Không tạo giấy phép con khi miễn giấy phép xây dựng

Tại tổ Hà Nội, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội) ghi nhận điểm tiến bộ của dự thảo luật khi mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng . Tuy nhiên, ông cảnh báo việc “miễn trên danh nghĩa” có thể vẫn khiến người dân và doanh nghiệp phải chịu quy trình rườm rà. Cụ thể, khoản 3, điều 43 của dự thảo quy định, dù công trình được miễn phép, chủ đầu tư vẫn phải gửi thông báo khởi công kèm hồ sơ tương tự hồ sơ xin cấp phép. Đại biểu cho rằng đây chính là một hình thức “giấy phép con”, làm mất thời gian và tăng chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho biết: “Dự thảo nên điều chỉnh theo hai hướng: một là bỏ hoàn toàn yêu cầu nộp hồ sơ kèm theo, chỉ giữ nghĩa vụ thông báo thời điểm khởi công; hai là nếu cần, chỉ yêu cầu bộ hồ sơ đơn giản gồm bản vẽ thiết kế đã được phê duyệt, thay vì toàn bộ hồ sơ như khi xin giấy phép xây dựng”.

Trái lại, đại biểu Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, cho rằng việc bỏ hoàn toàn hồ sơ là chưa phù hợp. Khi không còn giấy phép, nếu chủ đầu tư tự ý thay đổi thiết kế, công trình có thể sai lệch quy hoạch, phá vỡ cảnh quan và gây thiệt hại lớn. Do vậy, ông đề nghị cần bổ sung bản vẽ kiến trúc chính của thiết kế cơ sở vào hồ sơ thông báo khởi công để cơ quan quản lý có cơ sở giám sát.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường cho hay: “Cần bổ sung bản vẽ kiến trúc chính của thiết kế cơ sở vào hồ sơ thông báo khởi công để cơ quan quản lý có cơ sở giám sát. Đồng thời, dự thảo cần làm rõ phạm vi được phép điều chỉnh, tăng trách nhiệm và chế tài với các đơn vị tư vấn, thiết kế, nhà thầu thi công – nếu vi phạm phải bị xử lý nghiêm”.

Tại tổ TP.HCM, nhiều đại biểu đánh giá cao nỗ lực của dự thảo trong việc giảm thủ tục hành chính, mở rộng cấp phép trực tuyến và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng việc áp dụng cơ chế hậu kiểm phải có chọn lọc, gắn với mức độ rủi ro của từng loại công trình.

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) đề nghị: “Cần chuyển mạnh sang hậu kiểm, chỉ giữ tiền kiểm với công trình lớn, ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng; còn công trình dân sinh, quy mô nhỏ thì nên đơn giản hóa thủ tục”.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) nhận định: “Với những công trình lớn, mang tầm quy mô đến khu vực an ninh quốc gia, nếu để xây dựng xong mới hậu kiểm thì hậu quả rất lớn. Vừa rồi, chúng ta thấy có rất nhiều công trình xây dựng xong nhưng không đưa vào sử dụng được, sau đó bắt đầu thanh tra, kiểm tra. Như vậy, khâu tiền kiểm ban đầu có vấn đề”.

So với luật hiện hành có 162 điều, dự thảo lần này rút xuống còn 97 điều, bãi bỏ nhiều thủ tục không cần thiết – thể hiện tinh thần đổi mới, nhưng cũng đòi hỏi quy định cụ thể, rõ ràng hơn để tránh phát sinh “giấy phép con” trong thực tế thi hành.