Hà Nội đề xuất miễn phí BHYT cho người từ 60 tuổi | Hà Nội tin mỗi chiều

Đề xuất này nằm trong nhóm chính sách an sinh mà ngành bảo hiểm Thủ đô dự kiến trình HĐND thành phố trong kỳ họp vào tháng 7 tới. Nếu được thông qua, chính sách sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, kéo dài ba năm, với tổng mức hỗ trợ lên đến 709 tỷ đồng, bao phủ gần 614.000 người.

Đây là một bước đi rất đúng lúc trong bối cảnh già hóa dân số ở nước ta đang có những diễn biến đáng chú ý. Theo Tổng cục Thống kê, số người từ 60 tuổi trở lên đang tăng mạnh, và dự kiến sẽ chiếm hơn 20% dân số vào năm 2036. Nhưng hiện nay, chính sách BHYT chỉ miễn phí cho người từ 75 tuổi trở lên, hoặc người đã nghỉ hưu, người nghèo, cận nghèo… Điều đó tạo ra một “khoảng trống” cho người từ 60 đến dưới 75 tuổi, không có lương hưu, cũng không thuộc nhóm được trợ cấp xã hội. Họ thường là những người lao động phi chính thức – bán hàng rong, làm nghề tự do, thu nhập bấp bênh, và không được chủ động tiếp cận hệ thống BHYT. Đây chính là nhóm dễ tổn thương nhất nếu không may mắc bệnh, bởi chi phí khám chữa bệnh ở tuổi này thường không hề nhỏ.

Khi người dân không có thẻ BHYT, họ có xu hướng ngại đi khám bệnh, trì hoãn điều trị, hoặc chỉ đi khám khi bệnh đã chuyển nặng. Điều này không chỉ khiến bản thân họ chịu thiệt, mà còn tạo ra gánh nặng cho hệ thống y tế trong dài hạn. Chính sách hỗ trợ BHYT vì vậy không phải là chi tiền “giúp đỡ” một chiều, mà là đầu tư có tầm nhìn: giảm gánh nặng y tế về lâu dài, tránh “vỡ trận” chi phí điều trị bệnh không lây nhiễm – vốn chiếm phần lớn ngân sách y tế hiện nay. Hơn nữa, tỷ lệ bao phủ BHYT là một chỉ số phản ánh hiệu quả của hệ thống an sinh xã hội. Với tỷ lệ trên 95% như hiện nay, Hà Nội đã làm tốt. Nhưng muốn đạt mức gần như tuyệt đối, việc hỗ trợ nhóm người cao tuổi chưa có thẻ là bước đi hợp lý.

Nếu tính ra, 709 tỷ cho 614.000 người, tương đương khoảng 1,2 triệu đồng/người/năm. Đây chính là mức đóng BHYT của nhóm đối tượng tham gia theo hộ gia đình. Và nếu chia đều trong ba năm, mỗi năm ngân sách chỉ cần chi khoảng 236 tỷ đồng. Với một địa phương có tổng thu ngân sách hàng năm lên tới hơn 300.000 tỷ đồng như Hà Nội (số liệu 2023), thì khoản chi này chưa đến 0,1% tổng thu ngân sách. Nói cách khác, đây là một chính sách hoàn toàn trong khả năng của Hà Nội, không phải là quyết định “bấm bụng” hay đánh đổi bất kỳ lĩnh vực phát triển nào.

Điểm đáng chú ý là đề xuất này không hỗ trợ tất cả mọi người từ 60 tuổi, mà chỉ hỗ trợ những người trong độ tuổi từ 60 đến dưới 75 nếu chưa có BHYT. Tức là, những ai đã được Nhà nước, cơ quan, tổ chức hoặc bản thân đóng BHYT rồi sẽ không nhận thêm hỗ trợ. Cách làm này giúp tránh trùng lặp, không tạo ra tư tưởng ỷ lại, và quan trọng nhất là tối ưu hiệu quả sử dụng ngân sách. Việc hỗ trợ có điều kiện như vậy cho thấy tư duy “giúp đúng người, đúng lúc” của Hà Nội chứ không phải “trợ cấp đại trà”.

BHYT không phải chỉ là một khoản tài chính hỗ trợ, nó là chiếc vé để người dân có thể tiếp cận y tế sớm, có hệ thống, đúng tuyến. Và khi một người dân lớn tuổi đi khám bệnh với thẻ BHYT trong tay, họ không còn sợ bị từ chối vì không đủ tiền, không còn mặc cảm phải chịu đau vì “không biết vay ai”. Đó là điều mà chỉ có chính sách an sinh Nhà nước mới làm được.

Nhiều người hoàn toàn ủng hộ đề xuất hỗ trợ toàn bộ BHYT cho người từ 60 tuổi chưa có thẻ tại Hà Nội. Bởi vì đây không chỉ là một chính sách hỗ trợ, mà là một bước đi mang tính hệ thống, dài hạn và nhân văn. Không ai biết chắc mình sẽ ốm đau khi nào. Nhưng một xã hội văn minh là nơi người già không còn phải chọn giữa chữa bệnh và ăn cơm. Và nếu Hà Nội đi trước một bước, rất có thể sẽ tạo tiền đề tốt để các địa phương khác nhìn vào và làm theo, khi họ thấy rằng: chi cho sức khỏe người dân chưa bao giờ là chi tiêu lãng phí.