
Tổng kiểm kê là một việc làm cấp thiết, nhằm nhận diện rõ ràng không chỉ về khối lượng, loại hình các di sản văn hóa phi vật thể mà còn xác định biện pháp bảo vệ phù hợp đối với các di sản. Bên cạnh đó, di sản văn hóa nếu được đặt đúng vai trò sẽ trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa, giúp Hà Nội phát triển nhanh hơn, sâu sắc hơn và bền vững hơn trong kỷ nguyên mới.
Xã Phù Đổng xác định việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương hiện nay; coi văn hóa thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là nguồn lực nội sinh bảo đảm sự phát triển bền vững.
Lễ khai mạc trưng bày “Di sản văn hóa Việt Nam - Sức sống từ truyền thống đến hiện đại” đã được tổ chức tại Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, giới thiệu tới công chúng trong nước và quốc tế những giá trị tiêu biểu của di sản văn hóa Việt Nam.
Lễ hội đình Vòng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, vừa là niềm tự hào, vừa đặt lên vai địa phương trách nhiệm gìn giữ và phát huy.
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
