Hà Nội siết chặt quản lý đất đai

Hàng loạt nhà, xưởng mọc trên đất nông nghiệp

Tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp đang diễn ra ngày càng phổ biến tại nhiều địa phương ở Hà Nội. Những công trình “mọc” lên không phép không chỉ phá vỡ quy hoạch mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về công tác quản lý của chính quyền cơ sở. Trong khi Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Công điện 04 chỉ đạo xử lý dứt điểm tình trạng này, thì thực tế tại nhiều nơi, vi phạm vẫn ngang nhiên tồn tại.

Tại huyện Quốc Oai, từ trên đê có thể thấy cả một khu vực rộng lớn đất nông nghiệp đã bị san lấp, hủy hoại, thậm chí quây tôn, xây tường và dựng nhà để ở tại xã Phượng Sơn; tại các xã như Sài Sơn, Hòa Thạch, Ngọc Mỹ… hàng nghìn m² đất nông nghiệp đang bị "băm nát", diễn ra âm thầm, có hệ thống, kéo dài suốt nhiều năm qua.

Còn tại xã Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì) - nơi có dự án tổ hợp ga Ngọc Hồi, tình trạng chiếm dụng đất công, xây dựng trái phép diễn ra công khai. Nhà xưởng, bãi xe tải, container được dựng lên giữa ban ngày, thách thức cả quy định pháp luật lẫn chỉ đạo từ Thành phố.

Mặc dù mới chỉ kể tên tại một số xã của huyện Quốc Oai, Thanh Trì nhưng có thể thấy, việc rà soát, thống kê, báo cáo số lượng các công trình xây dựng trái phép, xây dựng vượt quá diện tích được phép, các trường hợp xây dựng nhà kiên cố trên đất giao trái thẩm quyền, chuyển đổi, phân loại về quy mô, thời gian và mức độ vi phạm... chưa thật sự đầy đủ, cặn kẽ nên hàng trăm công trình vi phạm vẫn ngang nhiên tồn tại.

Nếu không kịp thời chấn chỉnh, những vi phạm trên đất nông nghiệp sẽ không chỉ làm méo mó quy hoạch, mà còn làm xói mòn niềm tin của người dân vào hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở.

Buông lỏng quản lý, tiếp tay cho sai phạm

Nhiều địa phương ở Hà Nội để xảy ra tình trạng người dân vi phạm đất đai, trật tự xây dựng; 5 chủ tịch xã đã bị tạm dừng điều hành để tập trung xử lý các vi phạm.

Phòng Cảnh sát Kinh tế - Công an thành phố Hà Nội vừa tiến hành bắt giữ một số cán bộ thuộc xã Tự Nhiên (huyện Thường Tín) để điều tra về hành vi "Nhận hối lộ". Kết quả điều tra ban đầu cho thấy, từ tháng 11/2024 đến nay, các đối tượng đã có hành vi nhận tiền hối lộ của một số hộ dân để tạo điều kiện xây dựng trái phép công trình kiên cố trên đất nông nghiệp tại xã Tự Nhiên.

Cụ thể, thông qua môi giới của đối tượng Nguyễn Văn Thăng - Trưởng cụm dân cư số 5 (xã Tự Nhiên), Nguyễn Xuân Phiến (sinh năm 1965, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã), Nguyễn Văn Phích (sinh năm 1965, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã) và Trần Thị Thu Trang (sinh năm 1984, cán bộ địa chính xã) đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhận hối lộ, tạo điều kiện cho 5 hộ dân xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, hưởng lợi tổng số tiền 412 triệu đồng.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội đã tiến hành tạm giam các đối tượng để phục vụ công tác điều tra, làm rõ toàn bộ vụ việc và xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngày 6/5, UBND huyện Quốc Oai (Hà Nội) đã ra thông báo về việc tạm dừng công tác điều hành đối với Chủ tịch UBND 3 xã gồm Hưng Đạo, Hòa Thạch và Ngọc Mỹ để tập trung xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn.

Trước đó, UBND huyện Phú Xuyên cũng đã ban hành quyết định tạm dừng công tác điều hành với Chủ tịch UBND thị trấn Phú Xuyên và Chủ tịch UBND xã Hồng Thái để tập trung xử lý các vi phạm trong lĩnh vực đất đai, trật tự xây dựng tại địa phương.

Quy trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm đất đai

Thực hiện Công điện ngày 22/4/2025 của Chủ tịch UBND thành phố về việc tăng cường công tác quản lý, xử lý tình trạng lấn chiếm đất đai, ao hồ, đồng ruộng trong quá trình sắp xếp các đơn vị hành chính, các địa phương đã kịp thời ban hành thông báo, thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường kiểm tra ngày đêm, kịp thời phát hiện và xử lý nhiều trường hợp lợi dụng sáp nhập vi phạm trật tự xây dựng. Quan điểm là: không làm ngơ cho vi phạm; xử lý nghiêm đối với người đứng đầu nếu buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong xử lý vi phạm.

Gần 8h tối, tổ công tác của xã Thái Hoà (huyện Ứng Hòa) khi đi kiểm tra đã phát hiện hộ gia đình ông Ngô Văn Sơn (thôn Thái Bình) đang dựng nhà xưởng trái phép trên đất nông nghiệp và một phần quỹ đất công. Tổ công tác đã lập biên bản tại chỗ, buộc tháo dỡ công trình vi phạm, yêu cầu gia đình ký cam kết không tái phạm. "Biết là vi phạm nhưng vì đất này liền với nhà tôi, đang phải di dời vật dụng để bàn giao mặt bằng phía trước nên tôi dựng xưởng vài chục mét vuông để làm nơi tập kết vật liệu", ông Sơn đưa ra lý do.

Trên địa bàn huyện Thanh Oai, 4 tháng đầu năm đã phát sinh 94 trường hợp xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất công. Huyện đã cưỡng chế, tháo dỡ, khắc phục hậu quả đối với 52 trường hợp. Với 42 trường hợp còn lại, huyện đã thực hiện việc cắt nước, cắt điện và buộc tháo dỡ, cưỡng chế vi phạm, trả lại hiện trạng.

Ông Trần Thế Anh, Chủ tịch UBND xã Cao Xuân Dương (huyện Thanh Oai) cho biết: "Thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND thành phố, huyện chúng tôi ngày nào cũng đi kiểm tra, từng thôn, xóm, đã kịp thời ngăn chặn nhiều vi phạm và buộc tháo dỡ nhà xưởng. Có nhiều trường hợp lợi dụng sáp nhập, xây dựng ngày đêm, chúng tôi vẫn kiên quyết phá dỡ, trả lại mặt bằng nguyên trạng".

Ông Vũ Xuân Lộc, Trưởng phòng Quản lý trật tự xây dựng huyện Thanh Oai cho hay: "Đồng bộ các giải pháp, tuyên truyền, cán bộ đảng viên gương mẫu, thành lập ngay các tổ xử lý vi phạm trật tự đất đai tại các xã để phát hiện xử lý ngay đối với các trường hợp vi phạm. Liên ngành thường xuyên xuống hỗ trợ địa bàn để xử lý vi phạm, giữ ổn định và không để phát sinh các vi phạm trong giai đoạn sáp nhập này".

Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng và quy hoạch đến nhân dân, đặc biệt tại khu vực có thay đổi về đơn vị hành chính, các địa phương đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn; kiên quyết, kịp thời ngăn chặn, xử lý vi phạm, không để tình trạng lợi dụng thời điểm triển khai các kết luận của Trung ương về sắp xếp bộ máy, đơn vị hành chính để thực hiện các hành vi sai phạm.