Hy vọng mới cho bệnh nhân chờ ghép tạng

Ở Việt Nam, hàng nghìn người đang chờ từng ngày để được ghép tạng. Thế nhưng, chỉ một phần rất nhỏ trong số đó có cơ hội được sống tiếp bởi nguồn tạng hiến vẫn quá ít, trong khi Luật Hiến, ghép mô tạng có nhiều điểm không còn phù hợp thực tế xã hội và sự phát triển của kỹ thuật y học.

Trong điều trị, bệnh nhân trẻ em không thể ghép tạng người lớn. Trong khi đó, theo luật hiện hành, đối tượng hiến tạng lại phải trên 18 tuổi. Vì vậy, những trẻ em mắc bệnh hiện nay không có nguồn tạng hiến. Đề xuất sửa đổi luật lần này sẽ tập trung vào việc mở rộng phạm vi hiến, ghép, đặc biệt là cho người dưới 18 tuổi và người chết tim. Như vậy, bệnh nhân là trẻ em sẽ có thêm hy vọng sống.

Chẳng hạn, một em bé mới được ghép tim một năm, phát hiện suy tim từ lúc 3 tuổi nhưng phải đến 8 tuổi em mới có tim để ghép với lý do: em còn quá nhỏ, không thể ghép tim người lớn, khi đủ điều kiện thì lại không có tim để ghép. 5 năm mang trong mình trái tim yếu ớt là khoảng thời gian bệnh nhi sống chủ yếu trên giường, cùng với chiếc bình oxi hỗ trợ thở. Nếu luật về hiến tạng cho phép mở rộng độ tuổi hiến đối với trẻ em, có lẽ những em nhỏ mắc trọng bệnh sẽ không phải chờ đợi quá lâu, thậm chí mất đi cơ hội được sống.

PGS.TS Đồng Văn Hệ – Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Giám đốc Trung tâm Điều phối và Ghép tạng Quốc gia cho biết: "Lồng ngực của trẻ em rất nhỏ. Những trẻ em lớn khoảng 15-17 tuổi có thể nhận được quả tim của người trưởng thành, nhưng những em bé 1-7 tuổi thì không thể làm được. Thứ hai, cũng có rất nhiều trẻ em không may bị qua đời bởi nhiều lý do. Nếu chúng ta không mở rộng đối tượng hiến tạng thì đấy cũng là một phần phí đi những tạng, mô cần thiết".

Để thuyết phục một gia đình đồng ý hiến tạng, các tư vấn viên cần sự kiên nhẫn, thấu hiểu và chia sẻ. Tuy nhiên, hiện cả nước mới chỉ có 23 bệnh viện có tổ tư vấn hiến tạng và không nhiều nơi hoạt động hiệu quả. Lý do chính là chưa có chính sách đãi ngộ phù hợp cho những người làm công tác vận động hiến tạng, những người đang góp phần nối dài sự sống cho người bệnh.

PGS.TS Nguyễn Tuần Hưng – Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ, Bộ Y tế cho biết: "Tôi rất mong muốn có được một đề án của Chính phủ với mục tiêu cụ thể, ví dụ liên quan đến các tổ tư vấn hiến tạng".

Ngoài ra, bảo hiểm cho người ghép tạng cũng cần được tăng, cũng như các hoạt động hồi sức, chẩn đoán chết não, lấy, bảo quản, điều phối, vận chuyển mô, tạng và các chi phí để thực hiện dịch vụ kỹ thuật liên quan tới ghép tạng - những chi phí thường khiến bệnh viện gặp nhiều khó khăn khi thanh toán. Cuối cùng đó là phải công bằng, minh bạch trong lấy và ghép tạng để người dân tin tưởng và ủng hộ.

PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết thêm: "Khi phân phối tạng, chúng tôi làm theo luật và được sự giám sát bởi Bộ Y tế và các cơ quan luật pháp khác. Ví dụ, những người cấp cứu phải được ưu tiên, những trẻ em được ưu tiên, cũng như những người đã từng hiến mô tạng".

Sửa đổi luật trong lấy và ghép tạng có ý nghĩa nhân văn cao cả, mở ra thêm một cánh cửa sự sống. Với những chính sách kịp thời, phù hợp và nhân văn, sẽ có thêm hàng nghìn người, cả trẻ em và người lớn được trao cơ hội hồi sinh, được sống tiếp một cuộc đời trọn vẹn hơn từ sự sẻ chia của người khác.