Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh xung đột giữa Israel và Hamas tiếp tục leo thang, trong khi tình hình nhân đạo tại Gaza đang rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Liên Hợp Quốc cảnh báo nạn đói đang lan rộng trên toàn lãnh thổ, còn cộng đồng quốc tế, bao gồm cả những đồng minh thân cận nhất của Israel, liên tục chỉ trích chiến dịch quân sự và kêu gọi chấm dứt giao tranh.
Thành phố Gaza
Trước chiến tranh, Thành phố Gaza là khu vực đông dân nhất trong vùng lãnh thổ này, với hơn 700.000 cư dân, tương đương dân số thủ đô Washington, D.C. Đây là trung tâm hành chính, kinh tế và y tế quan trọng bậc nhất của Dải Gaza.
Tuy nhiên, kể từ sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas khiến khoảng 1.200 người Israel thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin, Israel đã liên tục không kích, bao vây và tấn công trên bộ vào Dải Gaza, đặc biệt là tại Thành phố Gaza. Nhiều khu dân cư đã bị san phẳng hoàn toàn, các bệnh viện, trường học và cơ sở hạ tầng dân sự gần như không còn hoạt động.
Mặc dù hàng trăm nghìn người đã rời bỏ nơi này theo lệnh di tản, nhưng sau đó nhiều người dân buộc phải quay trở lại do không có nơi nào khác để trú ẩn. Hiện nay, hàng triệu người Palestine bị dồn về một vài khu vực như Deir al-Balah, Thành phố Gaza và Muwasi, nơi điều kiện sống đã bị mô tả là “không thể tồn tại”.
Chiến dịch quân sự mới: Cơ hội chiến thắng hay cái giá quá đắt?
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại một sự kiện ở Jerusalem, ngày 27/7
Kế hoạch kiểm soát Thành phố Gaza, theo Thủ tướng Benjamin Netanyahu, nhằm "gia tăng áp lực lên Hamas", buộc lực lượng này phải trả tự do cho các con tin còn lại và dẫn tới sự sụp đổ hoàn toàn của tổ chức. Nhưng giới phân tích cho rằng chiến dịch này sẽ phải trả giá rất lớn:
Về quân sự, đây có thể là trận chiến khốc liệt nhất kể từ đầu cuộc chiến, do Hamas được cho là vẫn còn cố thủ trong mạng lưới đường hầm phức tạp bên dưới Thành phố Gaza. Một chiến dịch tổng lực trên bộ sẽ kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, với rủi ro thương vong lớn cho binh sĩ Israel.
Về nhân đạo, hành động tấn công vào khu vực đông dân cuối cùng không được sơ tán có thể gây ra làn sóng di tản hỗn loạn mới, khiến hàng trăm nghìn người không có nơi trú ẩn và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực, nước sạch và y tế.
Về con tin, các quan chức quốc phòng và gia đình con tin lo ngại rằng chiến dịch này sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng của các con tin còn sống đang bị Hamas giam giữ . Theo tình báo Israel, hiện còn 50 con tin được cho là đang ở trong Gaza, trong đó 20 người vẫn còn sống. Hamas nhiều lần cảnh báo sẽ tiêu diệt con tin nếu lực lượng Israel tiến sâu vào nơi giam giữ họ.
Nội bộ Israel chia rẽ sâu sắc
Chiến dịch mới đã làm bộc lộ sự chia rẽ nghiêm trọng trong nội bộ chính quyền và quân đội Israel. Trong một cuộc họp Nội các An ninh, Tham mưu trưởng Quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, được cho là đã cảnh báo về những rủi ro quân sự và nhân đạo nếu tiến hành kiểm soát toàn bộ Gaza, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh đã kéo dài gần một năm, bào mòn sức chiến đấu của quân đội.
Các cựu lãnh đạo Mossad, Shin Bet và quân đội cũng lên tiếng phản đối chiến dịch này, cho rằng chiến thắng quân sự trước Hamas không còn ý nghĩa và giải pháp chính trị hoặc ngoại giao cần được ưu tiên để đảm bảo an toàn cho các con tin cũng như chấm dứt thương vong không cần thiết.
Gia đình các con tin cũng tổ chức các cuộc biểu tình tại Tel Aviv và trước Quốc hội, yêu cầu chính phủ ưu tiên thỏa thuận ngừng bắn hơn là mở rộng tấn công, mà họ cho là “đánh đổi tính mạng người thân vì lợi ích chính trị”.
Tình hình nhân đạo: Gaza bên bờ sụp đổ
Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều tổ chức cứu trợ quốc tế đã liên tục phát cảnh báo trong những tuần gần đây rằng nạn đói đang lan rộng khắp Gaza. Các đoàn xe viện trợ bị cản trở, nguồn cung y tế gần như cạn kiệt, và hàng chục nghìn người sống trong điều kiện thiếu nước sạch, không có điện, không thuốc men.
Người dân Palestine nhận hàng viện trợ ở phía tây thành phố Gaza, Gaza, ngày 7/8.
Hơn 61.000 người Palestine đã thiệt mạng, theo số liệu từ Bộ Y tế Gaza – cơ quan thuộc chính quyền Hamas, nhưng được các chuyên gia quốc tế và Liên Hợp Quốc xem là nguồn dữ liệu đáng tin cậy nhất hiện có. Trong khi đó, Israel bác bỏ các con số này, nhưng chưa công bố thống kê chính thức nào.
Phản ứng toàn cầu: Sự ủng hộ của các đồng minh đang lung lay
Sự ủng hộ quốc tế dành cho Israel đang có dấu hiệu suy giảm đáng kể khi hình ảnh trẻ em chết đói, bệnh nhân hấp hối và các khu phố bị phá hủy tiếp tục lan truyền trên truyền thông toàn cầu.
Người dân biểu tình trước văn phòng Thủ tướng Netanyahu ở Jerusalem vào thứ năm ngày 7/8.
Tháng trước, 28 quốc gia phương Tây, trong đó có Anh, Pháp, Đức, Canada và Australia, đã đồng loạt kêu gọi Israel chấm dứt chiến sự và ưu tiên các giải pháp nhân đạo. Ngay cả cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người luôn hậu thuẫn mạnh mẽ cho Israel, cũng đã lên tiếng chỉ trích tình trạng nhân đạo tại Gaza, kêu gọi một “thỏa thuận toàn diện giải cứu con tin và kết thúc chiến tranh.”
Tuy vậy, ông Netanyahu tuyên bố rằng Israel sẽ không ngừng chiến đấu cho đến khi Hamas bị "xóa sổ hoàn toàn". Ông bác bỏ các cáo buộc về nạn đói đang xảy ra, cho rằng trách nhiệm thuộc về Hamas vì đã "ẩn náu trong dân thường" và tước đoạt hàng viện trợ.
Kế hoạch kiểm soát Thành phố Gaza có thể là nỗ lực cuối cùng của Israel nhằm xoay chuyển cục diện cuộc chiến, nhưng cũng là bước đi tiềm ẩn nhiều rủi ro cả về quân sự, nhân đạo lẫn chính trị.
Trong khi chính phủ Israel tuyên bố không thể chấp nhận “một Hamas còn sống sót”, các chuyên gia cho rằng chiến thắng quân sự toàn phần khó khả thi nếu không có chiến lược hậu chiến rõ ràng , điều mà đến nay Tel Aviv vẫn chưa trình bày cụ thể.
Với áp lực ngày càng lớn từ quốc tế, sự chia rẽ trong nước và bối cảnh nhân đạo bi thảm chưa từng có, cuộc tấn công vào Thành phố Gaza sẽ không chỉ là một trận chiến mà có thể là một ngã rẽ quyết định cho toàn bộ xung đột Israel-Hamas.
