Iran trước vòng xoáy trừng phạt

Việc khôi phục toàn bộ lệnh trừng phạt từ 28/9 khiến Iran đối mặt thách thức kép: nền kinh tế thêm kiệt quệ và căng thẳng ngoại giao ngày càng gia tăng.

Iran trước vòng xoáy trừng phạt

Chiều 26/9 (giờ New York), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã không thông qua dự thảo nghị quyết do Nga và Trung Quốc đề xuất nhằm gia hạn thêm 6 tháng, đến 18/4/2026, đối với Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 về chương trình hạt nhân của Iran cũng như Nghị quyết 2231 ngày 20/7/2015 xác lập thỏa thuận này. Kết quả bỏ phiếu đồng nghĩa từ ngày 28/9, toàn bộ các lệnh trừng phạt từng được dỡ bỏ sẽ chính thức tái áp đặt, đẩy Iran vào vòng xoáy sức ép kinh tế và ngoại giao mới.

Dự thảo nghị quyết do Trung Quốc và Nga đề xuất nhằm đối trọng với quyết định được nhóm E3, gồm Pháp, Đức và Anh, đưa ra hồi tháng trước về kích hoạt cơ chế tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran vốn được dỡ bỏ theo JCPOA và Nghị quyết 2231 (gọi tắt là cơ chế snapback). Với 4 phiếu thuận của Algeria, Trung Quốc, Pakistan và Nga, 9 phiếu chống và 2 phiếu trắng của Guyana và Hàn Quốc, Hội đồng Bảo an đã không thông qua việc gia hạn JCPOA và Nghị quyết 2231.

Bà Dorothy Shea - Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc: “Mỹ ủng hộ lập luận của Pháp, Đức và Anh, nhóm E3, về việc Iran liên tục không thực hiện các cam kết hạt nhân đáng kể. Và chúng tôi ủng hộ việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc trước năm 2015 đối với Iran theo đúng quy trình được nêu trong Nghị quyết 2231.”

Các nước E3 nhấn mạnh việc áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt không đồng nghĩa với chấm dứt con đường ngoại giao. Trong khi đó, Nga và Trung Quốc bày tỏ lấy làm tiếc, cho rằng việc bác bỏ nghị quyết có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông.

Ông Dmitry Polyanskiy - Phó đại sứ Nga tại Liên hợp quốc: “Thật khó có thể tưởng tượng được làn sóng leo thang nào ở Trung Đông có thể xảy ra do những nỗ lực của một số quốc gia lợi dụng Hội đồng Bảo an để thúc đẩy lợi ích cục bộ của họ.”

Về phía Iran, Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ và nhóm E3 phá hoại tiến trình ngoại giao, đồng thời khẳng định Iran vẫn ưu tiên đối thoại nhưng cảnh báo hậu quả nghiêm trọng từ quyết định này.

Ông Abbas Araghchi - Bộ trưởng Ngoại giao Iran : “Chúng ta phải nghĩ đến ngoại giao thay vì đối đầu và leo thang. Ngoại giao sẽ không bao giờ chết. Nhưng chắc chắn sẽ khó khăn và phức tạp hơn trước.”

Theo cơ chế “snapback” do E3 kích hoạt, toàn bộ các lệnh trừng phạt từng được dỡ bỏ vào năm 2015 khi Iran đạt được thỏa thuận hạt nhân với nhóm P5+1 gồm các nước Anh, Đức, Pháp, Mỹ, Nga và Trung Quốc, sẽ tự động có hiệu lực trở lại, bao gồm cấm vận vũ khí, cấm làm giàu và tái chế urani, cấm các hoạt động liên quan đến tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, đóng băng tài sản toàn cầu và hạn chế đi lại đối với các cá nhân, tổ chức Iran.

Theo đánh giá của giới phân tích, trước hết, diễn biến này phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Hội đồng Bảo an. Mặt khác, tái áp đặt trừng phạt đồng nghĩa với việc Iran một lần nữa bị siết chặt về kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, huyết mạch của quốc gia này.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu sức ép có buộc Iran trở lại bàn đàm phán, hay chỉ càng khoét sâu tâm lý đối đầu? Phản ứng cứng rắn từ giới lãnh đạo Iran cho thấy nguy cơ thứ hai là rất đáng lo ngại. Cuối cùng, việc trừng phạt trở lại có thể làm leo thang căng thẳng tại Trung Đông, khu vực vốn đang nóng bỏng bởi nhiều cuộc xung đột, đẩy “chảo lửa” này vào một vòng xoáy bất ổn mới mà không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai.

Tin liên quan

Iran phản đối HĐBA LHQ tái áp đặt lệnh trừng phạt

Iran phản đối HĐBA LHQ tái áp đặt lệnh trừng phạt

Thế giới

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định quốc gia Trung Đông này sẽ vượt qua mọi rào cản nếu bị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) tái áp đặt các biện pháp trừng phạt quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng leo thang với phương Tây.

Liên hợp quốc sắp tái áp đặt trừng phạt Iran

Liên hợp quốc sắp tái áp đặt trừng phạt Iran

Quân sự

Đặc phái viên của Anh tại Liên Hợp Quốc thông báo toàn bộ lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran sẽ được tái áp đặt vào tối 27/9 (giờ Mỹ), sau khi Hội đồng Bảo an bác bỏ nghị quyết do Nga và Trung Quốc đề xuất nhằm trì hoãn quyết định này.

Thế giới

FED cân nhắc tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát

FED cân nhắc tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát

Tin tức

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) chi nhánh New York, ông John Williams nhận định ngân hàng trung ương Mỹ có thể sẽ tiếp tục nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát dai dẳng, song khẳng định chưa cần thiết phải áp dụng các biện pháp thắt chặt quá quyết liệt.

Đấu giá tác phẩm điêu khắc của Constantin Brancusi tại New York

Đấu giá tác phẩm điêu khắc của Constantin Brancusi tại New York

Tin tức

Nhà đấu giá danh tiếng Bonhams tại thành phố New York, Mỹ sẽ tổ chức phiên đấu giá đặc biệt mang tên "Brancusi: Di sản", giới thiệu bộ sưu tập các tác phẩm điêu khắc quý hiếm của danh họa, nhà điêu khắc người Romania Constantin Brancusi với tổng giá trị ước tính vượt mốc 20 triệu đôla Mỹ.

Đội tuyển Việt Nam và những điều còn lại sau trận cuối cùng năm 2026

Đội tuyển Việt Nam và những điều còn lại sau trận cuối cùng năm 2026

Tin tức

Để Kyrgyzstan ngược dòng thắng 2-1 ở những phút cuối trận đấu tối 17/11, đội tuyển Việt Nam khép lại Casper Cup 2026 với vị trí á quân. Thất bại trên sân Thiên Trường để lại nhiều tiếc nuối, nhưng cũng giúp HLV Kim Sang-sik nhìn rõ hơn những hạn chế trong phòng ngự và tín hiệu tích cực từ lớp cầu thủ trẻ.

Lãnh đạo Trung Quốc, Nga hội đàm bên lề APEC 2026

Lãnh đạo Trung Quốc, Nga hội đàm bên lề APEC 2026

Tin tức

Ngày 18/11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành hội đàm song phương tại thành phố Thâm Quyến, tập trung vào quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế cùng quan tâm. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh hai nước tiếp tục thúc đẩy phối hợp chiến lược trước những biến động của tình hình thế giới.

Latvia thông qua việc thành lập Chính phủ liên minh mới

Latvia thông qua việc thành lập Chính phủ liên minh mới

Tin tức

Quốc hội Latvia ngày 17/11 đã bỏ phiếu thông qua nội các mới của Thủ tướng Andris Kulbergs, mở đường để chính phủ tiếp tục triển khai chương trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư tư nhân và tinh giản bộ máy nhà nước.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời