Nhân dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Trung Quốc (18/1/1950 – 18/1/2025), đồng thời là Năm giao lưu nhân văn Việt – Trung, đoàn đại biểu gồm 25 phóng viên, biên tập viên đến từ nhiều cơ quan báo chí, phát thanh – truyền hình Việt Nam đã tham gia một chương trình ý nghĩa mang tên "Hành trình hữu nghị Việt – Trung Media Tour" được tổ chức tại Quảng Tây và Quảng Đông (Trung Quốc).
Không đơn thuần là một chuyến đi tác nghiệp, hành trình này mở ra không gian tiếp cận đa chiều về lịch sử, hiện tại và tương lai của quan hệ hai nước, qua lăng kính báo chí – nghề nghiệp gắn liền với trách nhiệm thông tin, kết nối và xây dựng niềm tin.
Hành trình trở về những dấu ấn lịch sử chung
Điểm khởi đầu của Media Tour là Cửa khẩu Hữu Nghị (Bằng Tường, Quảng Tây) – một trong những cửa ngõ giao thương và giao lưu nhân dân quan trọng nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Nơi đây không chỉ chứng kiến dòng chảy hàng hóa, con người qua lại mỗi ngày, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho tinh thần láng giềng hữu nghị, hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia.
Tiếp nối là Long Châu, địa danh gắn với nhiều tư liệu lịch sử về hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà cách mạng Việt Nam trên đất Trung Quốc. Nhưng điểm đến để lại ấn tượng đặc biệt nhất cho các thành viên trong đoàn phải kể đến là Di tích Lớp huấn luyện chính trị thanh niên Việt Nam, tại Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tọa lạc tại số nhà 248 và 250 đường Văn Minh, quận Việt Tú, Quảng Châu, Trung Quốc. Di tích Lớp Huấn luyện chính trị thanh niên Việt Nam-Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là địa điểm lịch sử quan trọng, gắn liền với các hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng Châu.
Những không gian trưng bày, hiện vật và câu chuyện được lưu giữ tại đây gợi nhắc về giai đoạn lịch sử mà nhân dân hai nước đã từng sẻ chia, đùm bọc và hỗ trợ lẫn nhau trong những thời khắc đầy gian khó. Cách tiếp cận của các điểm đến lịch sử trong hành trình không đặt nặng tính trình diễn, mà chú trọng kể lại ký ức chung bằng hiện vật và câu chuyện đời thường – một phương thức hiệu quả để lịch sử trở nên gần gũi, đặc biệt với thế hệ trẻ.
Giao lưu báo chí – Từ truyền thống đến truyền thông số
Một nội dung quan trọng của hành trình là các hoạt động giao lưu, tìm hiểu mô hình hoạt động của báo chí – truyền thông Trung Quốc, tiêu biểu là chuyến thăm và làm việc tại Đài Phát thanh -Truyền hình Quảng Tây và Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Đông.
Tại đây, các phóng viên Việt Nam có điều kiện tiếp cận mô hình truyền thông đa phương tiện, tích hợp phát thanh, truyền hình và nền tảng số; đồng thời trao đổi về những thách thức chung của báo chí hiện đại như chuyển đổi số, thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng, cũng như vai trò của báo chí trong việc lan tỏa thông tin chính xác, cân bằng và có trách nhiệm.
Qua các cuộc trao đổi, có thể thấy báo chí hai nước cùng chia sẻ mối quan tâm chung: làm thế nào để giữ vững giá trị cốt lõi của báo chí trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh chóng, và làm thế nào để truyền thông trở thành cầu nối thúc đẩy hiểu biết, thay vì tạo ra khoảng cách.
Từ cải cách, mở cửa đến đổi mới sáng tạo
Hành trình cũng dành nhiều thời gian tiếp cận những thành tựu phát triển hiện đại của Trung Quốc, đặc biệt tại Thâm Quyến – thành phố được coi là hình mẫu của cải cách, mở cửa và đổi mới sáng tạo.
Tại Bảo tàng Cải cách Mở cửa, câu chuyện phát triển của Thâm Quyến được tái hiện từ một điểm xuất phát khiêm tốn đến vị thế trung tâm kinh tế – công nghệ năng động. Không gian trưng bày cho thấy cải cách không chỉ là sự thay đổi chính sách, mà là quá trình chuyển biến tư duy, đặt phát triển và hội nhập làm động lực xuyên suốt.
Những câu chuyện tại đây mang tính tham chiếu cho nhiều quốc gia đang phát triển trong khu vực, trong đó có Việt Nam, khi cùng lựa chọn con đường hội nhập, mở cửa và phát huy nội lực để thích ứng với bối cảnh toàn cầu hóa.
Công nghệ – Động lực của tương lai hợp tác
Một điểm nhấn khác của Media Tour là chuỗi hoạt động tìm hiểu công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo, robot đến sản xuất thiết bị thông minh. Tại các trung tâm công nghệ như UBTECH hay các nhà máy sản xuất của OPPO, trải nghiệm ô tô tự lái, máy bay không người lái của EHANG, các đại biểu nhận thấy rõ công nghệ được thể hiện không chỉ qua sản phẩm, mà qua cả hệ sinh thái nghiên cứu – ứng dụng – sản xuất – thị trường.
Robot hỗ trợ giáo dục, y tế; dây chuyền sản xuất tự động hóa; kiểm soát chất lượng bằng công nghệ cao… cho thấy cách công nghệ đang được đưa vào đời sống một cách thực chất. Qua đó, phóng viên Việt Nam có thêm góc nhìn trực quan về vai trò của đổi mới sáng tạo trong tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Giao lưu nhân văn – Nền tảng bền vững của quan hệ hai nước
Bên cạnh các nội dung lịch sử, kinh tế và công nghệ, Media Tour còn tạo không gian giao lưu học thuật, giáo dục tại các cơ sở đào tạo lớn, qua đó nhấn mạnh vai trò của thế hệ trẻ và tri thức trong việc gìn giữ và phát triển quan hệ lâu dài giữa hai quốc gia. Ngày hoạt động cuối cùng của “Hành trình hữu nghị Việt-Trung”, Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Quảng Đông chủ trì, phối hợp cùng Đại học Trung Sơn tổ chức Chương trình giao lưu giữa các phóng viên và học giả Việt Nam và Trung Quốc. Nhiều nhà nghiên cứu và đông đảo sinh viên Đại học Trung Sơn, Đại học Ngoại ngữ Ngoại thương Quảng Đông và các trường đại học tại Quảng Đông cùng dự.
Hơn 100 năm trước, Trường trung học và tiểu học thuộc đại học Quảng Đông, tiền thân của Đại học Trung Sơn đã đón nhận 8 thiếu niên Việt Nam do Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đưa sang học tập. Từ những năm 1950, Trường Trung Sơn đã tiếp nhận lưu học sinh Việt Nam, đào tạo cho Việt Nam nhiều thế hệ nhân tài, thông thạo ngôn ngữ, am hiểu sâu sắc văn hóa hai dân tộc, là nòng cốt thúc đẩy giao lưu hữu nghị Trung-Việt.
Tại buổi giao lưu, ông Lâm Khánh Kiên, Chủ nhiệm Trung tâm Truyền hình đối ngoại, Đài Phát thanh-Truyền hình Quảng Đông phát biểu: “Hành trình khám phá lần này không chỉ là ghi chép quãng đường mà còn là hành động gieo hạt. Những thước phim, con chữ và nền tảng truyền thông chính là ánh nắng, là cơn mưa để nuôi dưỡng tình hữu nghị giữa hai nước. Mối tình hữu nghị Việt-Trung trải qua năm tháng, cành lá sum suê. Hành trình khám phá lần này lấy truyền thông làm cầu, lấy lịch sử làm gốc, lấy đổi mới làm cánh, ôn lại ký ức đỏ, mở ra đường lối hợp tác tương lai”.
Báo chí – Nhịp cầu kết nối hiểu biết
Nhìn tổng thể, Hành trình hữu nghị Việt – Trung Media Tour không chỉ cung cấp chất liệu thông tin cho báo chí, mà còn góp phần củng cố vai trò của người làm báo trong bối cảnh mới: không chỉ đưa tin, mà còn kết nối, giải thích và định hướng nhận thức xã hội.
Trong Năm giao lưu nhân văn Việt – Trung, những hoạt động giao lưu báo chí như Media Tour mang ý nghĩa thiết thực, góp phần tăng cường hiểu biết, xây dựng niềm tin và thúc đẩy hợp tác trên nền tảng tôn trọng, bình đẳng và cùng phát triển.
