Negar Mortazavi, một chuyên gia về Iran và là chuyên viên nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Quốc tế cho biết, cuộc tấn công vào hai thủ đô, hai trung tâm của khu vực và nhắm vào hai nhà lãnh đạo cấp cao của "trục kháng chiến" - một mạng lưới các nhóm vũ trang khu vực phản đối sự bá quyền của Israel và Mỹ trong khu vực - "là một sự leo thang có thể mở rộng cuộc chiến này trên nhiều mặt trận".
“Việc ám sát ông Haniyeh ở Tehran là một đòn giáng mạnh vào lòng tự trọng của Iran và họ không thể dễ dàng bỏ qua”.
Imad Salamey, một nhà khoa học chính trị và học giả tại Đại học Mỹ-Liban, tin rằng Iran và các "bên ủy nhiệm" của nước này - ám chỉ các nhóm vũ trang liên kết với Iran - sẽ có hành động đáp trả. Nhiều nhà phân tích cũng đồng tình với quan điểm này.
“Cuộc tấn công có thể châm ngòi cho sự trả đũa phối hợp của các lực lượng ủy nhiệm Iran ở Liban, Yemen và Iraq, sử dụng vũ khí tinh vi và nguy hiểm hơn”, ông nói. “Tuy nhiên, Iran có thể sẽ nghiêng về một cuộc xung đột cường độ thấp, nhằm kéo Israel vào một cuộc chiến tranh tiêu hao kéo dài và tốn kém”.
Tuy nhiên, trên th ực tế, việc giết hại hai thủ lĩnh Haniyeh và Shukr buộc Iran và Hezbollah phản ứng một cách khéo léo để tránh một cuộc xung đột khu vực toàn diện. Bà Negar Mortazavi, chuyên gia về Iran và chuyên viên nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Quốc tế nói:
“Tôi không nghĩ Iran muốn có một sự leo thang lớn”. “Họ đã tránh điều đó vào tháng 4 khi Israel tấn công vào lãnh sự quán của Iran ở Syria và Iran coi đó là hành động vượt qua ranh giới đỏ - khi đó Iran đã trả đũa, nhưng theo cách giảm thiểu tác động của các cuộc tấn công để tránh một sự leo thang lớn”.“Tôi kỳ vọng lần này họ cũng hành động tương tự”.
Hồi tháng 4, Iran đã bắn một loạt tên lửa và máy bay không người lái vào Israel để đáp trả một cuộc không kích vào tòa nhà lãnh sự quán Iran tại Syria, khiến bảy người thiệt mạng, trong đó có hai vị tướng Iran. Để giảm thiểu thiệt hại, Iran đã cảnh báo cho các quốc gia trong khu vực 72 giờ trước khi cuộc tấn công vào Israel bắt đầu.
Các nhà ngoại giao Mỹ và Liên minh châu Âu được cho là đang đàm phán với các đối tác khu vực của mình, cố gắng ngăn chặn cuộc khủng hoảng leo thang hơn nữa. Những nỗ lực của EU được cho là tập trung vào Iran, nơi các nhà lãnh đạo đã thề sẽ "trả thù tàn khốc" đối với Israel, sau vụ ám sát thủ lĩnh Hamas Haniyeh ở Tehran.
Nhưng bất kỳ sự trả đũa nào - cho dù đ ược cân nhắc kỹ càng - đều làm tăng khả năng leo thang xung đột trên quy mô khu vực. Các chuyên gia không chắc chắn về việc Hamas, lực lượng kiểm soát Gaza có phản ứng hay không và phản ứng nh ư thế nào , vì hiện nay họ đang sa lầy trong cuộc chiến kéo dài 10 tháng với Israel.
Các nhà phân tích cho rằng vụ ám sát ông Haniyeh - một bên đối thoại quan trọng của Israel trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh ở Gaza - có thể dẫn đến 2 khả năng, hoặc phá hoại hoặc đẩy nhanh một thỏa thuận hòa bình.
