Hà Nội bứt phá từ không gian thể chế mới

Trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) , Hà Nội được trao thêm quyền tự quyết, tạo điều kiện chủ động hơn trong quản lý, phát triển và thử nghiệm cơ chế mới. Điều này được kỳ vọng sẽ mở ra không gian để thành phố tiếp tục đổi mới và phát triển…

Sau hơn một thập kỷ triển khai, Luật Thủ đô đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ không ít vướng mắc về cơ chế, chính sách, đòi hỏi phải có những điều chỉnh kịp thời và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này được đặt ra với kỳ vọng tạo bước chuyển rõ nét: tăng cường trao quyền cho thành phố, mở rộng phân cấp, phân quyền đi đôi với trách nhiệm giải trình, qua đó củng cố vai trò đầu tàu tăng trưởng của Hà Nội đối với vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước. Các chuyên gia cho rằng, sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ mang ý nghĩa tháo gỡ những điểm nghẽn hiện hữu, mà còn góp phần định hình không gian phát triển dài hạn cho Thủ đô.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn - Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp nhấn mạnh: "Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không đơn thuần dừng lại ở những điều chỉnh kỹ thuật về mặt câu chữ, mà hướng tới những mục tiêu chiến lược mang tính đột phá nhằm khơi thông mọi nguồn lực cho sự phát triển bền vững. Trước hết, đây là bước đi quyết định để hoàn thiện các thiết chế pháp lý đặc thù và vượt trội, tạo ra hành lang pháp lý ổn định, lâu dài, giúp Thủ đô có đủ không gian và động lực để phát triển xứng tầm vị thế trung tâm chính trị - hành chính quốc gia. Điểm nhấn quan trọng nhất trong lần sửa đổi này chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy quản trị: Chuyển từ vai trò 'thực thi chính sách' sang chủ động 'thiết kế chính sách'. Việc trao quyền chủ động thiết kế chính sách ở tầm cao không chỉ giúp Hà Nội giải quyết hiệu quả các bài toán nội tại, mà còn tạo ra những cơ chế đủ mạnh để thực hiện vai trò dẫn dắt, lan tỏa động lực phát triển cho vùng Thủ đô và cả nước. Song song với đó, tinh thần phân quyền triệt để và toàn diện sẽ được thực thi gắn liền với cơ chế trách nhiệm giải trình nghiêm ngặt. Đây chính là chìa khóa để đảm bảo tính minh bạch, nâng cao hiệu lực điều hành, biến các quy định pháp luật thành những giá trị thực chứng, đưa Hà Nội bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới."

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là phạm vi phân cấp, phân quyền được mở rộng một cách có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi của quản trị đô thị. Theo bà Nguyễn Phương Thủy - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đây là thay đổi mang tính nền tảng.

Song song với việc trao quyền, các cơ chế kiểm soát cũng được thiết kế chặt chẽ hơn, với sự giám sát từ Quốc hội, Chính phủ và xã hội. Yêu cầu về công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình được đặt ra như một nguyên tắc xuyên suốt, nhằm bảo đảm quyền lực được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả thực chất. Ông Trương Việt Dũng - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho rằng, dự thảo luật không chỉ mở rộng thẩm quyền mà còn tạo ra cách tiếp cận mới trong phát triển đô thị.

Ở góc nhìn chuyên môn, TS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đánh giá, việc sửa đổi luật lần này có ý nghĩa quan trọng trong xử lý các tồn tại kéo dài nhiều năm. Ông cho rằng, khi được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn, Luật Thủ đô sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển.

Có thể thấy, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ dừng lại ở khuôn khổ pháp lý, mà còn hướng tới vai trò kiến tạo phát triển, mở ra dư địa mới cho Hà Nội bứt phá. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào quá trình triển khai. Khi các cơ chế, chính sách được thực thi đồng bộ, minh bạch và hiệu quả, những mục tiêu đặt ra sẽ từng bước được hiện thực hóa, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, đưa Thủ đô tiến gần hơn tới mô hình đô thị thông minh, hiện đại và bền vững.