Mưa còn tiếp diễn, lũ nhiều sông lên cao
Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ cho biết, hồi 4h ngày 24/8, tâm bão số 4 ở trên vùng biển phía Đông Bắc đặc khu Bạch Long Vĩ, cách Quảng Ninh khoảng 140km về phía Đông Đông Nam, cách Hải Phòng khoảng 145km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão cấp 9, giật cấp 11. Bão di chuyển chậm theo hướng Đông Nam với tốc độ khoảng 3km/h.
Do ảnh hưởng của bão, ngày và đêm 24/8, Hà Nội mưa, mưa vừa, có nơi mưa to và dông. Lượng mưa phổ biến 30-50mm, có nơi trên 70mm.
Sau nhiều ngày mưa, lũ trên nhiều sông đang lên. Lúc 0h ngày 24/8, mực nước sông Cầu tại trạm Lương Phúc là 7m, ở mức báo động II; dự báo có thể đạt 7,95m vào 0h ngày 25/8, thấp hơn báo động III là 5cm.
Trên sông Tích, lúc 4h ngày 24/8, mực nước tại trạm Kim Quan là 7,80m, cao hơn báo động II là 20cm, tăng 17cm so với lúc 0h; tại trạm Vĩnh Phúc là 7,21m, cao hơn báo động II là 1cm. Đến 4h ngày 25/8, mực nước tại Kim Quan có thể đạt 8,25m, thấp hơn báo động III là 15cm; tại Vĩnh Phúc có thể đạt 7,50m, cao hơn báo động II là 30cm. Trên sông Bùi, lúc 3h ngày 24/8, mực nước tại Yên Duyệt là 6,08m, cao hơn báo động I là 8cm.
Trước diễn biến trên, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Hà Nội đã phát lệnh báo động, yêu cầu các đơn vị, địa phương tăng cường tuần tra, canh gác đê, sẵn sàng xử lý sự cố ngay từ giờ đầu; đề phòng sạt lở, xói lở ven sông, bảo đảm an toàn các tuyến đê xung yếu, ngầm, tràn, cầu, cống và đường giao thông.
Tập trung xử lý các điểm úng ngập phát sinh
Do ảnh hưởng của bão số 4, Hà Nội đã có nhiều ngày mưa lớn. Theo số liệu quan trắc của Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội, tính đến 6h ngày 24/8, lượng mưa tại Vĩnh Thanh là 175,3mm, Phú Xuyên 170,5mm, Vân Hồ III 146,5mm, Yên Sở 138,1mm, Mỹ Đức 127,8mm, Tây Mỗ 107,5mm, Phú Thượng 104,8mm và Xuân Mai 100,1mm.
Đến 6h ngày 24/8, khu vực cầu vượt HH2 Dương Nội, các hầm 5, hầm 6 và vị trí gần Km9+656 trên Đại lộ Thăng Long ngập khoảng 40-50cm. Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội đã căng dây cảnh báo, hướng dẫn phân luồng giao thông; đồng thời đề nghị các trạm bơm Đào Nguyên, Cầu Sa tăng cường vận hành để hạ mực nước.
Từ 5h, lực lượng thoát nước đã triển khai ứng trực, tua vớt rác tại các ga thu, mở cửa phai hồ điều hòa và vận hành các trạm bơm đầu mối để hạ mực nước trên hệ thống. Người dân qua các vị trí ngập cần tuân thủ hướng dẫn phân luồng của lực lượng chức năng, không đi vào khu vực đã căng dây cảnh báo.
Trong khi một số vị trí phía Tây phát sinh úng ngập, nhiều khu vực từng thường xuyên ngập như Võ Chí Công - Ciputra, trước cửa Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Thái Hà, Nguyễn Khuyến, Phùng Hưng, Phú Xá, Cổ Linh - Đàm Quang Trung… chưa tái diễn tình trạng ngập như trước.
Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận theo lưu vực mà thành phố đang triển khai. Thay vì chỉ xử lý từng điểm cụ thể, các giải pháp được thực hiện đồng bộ từ cửa thu, tuyến cống, mương dẫn đến hồ điều hòa và trạm bơm đầu mối.
Các hạng mục chính của 10 công trình khẩn cấp đã được đưa vào vận hành phục vụ mùa mưa năm nay, tập trung xử lý úng ngập dọc Đại lộ Thăng Long và tại các khu vực Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao, Ciputra, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh; bổ sung trạm bơm hồ, bể điều tiết và đường ống thoát nước tại lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ.
Trong đợt mưa này, 18 công trình trạm bơm trên các hồ điều hòa, 2 bể điều tiết ngầm cùng hệ thống cống được vận hành đồng bộ. Bể điều tiết ngầm dung tích 2.500m³ tại chợ Hàng Da góp phần thu, giữ và điều tiết nước cho khu vực Phùng Hưng, Nhà Hỏa và lân cận. Các trạm bơm thuộc công trình khẩn cấp như Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 3, Đồng Tép cũng được đưa vào vận hành.
Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội Phạm Ngọc Toàn cho biết, đơn vị đã huy động khoảng 2.500 người cùng 200 phương tiện, thiết bị ứng trực tại các tuyến đường, khu vực thấp trũng và công trình đầu mối; thường xuyên tua vớt rác, khơi thông cửa thu, vận hành trạm bơm, cửa phai và xử lý ngay những vị trí phát sinh úng ngập.
Trong hệ thống thủy lợi, các công trình được đầu tư khẩn cấp cũng bắt đầu phát huy tác dụng. Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Nội Trần Thanh Toàn cho biết, ba trạm bơm Tăng Long, Cẩm Hà 1 và Tân Hưng đã tham gia tiêu nước, góp phần giảm nguy cơ úng ngập cho khu dân cư và diện tích sản xuất.
Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Nguyễn Duy Du cho biết, đến 16h ngày 23-8, bốn doanh nghiệp thủy lợi vận hành 172 trạm bơm, tổng lưu lượng tiêu hơn 2 triệu m³/giờ.
Cùng với đầu tư công trình, các công ty thủy lợi và thoát nước đã phối hợp chặt chẽ hơn trong vận hành hệ thống tiêu thoát nước. Giám đốc Xí nghiệp Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Đông Nguyễn Anh Sơn cho biết, thực hiện Quy chế phối hợp số 924/QC-SNNMT-SXD giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường với Sở Xây dựng, đơn vị đã chủ động vận hành Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa để hạ nước đệm trên sông Nhuệ phía trên cống Hà Đông và kênh La Khê, tạo dung tích đón nước từ khu vực phía Tây thành phố.
Lúc 6h ngày 24/8, mực nước sông Nhuệ tại cống Hà Đông là 4,22m, vẫn thấp hơn ngưỡng khống chế 4,50m trong tình huống mưa lớn theo Quy chế 924.
Theo ông Nguyễn Anh Sơn, hiệu quả của Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa không chỉ nằm ở 10 tổ máy với tổng công suất 120m³/s. Cụm đầu mối còn được kết nối với kênh La Khê và hai hồ điều hòa Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 có tổng diện tích khoảng 25ha. Khi lượng nước về lớn hơn khả năng bơm hoặc mực nước sông Đáy cao, một phần nước được điều tiết vào hồ để trữ tạm; khi điều kiện thuận lợi, nước được đưa trở lại hệ thống để bơm ra sông Đáy.
Theo tiến độ ban đầu, hồ điều hòa Yên Nghĩa dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, trước yêu cầu cấp bách về chống úng ngập khu vực phía Tây, thành phố đã chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ. Đến nay, hạng mục lòng chứa đã hoàn thành, tạo thêm dung tích điều tiết nước ngay trong mùa mưa; chủ đầu tư tiếp tục thi công tuyến kênh thu nước về hồ để hoàn thiện kết nối.
Việc đưa hạng mục lòng chứa vào sử dụng sớm tạo thêm “khoảng đệm” cho lưu vực, không buộc toàn bộ lượng nước phải đi qua trạm bơm trong cùng một thời điểm. Đây là minh chứng cho hiệu quả chỉ đạo, điều hành của thành phố trong việc đầu tư đồng bộ đường dẫn, nơi trữ tạm, đầu mối bơm và cơ chế phối hợp vận hành.
Kết quả đạt được mới là bước đầu. Mưa, lũ còn diễn biến phức tạp; các lực lượng tiếp tục ứng trực, vận hành công trình và xử lý những điểm úng ngập phát sinh.
