Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/1 tiếp tục bày tỏ hoài nghi về vai trò của NATO trong việc bảo vệ an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời tiết lộ kế hoạch cắt giảm nhân sự Mỹ tại một số cơ quan và nhóm cố vấn của liên minh quân sự này.
Các động thái kể trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu liên quan tới kế hoạch thâu tóm Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Vậy, Mỹ có thực sự chuẩn bị rút khỏi NATO, hay đây chỉ là bước điều chỉnh chiến lược nhằm thúc đẩy các đồng minh chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn?
Phát biểu tại cuộc họp báo nhân dịp tròn một năm trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump cho rằng Washington đã phải chi trả quá nhiều cho liên minh này, trong khi chưa chắc nhận lại được sự bảo vệ tương xứng. Ông khẳng định Mỹ luôn sẵn sàng đứng ra bảo vệ các đồng minh, nhưng hoài nghi liệu NATO có làm điều tương tự khi Washington cần. Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ cũng không trả lời trực tiếp về việc liệu Mỹ có tiếp tục duy trì tư cách thành viên trong liên minh NATO hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu: “NATO bây giờ mạnh hơn rất nhiều. Tôi không đồng ý với nhiều việc họ đã làm, nhưng những việc đó đã xảy ra trước khi tôi nhậm chức. Cho dù ai nghĩ sao, NATO chỉ mạnh mẽ khi có chúng tôi. Nếu NATO không có Mỹ, NATO sẽ không còn mạnh nữa.”
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra vào thời điểm Lầu Năm Góc dự kiến cắt giảm sự tham gia của Mỹ tại một số cơ quan và nhóm cố vấn thuộc NATO, ảnh hưởng tới khoảng 200 quân nhân và gần 30 tổ chức của liên minh. Trong số các cơ quan bị ảnh hưởng có Trung tâm Hợp nhất Tình báo NATO đặt tại Anh và Bộ Chỉ huy Lực lượng Đặc nhiệm Đồng minh ở Brussels (Bỉ) cùng các cơ quan liên quan đến an ninh năng lượng, tác chiến hải quân, lực lượng đặc nhiệm và tình báo.
Thay vì rút toàn bộ lực lượng, Mỹ sẽ không bổ sung người thay thế khi nhiệm kỳ công tác của các nhân sự hiện nay kết thúc. Do đó, quá trình điều chỉnh được đánh giá là sẽ kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, động thái trên làm dấy lên lo ngại tại châu Âu về tương lai của NATO, đặc biệt khi kế hoạch của Mỹ nhằm giành quyền kiểm soát Greenland tạo ra viễn cảnh chưa từng có về xung đột lãnh thổ ngay trong nội bộ liên minh.
Trước đó, ông Trump từng đe dọa rút Mỹ khỏi NATO trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên và mới đây cũng phát tín hiệu muốn châu Âu tiếp quản phần lớn năng lực phòng thủ thông thường của NATO từ tình báo đến tên lửa trước năm 2027 - một mốc thời gian mà các quan chức châu Âu cho là không thực tế.
Tờ Bưu điện Washington đưa tin, Mỹ đang có kế hoạch giảm số lượng nhân sự đóng quân tại một số trung tâm chỉ huy quan trọng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Động thái trên có thể làm gia tăng lo ngại ở châu Âu về cam kết của Washington đối với liên minh.
Truyền thông Đan Mạch đưa tin, quân đội Mỹ đã tiến hành thu thập thông tin tình báo về các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển trọng yếu của Đan Mạch tại Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của nước này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không tham dự Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của Nhóm Các nước công nghiệp phát triển (G7) dự kiến diễn ra ngày 22/1.
Trước sức ép gia tăng từ Mỹ, EU đang xem xét các biện pháp đáp trả, trong đó có khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế và chuẩn bị một gói trả đũa thuế quan nhắm vào một số mặt hàng của Mỹ.
Từ khoá
Giới chức Tây Ban Nha ngày 29/10 cho biết số người thiệt mạng trong vụ va chạm giữa hai tàu cao tốc đã tăng lên 69 người, trong khi lực lượng cứu hộ vẫn đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân trong đống đổ nát.
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Đô đốc Brad Cooper ngày 29/10 đã có cuộc gặp trực tiếp hiếm hoi với Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng để báo cáo về các phương án quân sự với Iran, trong bối cảnh Washington đang cân nhắc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn.
Bộ Ngoại giao Nga mới đây cho biết nước này sẽ tiếp tục kiên định ủng hộ Cuba trong nỗ lực yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính đối với quốc đảo Caribe, sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc tiếp tục thông qua nghị quyết kêu gọi chấm dứt các biện pháp trừng phạt này.
Bộ Quốc phòng Italia ngày 29/10 cho biết một máy bay trực thăng quân sự của nước này tham gia phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên minh châu Âu (EU) tại Bosnia và Herzegovina đã gặp nạn, khiến 4 người thiệt mạng và 11 người khác bị thương.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Hungary Anita Orban vừa ký kết các thỏa thuận hợp tác trọng yếu về năng lượng và phòng chống bạo lực chính trị, thể hiện nỗ lực tăng cường quan hệ song phương giữa Washington và chính phủ mới tại Budapest.
Phát biểu mới đây, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết, Liên minh châu Âu EU và Canada đang thúc đẩy mở rộng hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI, biến đổi khí hậu, năng lượng và an ninh, hướng tới xây dựng một khuôn khổ đối tác liên kết chặt chẽ hơn trong tương lai.
