Hà Nội chú trọng phát triển đô thị thông minh

Theo Viện Phát triển và Quản lý quốc tế (IMD), T hành phố thông minh được định nghĩa là “môi trường đô thị áp dụng công nghệ để nâng cao lợi thế và giảm thiểu những hạn chế của quá trình đô thị hóa cho người dân”. Năm 2024, Việt Nam có 2 thành phố nằm trong bảng xếp hạng các Thành phố thông minh hàng đầu thế giới. Hà Nội đứng ở vị trí thứ 97 (tăng 3 bậc so với năm 2023) và TP. Hồ Chí Minh xếp ở vị trí 105.

Có được kết quả này là do thời gian qua, Thành phố đẩy mạnh việc xây dựng kết cấu hạ tầng số, dữ liệu số nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu phát triển. Đặc biệt trong đó là công tác quy hoạch.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết: “Hiện nay, nội dung của công tác quy hoạch quan tâm rất nhiều đến phát triển đô thị thông minh. Về việc đó thì đương nhiên, Thủ đô Hà Nội phải đi trước một bước. Mỗi một bước sẽ có một khái niệm riêng về phát triển đô thị thông minh, tuy nhiên tất cả đều chung một mục tiêu là làm thế nào để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân thì đấy là mới là cái quan trọng nhất”.

Thực tế những năm qua, Hà Nội đã từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị thông minh. Đứng thứ hai toàn quốc về chỉ số thương mại điện tử và sự phổ biến của điện thoại thông minh và truy cập internet đã tạo điều kiện thuận lợi cho cư dân. Trong năm 2023 và 2024, Hà Nội triển khai 3 hệ thống quan trọng, bao gồm hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, quản lý văn bản và quản lý đảng viên.

Thành phố cũng đang tập trung hoàn thiện quy hoạch để đảm bảo tính thống nhất và tầm nhìn dài hạn. Một số đề án đã triển khai được những bước cơ bản, tuy nhiên thực tế vẫn đặt ra nhiều thách thức để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Ông Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết: “Khai thác hiệu quả quỹ đất cũng rất là khó khăn. Từ xưa đến nay, chúng ta chỉ chú trọng đến không gian trên mặt đất. Không gian ngầm thì chúng ta chưa chú trọng đến và không gian trên cao cũng chưa chú trọng đến. Đấy là những thách thức đòi hỏi Hà Nội phải có những đột phá mới. Tôi hy vọng rằng trong giai đoạn tới Hà Nội sẽ có những đột phá mới trong phát triển đô thị”.

Ông Lưu Đức Minh, Phó Giám đốc Học viện chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ xây dựng nhìn nhận: “Ở góc độ đô thị bền vững. Chúng ta phải tính toán thế nào đó trong định cư đô thị và phát triển không gian đô thị nhưng vẫn phải giữ lại được cái khung thiên nhiên. Chúng ta có giữ được khung thiên nhiên, hành lang xanh, hành lang thoát nước và chúng ta quy hoạch một cách phù hợp thì không gian đô thị mới có thể bền vững. Khi có được không gian bền vững rồi chúng ta mới bước sang giai đoạn hai là ứng dụng khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chúng ta ứng dụng các giải pháp công nghệ mới vào để giải pháp thông minh để cho đô thị được quản trị một cách đồng bộ trên dữ liệu. Từ đó chúng ta sẽ ra được các giải pháp chính sách dựa trên dữ liệu. Từ đó những giải pháp chính sách lại hỗ trợ ngược lại để đô thị chúng ta bền vững hơn”.

Trong chiến lược phát triển đô thị thông minh, các chuyên gia khẳng định rằng công nghệ hay quy hoạch dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ. Để đạt được sự bền vững thực chất, mọi nỗ lực quy hoạch hạ tầng, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phải xoay quanh trục cốt lõi là con người, với trọng tâm là chất lượng môi trường sống. Trong đó, việc kiến tạo một môi trường sống xanh không chỉ là một tiêu chí bổ trợ, mà phải được đặt lên hàng đầu như một nền tảng tiên quyết để bảo đảm chất lượng sống và sự phát triển bền vững của đô thị.