Khám bác sĩ tuyến trên ngay tại trạm y tế

Đ ây là k ết quả từ việc H à N ội th í đi ểm triển khai c ác ứng dụng chuyển đ ổi số, li ên thông d ữ liệu v à khám ch ữa bệnh từ xa , nhằm n âng cao ch ất l ư ợng ch ăm s óc s ức khỏe ngay từ tuyến ban đ ầu, n ơi g ần d ân nh ất.

Kh ám bác s ĩ trung ương ngay t ại trạm y tế

Với mục ti êu đ ể c ác tr ạm y tế x ã ho ạt đ ộng thực chất hiệu quả, H à N ội đang tri ển khai m ô hình h ợp t ác m ới giữa c ác b ệnh viện tuyến tr ên v ới c ác tr ạm y tế x ã ph ư ờng, đ ây đư ợc cho l à m ột trong những giải ph áp đ ột ph á trong công tác ch ăm s óc s ức khoẻ nh ân dân theo đ úng tinh th ần Nghị quyết 72 của Bộ Ch ính tr ị. V à v ới m ô hình này, ng ư ời d ân hoàn toàn có th ể đư ợc ch ăm s óc s ức khỏe chuy ên sâu ngay t ại tuyến y tế ban đ ầu m à không ph ải l ên tuy ến tr ên nh ư trư ớc.

C h ị Văn Thị Hồng V ân (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) vô cùng ph ấn khởi khi đưa con g ái đi kh ám s ức khoẻ ở ngay trạm y tế ph ư ờng n ơi m ình sinh s ống. Đi ều đ áng nói là con ch ị đ ã đư ợc c ác bác s ĩ c ủa bệnh viện Đ ại học Y H à N ội kh ám đ ầy đ ủ c ác chuyên khoa chuyên sâu mà không ph ải l ên b ệnh viện trung ương như trư ớc.

Chị Vân chia sẻ: "B ình th ư ờng đưa con đi kh ám ở c ác b ệnh viện th ì tôi ph ải đưa con đi t ừ rất sớm, kh ám ch ờ đ ợi rất l âu. Nh ưng h ôm nay r ất thuận tiện, hai mẹ con t ôi đ ến đ ây khám có đ ầy đ ủ c ác chuyên khoa mà nhanh chóng, bác s ĩ th ì tận t ình."

Còn v ới ông Vũ Quang Ly (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) , khi đư ợc c ác bác s ĩ c ủa bệnh viện Đ ại học Y H à N ội th ăm kh ám s ức khoẻ cho m ình ngay t ại trạm y tế ph ư ờng, ông cũng vô cùng phấ n khởi. Bởi từ nay, thay v ì vi ệc phải l ên b ệnh viện trung ương x ếp h àng và ch ờ đ ợi, ông có th ể y ên tâm khám, theo dõi và đi ều trị bệnh mạn t ính c ủa m ình ở ngay trạm y tế, với đ ầy đ ủ c ác chuyên khoa, thu ốc men.

Ông Ly bày tỏ: "C h úng tôi đư ợc ch ăm s óc s ức khoẻ ở ngay ch ính đ ịa ph ương c ủa m ình, tôi th ấy đ ây là mô hình r ất t ốt đ ối với ng ư ời d ân. Đư ợc Bệnh viện Đ ại học Y đ ến tận đ ịa ph ương th ì chúng tôi th ấy c ó r ất nhiều thuận lợi, đ ó là chúng tôi đư ợc ch ăm s óc nhi ều h ơn, chúng tôi không ph ải đi đ âu xa n ữa. Nhất l à ng ư ời gi à nh ư ch úng tôi đi l ại kh ó kh ăn th ì ch ỉ mong đư ợc c ác bác s ĩ c ủa bệnh viện ngay ch ính đ ịa ph ương m ình giúp đ ỡ, ch ăm s óc s ức khoẻ."

M ô hình k ết hợp giữa ph òng khám đa khoa b ệnh viện Đ ại học Y H à N ội v à tr ạm y tế ph ư ờng V ĩnh Hưng đư ợc triển khai tr ên di ện t ích trên 4.000m2, v ới hệ thống gần 30 ph òng khám, trong đ ó có đ ầy đ ủ c ác chuyên khoa tr ọng đi ểm nh ư: N ội khoa, ngoại khoa, sản phụ khoa, nhi khoa, tai m ũi h ọng, r ăng h àm m ặt, mắt, da liễu, c ùng các d ịch vụ cận l âm sàng nh ư x ét nghi ệm, chẩn đo án hình ảnh, th ăm d ò ch ức n ăng… s ẽ gi úp theo dõi và ch ăm s óc s ức khoẻ chuy ên sâu cho ng ư ời d ân ngay t ại trạm y tế.

PGS.TS Trần Quốc Hòa - Phó Trưởng khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viên Đại học Y Hà Nội cho biết: "C huy ên khoa m ũi nh ọn m à chúng tôi s ẽ triển khai ứng dụng tại đ ây đ ó là ch ẩn đo án b ệnh. Trong đ ó chúng tôi s ẽ ứng dụng c ác công ngh ệ, kỹ thuật cao v ào đ ể chẩn đo án b ệnh cho b à con, ví d ụ nh ư đưa c ác máy c ắt lớp, c ác máy c ộng h ư ởng từ thế hệ mới nhất, c ác dàn máy n ội soi dạ dạy, đ ại tr àng, n ội soi ti êu hoá và các công ngh ệ kh ác nh ư ở bệnh viện Đại học Y cơ s ở 1 đ ể b à con đư ợc đ ến kh ám ."

Với m ô hình m ới n ày, Hà N ội đang l à đ ịa ph ương đi đ ầu cả n ư ớc trong việc n âng cao ch ất l ư ợng ch ăm s óc s ức khoẻ ng ư ời d ân. Khi ho ạt đ ộng hiệu quả, đ ịa ph ương cũng s ẽ nh ân r ộng triển khai trong thời gian tới với sự v ào cu ộc của tất cả c ác b ệnh viện tr ên đ ịa b àn thành ph ố, đ ể đ ảm bảo mỗi trạm y tế x ã, ph ư ờng đ ều c ó s ự hỗ trợ của c ác b ệnh viện truyến tr ên trong khám ch ữa bệnh.

Nâng t ầ m y t ế c ơ s ở

Trong h ệ thống y tế hiện đ ại, y tế c ơ s ở kh ông còn là “tuy ến d ư ới” đơn thu ần, m à đang t ừng b ư ớc trở th ành n ền tảng, l à đi ểm khởi đ ầu trong ch ăm s óc, qu ản l ý s ức khỏe ng ư ời d ân. T ại H à N ội, việc li ên thông d ữ liệu giữa trạm y tế x ã, ph ư ờng với c ác b ệnh viện tuyến tr ên đang m ở ra một c ách làm m ới - khoa h ọc h ơn, hi ệu quả h ơn v à l ấy ng ư ời d ân làm trung tâm.

Theo luân phiên, bác s ĩ Phạm Thanh Nga (chuyên khoa Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Đông Anh, Hà Nội) đ ến trạm y tế x ã Phúc Th ịnh đ ể hỗ trợ chuy ên môn v ề l ĩnh v ực si êu âm tim cho tr ạm y tế x ã Phúc Th ịnh. Do trạm y tế x ã ch ưa c ó bác s ĩ chuy ên khoa v ề si êu âm tim nên vi ệc c ó bác s ĩ tuy ến tr ên v ề hỗ trợ sẽ gi úp ng ư ời d ân đư ợc h ư ởng dịch vụ kh ám ch ữa bệnh tốt ngay tại c ơ s ở.

Bác sĩ Nga chia sẻ: "V ề si êu âm tim thì tr ạm y tế x ã ch ưa t ự l àm đư ợc nên chúng tôi xu ống hỗ trợ cho bệnh nh ân ti ếp cận nhiều h ơn v ấn đ ề si êu âm tim, t ầm so át các b ệnh l ý tim m ạch, ph át hi ện c ác b ệnh l ý van tim và m ạch v ành."

H à N ội đang đ ẩy mạnh hỗ trợ chuy ên môn toàn di ện cho c ác c ơ s ở kh ám, ch ữa bệnh tr ên đ ịa b àn, trong đ ó tr ạm y tế x ã, ph ư ờng l à tr ọng t âm. Nhi ều bệnh viện tr ên đ ịa b àn thành ph ố đ ã ký k ết hỗ trợ chuy ên môn tr ực tiếp cho c ác tr ạm y tế, từ đ ào t ạo nh ân l ực, chuy ên môn, đ ến chuyển giao kỹ thuật. Ng ư ời d ân ngay t ại đ ịa ph ương v ẫn đư ợc c ác bác s ĩ tuy ến tr ên tr ực tiếp tham gia t ư v ấn, hỗ trợ chẩn đo án, đi ều trị. Đi ều n ày không ch ỉ gi úp gi ảm tải cho bệnh viện tuyến tr ên, mà còn nâng cao ch ất l ư ợng kh ám, ch ữa bệnh ngay từ tuyến c ơ s ở. Việc ph át tri ển mạng l ư ới y tế c ơ s ở gắn với li ên thông d ữ liệu, kết nối chuy ên môn và chuy ển giao kỹ thuật kh ông ch ỉ l à gi ải ph áp tr ư ớc mắt, m à là đ ịnh h ư ớng l âu dài trong chi ến l ư ợc ch ăm s óc s ức khỏe nh ân dân Th ủ đ ô.

Bác sĩ CKII Hoàng Ngọc Vinh - Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đông Anh cho biết: "Bệnh viện cử bác sĩ xuống đ ây, ng ư ời d ân đư ợc trực tiếp kh ám sàng l ọc t ư v ấn đi ều trị ngay tại tuyến c ơ s ở. Từ đ ó qua th ăm kh ám chúng tôi phát hi ện đư ợc t ình tr ạng bệnh, c ó b ệnh l ý ph ức tạp hoặc những ng ư ời cần sự can thiệp của các k ỹ thuật cao, ch úng tôi s ẽ gửi về tuyến tr ên đ ể xử l ý c ũng như đi ều trị. Nh ư v ậy, khi ng ư ời bệnh đư ợc ph át hi ện sớm th ì k ết quả đi ều trị sẽ tốt h ơn. Qua đ ây c ũng tăng cư ờng niềm tin ng ư ời d ân v ới y tế c ơ s ở."

Ông Nguyễn Trọng Diện - Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết: " Đ ối với ng ành y t ế Thủ đ ô, chúng tôi c ũng đ ã lan t ỏa tr ên 120 b ệnh viện tại Hà N ội. Chúng tôi sẽ sắp xếp đ ể hỗ trợ cho mỗi x ã ph ư ờng có một bệnh viện gi úp đ ỡ, đ ể đ ảm bảo đư ợc rằng ng ư ời d ân đư ợc tiếp cận với y tế chuy ên sâu, ch ất l ư ợng ngay tại đ ịa b àn xã mình, ph ư ờng m ình."

Khi tr ạm y tế x ã th ực sự trở th ành “ng ư ời g ác c ổng” tin cậy của hệ thống y tế, ng ư ời d ân s ẽ đư ợc ch ăm s óc t ừ sớm, từ xa, ngay tại n ơi m ình sinh s ống. Đ ây c ũng l à m ục ti êu mà Hà N ội x ây d ựng một hệ thống y tế hiện đ ại, đ ồng bộ, trong đ ó y t ế c ơ s ở vững mạnh l à n ền tảng bền vững đ ể bảo vệ v à nâng cao s ức khỏe nh ân dân Th ủ đ ô.

S ự ph át tri ển của y tế từ xa tại ch âu Á

Châu Á đ ã ch ứng kiến sự gia t ăng m ạnh mẽ của y tế từ xa, đ ặc biệt sau đ ại dịch COVID-19, khi gi á tr ị của ch ăm s óc y t ế từ xa đư ợc thể hiện r õ r ệt . Tuy nhi ên s ự kh ác bi ệt về đi ều kiện kinh tế - x ã h ội giữa c ác qu ốc gia đ ã d ẫn đ ến sự kh ác nhau v ề tốc đ ộ triển khai v à mô hình phát tri ển y tế từ xa .

Mỗi quốc gia sử dụng c ác thu ật ngữ kh ác nhau đ ể m ô t ả y tế từ xa trong bối cảnh quốc gia, chẳng hạn nh ư “chăm s óc s ức khỏe từ xa” tại Ấn Đ ộ, “ sức khỏe đi ện tử” ở Th ái Lan và “ d ịch vụ y tế từ xa” tại Indonesia.

C ác qu ốc gia nh ư Ấn Đ ộ , Bangladesh v à Nepal đ ã ban hành các quy đ ịnh cụ thể về y tế từ xa , y êu c ầu b ác s ĩ đ ã đăng k ý ph ải c ó ki ến thức đ ầy đ ủ về y tế từ xa v à các công ngh ệ li ên quan . Các yêu c ầu n ày bao g ồm đ ào t ạo chuy ên môn và tuân th ủ c ác tiêu chu ẩn về thực h ành lâm sàng , giáo d ục sức khỏe, c ơ s ở hạ tầng, quản l ý d ữ liệu v à b ảo vệ quyền ri êng t ư. Bangladesh v à Ấn Đ ộ y êu c ầu x ác minh danh tính và thông tin đăng nh ập của bệnh nh ân khi cung c ấp dịch vụ y tế từ xa.

Trong khi đ ó, Thái Lan và Indonesia ch ủ yếu dựa tr ên các lu ật ch ăm s óc s ức khỏe tổng qu át mà không có quy đ ịnh chuy ên bi ệt cho y tế từ xa. C ác quy đ ịnh về t ư v ấn cho trẻ vị th ành niên c ũng c ó s ự kh ác bi ệt: Th ái Lan và Indonesia không cho phép t ư v ấn từ xa cho ng ư ời d ư ới 18 tuổi, trong khi Bangladesh, Ấn Đ ộ v à Nepal cho phép trong m ột số đi ều kiện nhất đ ịnh.

Cả n ăm qu ốc gia Bangladesh, Ấn Đ ộ, Nepal, Th ái Lan và Indonesia đ ều y êu c ầu phải c ó s ự đ ồng ý c ủa bệnh nh ân và bác s ĩ ph ải l ưu gi ữ hồ s ơ y t ế từ xa. Ngoại trừ Nepal, c ác qu ốc gia c òn l ại đ ã ban hành quy đ ịnh li ên quan đ ến nền tảng cung cấp dịch vụ.

Mức đ ộ ph át tri ển y tế từ xa phụ thuộc v ào h ạ tầng Internet

C ác qu ốc gia ch âu Á nh ư Trung Qu ốc, Ấn Đ ộ, H àn Qu ốc v à Nh ật Bản c ó t ỷ lệ th âm nh ập internet cao, phản ánh n ền tảng hạ tầng kỹ thuật số ti ên ti ến yếu tố then chốt th úc đ ẩy y tế từ xa. Trung Quốc c ó kho ảng 78,17% d ân s ố sử dụng internet, Ấn Đ ộ đ ạt 55,1%, trong khi H àn Qu ốc v à Nh ật Bản đ ều v ư ợt 90%, với H àn Qu ốc đ ạt tới 97%. Những quốc gia n ày đư ợc xem l à nhóm “tiên ti ến” trong l ĩnh v ực y tế từ xa v à đ óng vai trò quan tr ọng trong hệ sinh th ái y t ế số to àn c ầu.

Tại H àn Qu ốc, n ăm 2015, ch ỉ khoảng 0,1% bệnh nh ân t ại H àn Qu ốc đư ợc kh ám t ừ xa v à ch ưa c ó c ơ s ở ch ăm s óc ban đ ầu tham gia. Tuy nhi ên, t ừ th áng 7/2015, chính ph ủ đ ã tri ển khai một dự án thí đi ểm y tế từ xa nhằm phục vụ c ác khu v ực kh ó ti ếp cận dịch vụ y tế. Thử nghiệm k éo dài đ ến th áng 2/2016, nh ằm đ ánh giá kh ả n ăng m ở rộng v à tích h ợp v ào h ệ thống bảo hiểm y tế quốc gia. Việc bảo hiểm chi trả cho c ác tr ư ờng hợp cấp cứu đ ã m ở đư ờng cho việc sử dụng y tế từ xa rộng r ãi h ơn.

M ột nghi ên c ứu n ăm 2023 cho th ấy y tế từ xa chiếm 0,16% tổng số y êu c ầu bảo hiểm, với 8,5% c ơ s ở y tế tham gia. Vi êm ph ế quản cấp t ính là b ệnh phổ biến nhất ở nh óm d ư ới 40 tuổi, trong khi đ ái tháo đư ờng type 2 v à t ăng huy ết áp ph ổ biến h ơn ở nh óm trên 30 tu ổi. C ác n ền tảng y tế từ xa đư ợc c á nhân hóa đ óng vai trò quan tr ọng trong quản l ý b ệnh mạn t ính.

Nh ật Bản đ ã ban hành tiêu chu ẩn y tế từ xa từ n ăm 1997 v à c ập nhật v ào n ăm 2011. Y t ế từ xa đư ợc sử dụng kết hợp với t ư v ấn trực tiếp hoặc đ ể ch ăm s óc liên t ục cho bệnh nh ân m ạn t ính. T ỷ lệ sử dụng bao gồm 1,3% bệnh nh ân ch ăm s óc t ại nh à, 6,1% b ệnh l ý t ừ xa v à 12,5% ch ẩn đo án hình ảnh từ xa.

Mặc d ù tri ển khai sớm, y tế từ xa tại Nhật Bản vẫn đ ối mặt với th ách th ức về nghi ên c ứu l âm sàng, chính sách và b ảo hiểm. Đ ại dịch COVID-19 đ ã thúc đ ẩy tạm thời việc cho ph ép t ư v ấn ban đ ầu từ xa cho cả b ác s ĩ chuy ên khoa và bác s ĩ đa khoa. Theo m ột nghi ên c ứu ứng dụng kh ám b ệnh từ xa YaDoc đư ợc chấp nhận rộng r ãi và đ ánh giá tích c ực tại Nhật Bản. Gần 60% ng ư ời tham gia b ày t ỏ sự h ài lòng chung v ới ứng dụng, trong khi h ơn 80% cho r ằng YaDoc dễ sử dụng. Ngo ài ra, n ền tảng n ày còn góp ph ần hợp l ý hóa quy trình ch ăm s óc b ệnh nh ân và c ải thiện đ áng k ể giao tiếp giữa bệnh nh ân và bác s ĩ

Singapore l à qu ốc gia ti ên phong trong đ ổi mới y tế kỹ thuật số, t ích h ợp y tế từ xa v ào chi ến l ư ợc chuyển đ ổi hệ thống ch ăm s óc s ức khỏe. C ác công c ụ nh ư ki ểm tra triệu chứng COVID-19, “Mask Go Where” v à “Flu Go Where” h ỗ trợ s àng l ọc, ph ân ph ối khẩu trang, cung cấp th ông tin phòng khám và giao thu ốc tr ên toàn qu ốc. Teleki-ốt v à máy đo oxy xung mi ễn ph í c ũng đư ợc triển khai cho ng ư ời tr ư ởng th ành. H ơn 80% d ân s ố Singapore đ ã đư ợc ti êm ch ủng theo khuyến nghị v ào n ăm 2021, v ới sự hỗ trợ lớn từ y tế từ xa. Ngo ài ra, y t ế từ xa c òn đư ợc mở rộng sang c ác d ịch vụ kh ông thi ết yếu nh ư l ọc m áu nh ằm giảm tải cho bệnh viện.

Trong đ ại dịch COVID-19, Trung Quốc đ ã s ử dụng hiệu quả y tế từ xa đ ể giảm áp l ực cho nh ân viên y t ế th ông qua truy ền h ình ảnh, chia sẻ dữ liệu v à t ư v ấn từ xa đ ồng thời. Đi ều n ày góp ph ần n âng cao n ăng l ực ứng ph ó kh ủng hoảng y tế c ông c ộng, cải thiện chẩn đo án , đi ều trị, ph ân b ổ nguồn lực v à phòng ng ừa dịch bệnh.

Malaysia c ó n ền tảng y tế từ xa MySejahtera đang đư ợc ph át tri ển th ành ứng dụng y tế quốc gia. Ứng dụng t ích h ợp c ác ch ức n ăng như đ ặt lịch kh ám s ức khỏe, hiến m áu và n ội tạng, t ư v ấn y tế, c ũng như theo d õi các b ệnh truyền nhiễm nh ư s ốt xuất huyết, bệnh dại v à s ởi. Từ ng ày 15/5/2023, MySejahtera cho phép ng ư ời d ân đ ặt lịch kh ám nha khoa tr ực tuyến.