Trong tầm nhìn 100 năm, Thủ đô Hà Nội đang được định hướng phát triển theo một cách tiếp cận mới, hiện đại, bền vững và đặt chất lượng sống của người dân làm trung tâm.
Tinh thần của Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị không chỉ mở ra dư địa phát triển, mà còn từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt của Hà Nội đối với cả nước. Theo đồ án Quy hoạch tổng thể, các nguồn tài nguyên và không gian đô thị sẽ được khai thác một cách khoa học, đồng bộ, hướng tới sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và đời sống xã hội. Những định hướng này sẽ được hiện thực hóa ra sao?
Theo các chuyên gia, quy hoạch Thủ đô trong tầm nhìn dài hạn không chỉ dừng lại ở việc mở rộng không gian theo chiều ngang, mà đang chuyển mạnh sang tổ chức đô thị đa tầng, đa lớp. Trong đó, không gian ngầm được xác định là một cấu phần quan trọng, không chỉ phục vụ hạ tầng giao thông hay kỹ thuật, mà còn trở thành nơi diễn ra các hoạt động sinh hoạt đô thị, văn hóa và thương mại. Đồng thời, hệ thống này cũng được kỳ vọng đóng vai trò điều tiết nước, góp phần tăng khả năng chống chịu trước tình trạng ngập úng và những tác động của biến đổi khí hậu.
Ở góc nhìn tổng thể hơn, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, điểm mới của đồ án lần này nằm ở tư duy phát triển không gian theo nhiều chiều, từ dưới mặt đất, mặt đất cho đến các tầng cao và xa hơn nữa. Đây là cách tiếp cận khác biệt so với trước đây, hướng tới một đô thị vận hành linh hoạt, hiệu quả hơn. Và đích đến cuối cùng của quy hoạch vẫn là xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển theo hướng văn hiến, văn minh, hiện đại, vì chất lượng sống và hạnh phúc của người dân.
Không chỉ dừng lại ở cách tổ chức không gian theo nhiều tầng, quy hoạch Thủ đô còn hướng tới việc tích hợp nhiều lớp giá trị trong cùng một không gian đô thị. Từ những yếu tố làm nên bản sắc như di sản văn hóa, đến hệ sinh thái xanh giúp điều hòa môi trường, và cả những giá trị mới từ kinh tế số… tất cả được đan cài, bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một cấu trúc đô thị vừa hiện đại, vừa giàu chiều sâu.
Theo TS Nguyễn Quang - nguyên Giám đốc Chương trình Định cư con người của Liên hợp quốc tại Việt Nam, một đô thị hiện đại cần biết khai thác hiệu quả các không gian theo nhiều chiều khác nhau. Không gian trên cao, mặt đất và dưới lòng đất cần được kết nối đồng bộ, từ giao thông, không gian công cộng đến các khu chức năng đô thị. Đặc biệt, việc phát triển không gian ngầm được xem là chìa khóa giúp giảm áp lực cho bề mặt đô thị, đồng thời mở ra dư địa mới cho Hà Nội phát triển trong tương lai.
Nhìn từ thực tiễn quốc tế như Tokyo, Singapore hay Helsinki, có thể thấy phát triển không gian đa tầng, đa lớp không còn là lựa chọn, mà đã trở thành xu hướng tất yếu của các đô thị hiện đại. Với Hà Nội, định hướng này không chỉ giúp giảm áp lực cho không gian bề mặt, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, mà còn mở ra cơ hội dung hòa giữa phát triển và gìn giữ. Khi không gian được nhìn nhận như một nguồn lực, được tổ chức một cách thông minh và bền vững, Thủ đô không chỉ thay đổi về diện mạo, mà còn đang từng bước kiến tạo một tương lai phát triển hài hòa, giàu bản sắc và tràn đầy khát vọng.
Định hướng không gian đa tầng, đa lớp không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị của Hà Nội. Đặt trong tầm nhìn 100 năm, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị, Thủ đô được xác định phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, gắn tăng trưởng với nâng cao chất lượng sống và từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt của cả nước.
Trong bối cảnh Hà Nội đang thiếu bãi đỗ xe trầm trọng, chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu của người dân, việc ra đời mô hình bãi đỗ xe cao tầng trước mắt có thể xem như một giải pháp tối ưu trong tổ chức không gian đô thị, phát huy hiệu quả sử dụng đất.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến hoàn thiện quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó nhấn mạnh định hướng ưu tiên phát triển đô thị nén và theo mô hình TOD - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định nhiều nội dung đổi mới, chính sách đột phá, được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ những "điểm nghẽn" về xây dựng, tái thiết đô thị và phát triển nhà ở. Trong đó, nổi bật là việc phát triển các khu đô thị đa mục tiêu - hướng đến giải quyết bài toán tái định cư, an sinh và bình ổn thị trường bất động sản.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
Những mong đợi của người dân đang đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với các Đảng bộ thực hiện thí điểm. Việc gì cần ưu tiên, giao cho ai, kiểm tra tiến độ và đánh giá kết quả thế nào mỗi quyết định của cấp ủy đều ảnh hưởng đến khả năng đưa chủ trương vào thực tế.
Được Thành ủy Hà Nội lựa chọn thí điểm xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đầu tiên của Thủ đô, hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh (tổng diện tích hơn 86 km², gần 200 nghìn dân) hướng tới kiểm nghiệm mô hình quản trị cơ sở hiện đại, dân chủ, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành công.
