Tối muộn ngày 2/3, Israel tuyên bố cắt đứt ngay lập tức viện trợ cho Gaza. Liên hợp quốc và các nhà cung cấp viện trợ nhân đạo khác chỉ trích gay gắt quyết định này, gọi đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế.
"Một công cụ tống tiền" - Bộ ngoại giao Ả Rập Xê Út nhận xét về động thái của Israel. Ai Cập, bên trung gian chính, cáo buộc Israel sử dụng "nạn đói như một vũ khí". Hiện Mỹ chưa đưa ra phản ứng gì trước quyết định mới nhất của chính quyền Israel.
Giai đoạn đầu tiên của lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lực lượng Hamas đã kết thúc vào sáng 2/3. Ngay sau khi giai đoạn này kết thúc, Israel cho biết họ ủng hộ một đề xuất mới nhằm kéo dài giai đoạn đó cho đến hết lễ Quá Hải của người Do Thái vào giữa tháng 4.
Israel cũng cảnh báo rằng, họ có thể tiếp tục chiến tranh sau giai đoạn đầu tiên nếu họ tin rằng các cuộc đàm phán không hiệu quả. Các cuộc đàm phán về giai đoạn thứ hai dự kiến sẽ bắt đầu cách đây một tháng, Hamas nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán đó phải bắt đầu. Tuy nhiên, Israel đang cố gắng gây sức ép buộc Lực lượng Hamas đồng ý với những gì mà chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu mô tả là đề xuất của Mỹ, nhằm gia hạn giai đoạn đầu tiên của lệnh ngừng bắn thay vì bắt đầu đàm phán về giai đoạn thứ hai khó khăn hơn nhiều.
Trong giai đoạn thứ hai, Hamas sẽ thả những con tin còn sống còn lại để đổi lấy việc Israel rút khỏi Gaza và lệnh ngừng bắn lâu dài.
600 xe tải chở hàng cứu trợ mỗi ngày
Giai đoạn đầu tiên của lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 19/1/2025 và cho phép 600 xe tải chở hàng cứu trợ vào Gaza mỗi ngày. 600 xe tải chở hàng cứu trợ hàng ngày cũng là số lượng được cho phép vào Gaza trong cả ba giai đoạn của lệnh ngừng bắn.
Tuy nhiên, Hamas cho biết chỉ có chưa đến 50% số lượng xe tải chở nhiên liệu đã thỏa thuận, dùng cho máy phát điện và các mục đích sử dụng khác, được phép vào Gaza. Hamas cũng cho biết việc nhập cảnh động vật sống và thức ăn chăn nuôi, yếu tố quan trọng đối với an ninh lương thực, đã bị từ chối.
Thông báo của Israel về việc cắt đứt dòng viện trợ vào Gaza được đưa ra vài giờ, sau khi người Hồi giáo ở khu vực này đánh dấu lần đầu tiên kết thúc lễ ăn chay trong tháng lễ Ramadan.
Việc cắt viện trợ đột ngột đã khiến giá cả ở Gaza "tăng gấp ba ngay lập tức" - ông Mahmoud Shalabi, Phó Giám đốc chương trình Viện trợ Y tế cho Người Palestine ở phía Bắc Gaza, cho biết.
Ý nghĩa pháp lý
Động thái của Israel đã ngay lập tức vấp phải những lời chỉ trích gay gắt của dư luận quốc tế.
"Luật nhân đạo quốc tế rất rõ ràng. Chúng tôi phải được phép tiếp cận để cung cấp viện trợ cứu sinh quan trọng", Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề nhân đạo và điều phối cứu trợ khẩn cấp Tom Fletcher cho biết.
Vài giờ sau thông báo của Israel, năm nhóm phi chính phủ đã yêu cầu Tòa án Tối cao Israel ban hành lệnh tạm thời cấm chính phủ nước này ngăn chặn viện trợ vào Gaza, tuyên bố động thái này vi phạm nghĩa vụ của Israel theo luật pháp quốc tế và tương đương với tội ác chiến tranh.
Năm 2024, Tòa án Hình sự Quốc tế cho biết, có lý do để tin rằng Israel đã sử dụng "chế độ đói nghèo như một phương pháp chiến tranh" khi ban hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Lời cáo buộc này cũng là trọng tâm trong vụ kiện của Nam Phi tại Tòa án Công lý Quốc tế, cáo buộc Israel về tội diệt chủng.
