Không dùng mệnh lệnh hành chính với thị trường bất động sản

Tiếp tục kỳ họp thứ nhất, sáng 21/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025; Tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Đáng lưu ý, các đại biểu đề nghị kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh mệnh lệnh hành chính. Đồng thời thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng, có thể đưa vào Luật Thủ đô (sửa đổi) để áp dụng thí điểm tại Hà Nội.

Phân tích thẳng thắn những thách thức đối với nền kinh tế, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp như huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, thể chế có tính minh bạch, dự báo, kiên quyết cắt giảm những dự án kém chất lượng. Để triển khai hiệu quả các giải pháp, các đại biểu đồng tình với giải pháp tập trung của Chính phủ xác định năm 2026 là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở.

Nhận định hoạt động của chính quyền cấp xã sau sắp xếp đã dần ổn định, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn Lạng Sơn) cho rằng việc bố trí nhân lực và cơ cấu tổ chức vẫn có một số bất cập cần điều chỉnh kịp thời: "Số lượng các phòng chuyên môn ở cấp xã hiện có hai phòng là Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa - Xã hội không chuyên sâu. Một phòng chịu sự quản lý, hướng dẫn chuyên môn của 5 đến 6 sở dẫn đến quá tải. Việc thực hiện tổ chức các phòng rất cần sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể, đảm bảo thống nhất, đồng bộ trong phạm vi cả nước. Cán bộ công chức cấp xã còn thiếu về số lượng và rất thiếu công chức có chuyên môn sâu. Trong khi đó, chức năng nhiệm vụ và khối lượng công việc được giao rất lớn. Do đó, đề nghị phải có lộ trình đào tạo và đào tạo lại để đáp ứng yêu cầu."

Bên cạnh đó, giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần quan tâm thực chất. Đề cập đến “bệnh thành tích” trong ngành giáo dục, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Đoàn Quảng Ngãi) đã thẳng thắn: dù tỷ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm luôn đạt trên 98%, nhưng thực tế chất lượng học sinh ra trường vẫn còn khoảng cách lớn so với yêu cầu công việc.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy cho rằng: "Quốc hội và Chính phủ cần thực hiện cải cách toàn diện cơ chế khen thưởng trong ngành giáo dục, loại bỏ các tiêu chí hình thức như tỷ lệ đỗ, tỷ lệ học sinh giỏi như thước đo chủ đạo. Thay vào đó, đánh giá nhà trường và giáo viên dựa trên sự tiến bộ thực chất của học sinh theo thời gian. Thứ hai, đổi mới phương pháp đánh giá học sinh, coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất nhân cách. Cần có cơ chế kiểm soát chéo, đánh giá độc lập để dữ liệu giáo dục phản ánh thực chất và không phục vụ cho thành tích."

Các đại biểu cũng quan tâm đến vấn đề bình đẳng giới, coi đó là yếu tố then chốt để đạt được phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm.

Từ bất cập thực tiễn, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn Hà Nội) đề nghị: "Tôi đề nghị bổ sung ngay nhiệm vụ số hóa và đồng bộ dữ liệu giới. Đồng thời kiến nghị Chính phủ chỉ đạo tích hợp ngay các thông tin tách biệt về giới vào Đề án 06. Bộ Nội vụ khẩn trương rà soát và quy định rõ vị trí việc làm chuyên trách dành cho công tác bình đẳng giới. Quốc hội, Chính phủ trong quá trình xem xét phân bổ ngân sách hằng năm cần quy định rõ một tỷ lệ phần trăm ngân sách tối thiểu có mục tiêu cụ thể bắt buộc dành riêng cho công tác bình đẳng giới."

Nêu thực tế, đầu tư tư nhân của nước ta phụ thuộc khoảng 80% vào tín dụng ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay cao dẫn đến nhiều hệ lụy, phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ. Cụ thể, giá nhà tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cao hơn gấp nhiều lần so với thu nhập bình quân của người lao động, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) nêu ý kiến: "Tôi đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh mệnh lệnh hành chính. Dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Đồng thời thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước hết đề nghị Quốc hội đưa vào Luật Thủ đô thông qua tại kỳ họp này, thí điểm tại Hà Nội và sau đó đưa vào luật đô thị đặc biệt thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh."

Nhận định hiện có hai kênh dẫn vốn đầu tư chủ yếu cho nền kinh tế là tín dụng ngân hàng và thị trường vốn, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn TP Huế) đề nghị công khai, minh bạch thị trường, phát triển hệ thống nhà đầu tư và các trung gian tài chính đầu tư vào thị trường trái phiếu.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam cho hay: "Thúc đẩy các loại hình trái phiếu mới, trái phiếu xanh. Đầu tư vào các hạ tầng xanh, khu đô thị xanh theo đúng chủ trương của Chính phủ. Khuyến khích phát hành trái phiếu chính quyền địa phương. Tôi thấy dư địa như Quảng Ninh, Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng có thể phát hành trái phiếu địa phương để đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở."

Tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, giai đoạn tới cần huy động vốn dài hạn thông qua thị trường vốn qua kênh trái phiếu và cổ phiếu. Thị trường cổ phiếu của nước ta đã đạt được bước tiến lớn khi đã được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi. Về thị trường trái phiếu Chính phủ, năm 2025 đã huy động được 800 nghìn tỷ đồng vốn cho nền kinh tế và năm nay phấn đấu huy động được khoảng 900 nghìn tỷ đồng.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: "Muốn để thị trường vốn phát triển thì chúng ta phải cải cách từ thể chế, hạ tầng tới thành viên thị trường, gồm người bán, người mua và người trung gian. Đặc biệt về trung gian như các đại biểu nêu, là hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp để giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ có địa chỉ an tâm gửi vốn của mình vào."

Những vấn đề về tái cơ cấu ngành nông nghiệp cũng được nhiều đại biểu quan tâm, đề xuất giải pháp. Nêu bất cập về giá nông sản thấp ảnh hưởng lớn tới đời sống người dân, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) nêu ý kiến: "Khả năng nông dân bỏ lúa để trồng những loại hoa màu khác là có thể, vì trồng lúa không hiệu quả, sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực trong nước và thế giới. E rằng 1 triệu hecta lúa chuyên canh chất lượng cao đã triển khai ở Đồng bằng sông Cửu Long, nông dân sẽ không yên tâm thực hiện, tiến độ dự án sẽ khó khăn. Cho nên đề nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương quan tâm tích cực đến thị trường xuất khẩu cho nông sản hàng hóa có đầu ra ổn định hằng năm, để nông dân yên tâm bám đồng ruộng để trồng lúa, đảm bảo cho tiêu dùng trong nước và an ninh lương thực."

Giải trình về sắp xếp đổi mới, nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết: "Tổng diện tích đất trồng lúa của cả nước đến năm 2030 được xác định là 3.568.000 hecta. Đây là Nghị quyết của Quốc hội rồi, chúng ta đang thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư thì ngành Nông nghiệp và môi trường đang rà soát lại để trình điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2030, tầm nhìn đến năm 2050.Trong đó thì sẽ lấy ý kiến các địa phương, các bộ, ngành, sẽ giảm diện tích này xuống theo nhu cầu của địa phương đăng ký mà chủ yếu là chuyển từ đất trồng lúa sang đất phát triển công nghiệp."

Cuối phiên thảo luận, làm rõ thêm những vấn đề đại biểu đã nêu, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh những giải pháp trọng tâm để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao: "Chúng ta chỉ có thể đạt được tăng trưởng cao trong một thời gian dài khi mà có nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. Vì vậy, Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tố vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng. Vì thế, vấn đề đổi mới mô hình tăng trưởng chắc chắn phải thực hiện hết sức mạnh mẽ. Thứ hai là nhóm các giải pháp để chúng ta khai thác tối đa dư địa, tiềm năng của đất nước, đặc biệt đầu tư cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thứ ba, đó là phát huy vai trò của các thành phần kinh tế trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị. Cùng với đó, Chính phủ đang chỉ đạo rất quyết liệt thúc đẩy chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, khai thác hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước kết hợp với các nguồn vốn vay nước ngoài để chúng ta thúc đẩy tăng trưởng".