Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, trong năm 2025 lĩnh vực văn hóa – thể thao – du lịch tiếp tục ghi dấu nhiều kết quả nổi bật. Văn hóa đã thực sự trở thành nền tảng, thể thao là sức mạnh, báo chí trở thành mạch dẫn về mặt truyền thông và cầu nối giữa Đảng và Nhà nước và Nhân dân, còn du lịch trở thành “nhịp cầu kết nối”. Những yếu tố này đang ngày càng gắn bó chặt chẽ, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội.
“Trước đây, chúng ta chỉ xem văn hóa là nền tảng tinh thần. Nhưng đến nay, văn hóa đã được nhận thức rõ hơn là sức mạnh nội sinh, là hệ điều tiết cho phát triển bền vững, gắn liền với kinh tế”, Bộ trưởng nhấn mạnh sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và sáng tạo.
Một trong những ví dụ điển hình được Bộ trưởng nhắc tới là di tích Nhà tù Hỏa Lò (thành phố Hà Nội). Nếu trước đây nơi này chỉ đơn thuần được xem như một chứng tích lịch sử, ghi dấu một giai đoạn đau thương nhưng hào hùng của dân tộc, thì nay đã trở thành một điểm đến văn hóa – du lịch nổi bật, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách trong và ngoài nước mỗi năm.
Với cách làm sáng tạo, Hà Nội đã thổi vào di tích những hoạt động nghệ thuật, trưng bày chuyên đề và chương trình trải nghiệm về lịch sử - nhân văn. “Khách du lịch đến Hỏa Lò không chỉ để xem một nhà giam xưa, mà còn để cảm nhận sự hy sinh, lòng trung kiên của các thế hệ cha anh, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc và xúc cảm sâu sắc”, Bộ trưởng chia sẻ.
Bộ trưởng khẳng định, đó chính là minh chứng sinh động cho hướng đi “từ di sản biến thành tài sản”, giúp di tích không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn là sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế địa phương.
Cũng theo Bộ trưởng, nhiều địa phương đang tiếp cận theo hướng tương tự. Ví dụ, Ninh Bình đã biến quần thể Tràng An – di sản thế giới – thành điểm đến hấp dẫn, đóng góp lớn vào ngân sách, hay Gia Lai – Bình Định đang kết nối sản phẩm du lịch giữa rừng và biển, tạo sức bật mới cho vùng. “Tinh thần đó phù hợp với Nghị quyết 82 của Chính phủ: sản phẩm phải đặc sắc, dịch vụ chuyên nghiệp, giá cả hợp lý, môi trường xanh sạch đẹp và điểm đến an toàn, văn minh”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Hiện nay, ngành văn hóa, thể thao và du lịch đang triển khai 5 nhóm sản phẩm chủ lực gồm: du lịch sinh thái, du lịch biển đảo, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa và du lịch nghỉ dưỡng – chữa bệnh. Từng địa phương được khuyến khích phát huy lợi thế đặc thù, tạo chiều sâu và bản sắc riêng trong phát triển du lịch.
Bộ trưởng cũng cho biết, Việt Nam đã được UNESCO ghi nhận và đang đề xuất Liên hợp quốc xem xét Thập niên văn hóa vì phát triển bền vững, xuất phát từ sáng kiến của Việt Nam. Đây là bước tiến lớn khẳng định vị thế, tầm ảnh hưởng quốc tế của tư duy phát triển văn hóa gắn với kinh tế.
“Chúng ta không bằng lòng với những kết quả đã đạt được. Văn hóa sẽ tiếp tục được xem là sức mạnh nội sinh, là động lực điều tiết phát triển bền vững”, Bộ trưởng khẳng định.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và dự kiến ban hành nghị quyết về các giải pháp đột phá chấn hưng và phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nhằm tạo hành lang pháp lý và chính sách đủ mạnh để lĩnh vực này thực sự trở thành trụ cột của tăng trưởng.
Từ câu chuyện Nhà tù Hỏa Lò, có thể thấy rõ định hướng: khi di sản được gìn giữ bằng tư duy sáng tạo, di sản sẽ không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn tạo ra giá trị mới cho hiện tại và tương lai.
