Israel 'san phẳng' Gaza, người dân Palestine còn nhà để trở về?

Những ngày qua, quân đội Israel đang đẩy mạnh các cuộc tấn công vào Thành phố Gaza và nhiều khu vực khác tại Dải Gaza. Hàng loạt tòa nhà cao tầng bị đánh sập, hàng trăm gia đình rơi vào cảnh màn trời chiếu đất. Thực tế này làm dấy lên lo ngại rằng người dân Palestine đang đứng trước nguy cơ bị buộc phải rời bỏ mảnh đất quê hương một cách vĩnh viễn, vì “không còn nhà để trở về”.

Trong hai tuần qua, quân đội Israel cho biết đã phá hủy khoảng 20 tòa nhà mà họ cáo buộc Hamas sử dụng, trong khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định đã có 50 “tháp canh khủng bố” bị đánh sập. Hiện lực lượng Israel đã kiểm soát các vùng ngoại ô phía đông Thành phố Gaza và đang tập trung hỏa lực vào khu Sheikh Radwan cùng Tel Al-Hawa. Đây là những khu vực gần phần trung tâm và phía tây thành phố, nơi phần lớn dân cư đang trú ẩn.

Chiến dịch quân sự kể trên diễn ra trong bối cảnh 10 quốc gia, trong đó có Australia, Bỉ, Anh và Canada, dự kiến chính thức công nhận Nhà nước Palestine độc lập vào đầu tuần tới.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese: “Hôm nay, tôi có thể xác nhận rằng tại kỳ họp thứ 80 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào cuối tháng 9, Australia sẽ công nhận Nhà nước Palestine. Australia sẽ công nhận quyền của người dân Palestine được thành lập một nhà nước riêng, dựa trên những cam kết mà Canberra đã nhận được từ Chính quyền Palestine. Chúng tôi sẽ hợp tác với cộng đồng quốc tế để biến quyền này thành hiện thực.”

Tại Gaza, những mất mát hiện hữu mỗi ngày. Trong suốt một thập kỷ, nhân viên ngân hàng Palestine Shady Salama Al-Rayyes đã dành dụm để trả khoản thế chấp 93.000 USD cho căn hộ trong một tòa nhà hiện đại tại trung tâm Thành phố Gaza. Thế nhưng, tất cả đã tan biến sau một cuộc tấn công mới đây của Israel khiến tòa tháp 15 tầng nơi anh sinh sống bị san phẳng. Từ một cuộc sống ổn định, anh Al-Rayyes và gia đình nay rơi vào cảnh trắng tay, phải chạy trốn giữa khói bụi và đổ nát.

Anh Shady Salama Al-Rayyes, người dân Gaza: “Với tôi, tòa tháp là cả hành trình cuộc đời, gắn với kỷ niệm ngày con trai tôi chào đời và những năm tháng trả góp để có một mái nhà. Giờ ngôi nhà đã bị phá hủy. Sau gần mười năm trả nợ ngân hàng, tôi lại phải đi tìm chỗ ở mới nhưng bất lực. Hiện tôi sống trong trại tị nạn ở Deir al-Balah, trong một chiếc lều ghép từ những mảnh vải vụn.”

Nhiều khu phố như Zeitoun, Tuffah, Shejaia và Sheikh al-Radwan cũng bị san phẳng. Nhiều chuyên gia và người dân Gaza lo ngại mục tiêu thực sự của Israel là đẩy họ rời khỏi thành phố.

Bà Bushra Khalidi, người đứng đầu chính sách tại Oxfam: “Đây là một cuộc tấn công toàn diện, liên tục và có hệ thống vào các tòa nhà cao tầng, vốn là nơi trú ẩn cuối cùng còn lại ở Gaza. Thành phố Gaza là động mạch chính của Dải Gaza. Việc tấn công và phá hủy nơi này khiến gần một triệu người phải tiếp tục rời bỏ nhà cửa thêm một lần nữa.”

Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc cảnh báo, nếu Israel phá hủy các tòa nhà nhắm vào mục tiêu di dời dân thường, điều đó có thể bị coi là một hình thức “thanh trừng sắc tộc”.

Phía Israel bác bỏ cáo buộc này. Người phát ngôn quân đội Israel, Trung tá Nadav Shoshani, khẳng định mục tiêu duy nhất của họ là tiêu diệt Hamas và đưa con tin trở về. Tel Aviv không có kế hoạch “san phẳng Gaza”. Trong khi đó, Hamas phủ nhận việc biến các khu dân cư thành căn cứ quân sự.

Trong bối cảnh giao tranh tiếp diễn, hàng chục nghìn người Palestine phải bỏ lại nhà cửa, sống tạm bợ trong trại tị nạn. Một Gaza tan hoang cùng nguy cơ người dân bản địa phải di dời vĩnh viễn trở thành nỗi lo hiện hữu.