Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao của Việt Nam trong quý I/2026 đạt 50,76%. Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp Toàn cầu 2026 của StartupBlink ghi nhận Việt Nam tăng 5 bậc, lên vị trí thứ 50 thế giới, mức xếp hạng cao nhất từ trước đến nay.
Lũy kế đến tháng 5/2026, cả nước có 963 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 20 sàn giao dịch khoa học và công nghệ, 37 trung tâm đổi mới sáng tạo tại 26/34 tỉnh, thành phố.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình trong tháng 5 đạt 50,2%. Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD.
Về công tác xây dựng thể chế, trong tháng 5, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành 2 nghị định và 2 nghị quyết; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 11 quyết định; đồng thời ban hành theo thẩm quyền 4 thông tư.
Các chính sách tập trung vào hoàn thiện thể chế cho công nghệ mới và công nghệ chiến lược; thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh; tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và phát triển hạ tầng kỹ thuật; bảo đảm an toàn, an ninh, phát triển bền vững.
Xử lý vi phạm hành chính về quyền sở hữu trí tuệ tăng gấp ba lần
Một trong những nội dung được nhiều cơ quan báo chí quan tâm tại họp báo là kết quả triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, ngay sau khi Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quyết định số 2309/QĐ-BKHCN và Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 185/QĐ-SHTT ngày 6/5/2026 để triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg, công tác phối hợp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý vi phạm đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực.
Tính đến ngày 27/5/2026, các bộ, ngành và địa phương trên cả nước đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có 1.146 vụ xử lý hành chính và 28 vụ bị khởi tố hình sự. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 12,6 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm bị phát hiện khoảng 35,7 tỷ đồng. Đặc biệt, lực lượng chức năng đã phát hiện 28 vụ việc nghiêm trọng, phức tạp và điển hình.
Theo ông Trần Lê Hồng, chỉ sau ba tuần triển khai đợt cao điểm, số vụ xử lý vi phạm hành chính đã tăng gấp khoảng ba lần mức trung bình của một tháng trong năm 2025. Số vụ án hình sự bị khởi tố đã tương đương khoảng 60% tổng số vụ án được khởi tố trong cả năm 2025. Riêng lực lượng quản lý thị trường trên cả nước tăng khoảng 210% số vụ xử lý so với tháng 5/2025 và vượt khoảng 158% so với chỉ tiêu đề ra.
Để nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, nhiều địa phương đã thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp giữa công an, quản lý thị trường, hải quan và các cơ quan liên quan.
Tại họp báo, lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ cũng cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong năm 2026 và bảo đảm khả năng vận hành bền vững trong các năm tiếp theo.
Theo định hướng, hệ thống sẽ tích hợp dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính và hình sự; các vụ việc điển hình, nghiêm trọng, phức tạp; thông tin về đối tượng quyền sở hữu trí tuệ; dữ liệu phục vụ xác định yếu tố xâm phạm; kết quả giám định và kết quả xử lý vi phạm.
Khi đi vào hoạt động, cơ sở dữ liệu sẽ hỗ trợ các cơ quan thực thi tra cứu, chia sẻ và đối chiếu thông tin nhanh chóng hơn, đồng thời góp phần nâng cao năng lực quản lý nhà nước, dự báo xu hướng vi phạm và xây dựng các kế hoạch thanh tra, kiểm tra hiệu quả.
Liên quan đến việc hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung biện pháp ngăn chặn truy cập đối với các tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đây là giải pháp nhằm đẩy nhanh quá trình xử lý vi phạm, đồng thời khắc phục khó khăn trong việc xử lý các tên miền quốc tế do các nhà cung cấp dịch vụ không đặt trụ sở tại Việt Nam, trong bối cảnh các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số ngày càng gia tăng và có tính chất xuyên biên giới.
