Kiến tạo hệ sinh thái trải nghiệm từ không gian hội chợ, triển lãm

Đây là nhận định của nhiều chuyên gia tại Tọa đàm “Biến không gian hội chợ - triển lãm thành sản phẩm du lịch đắt giá” vừa diễn ra.

Tại tọa đàm, các chuyên gia nhận định trong xu thế kinh tế sáng tạo toàn cầu, nhiều quốc gia đã chuyển đổi không gian triển lãm từ nơi tổ chức sự kiện đơn thuần thành "cỗ máy" tạo ra giá trị cho đô thị hiện đại. Đây là điểm giao thoa giữa văn hóa, du lịch, thương mại và công nghệ trải nghiệm. Tuy nhiên, thực tế tại Việt Nam cho thấy: Các thiết chế văn hóa như bảo tàng, triển lãm, sân vận động, hội chợ vẫn hoạt động chưa thực sự hiệu quả. Tiến sĩ Nguyễn Thu Hạnh – Giám đốc Trung tâm nghiên cứu phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam nhận định: "Thực trạng hiện nay là nhiều thiết chế văn hóa tại Việt Nam - từ bảo tàng, trung tâm triển lãm đến sân vận động và thư viện - đang rơi vào tình trạng 'đóng băng' trong những ngày thường. Các địa điểm này chủ yếu chỉ hoạt động vào cuối tuần hoặc khi có sự kiện lớn. Khoảng trống về mặt thời gian và không gian này chính là bài toán lớn cần sự chung tay của các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp để lấp đầy bằng những hoạt động hiệu quả hơn. Việc để các công trình quy mô bị bỏ trống không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn tạo ra gánh nặng lớn về chi phí vận hành và duy trì bộ máy quản lý. Chúng ta cần một tư duy đổi mới để biến những 'khoảng trống' này thành không gian văn hóa sống động và có giá trị kinh tế."

Tại tọa đàm, các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp du lịch đã cùng thảo luận, làm rõ tiềm năng, cơ hội phát triển cũng như định hướng khai thác không gian triển lãm theo hướng tích hợp đa giá trị. Lấy ví dụ Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (VEC) tại Đông Anh Hà Nội, nhiều chuyên gia xem đây là cơ hội để hình thành cực tăng trưởng mới của kinh tế dịch vụ, đồng thời trở thành biểu tượng phát triển công nghiệp văn hóa nếu có mô hình vận hành phù hợp. VEC cũng có quy mô tổ chức các sự kiện triển lãm quốc tế, và thực tế đã chứng minh từ thành công trong năm qua. VEC cũng sở hữu nền tảng cần có để trở thành điểm đến du lịch. Song để đáp ứng yếu tố cần đủ của một sản phẩm du lịch đắt giá sẽ còn là bài toán lớn đặt ra nhiều vấn đề phải giải quyết. Trong đó, đầu tiên là những nghiên cứu đầy đủ hành vi và nhu cầu của du khách hiện nay. Khẳng định giá trị điểm đến không chỉ ở dịch vụ đơn lẻ mà ở trải nghiệm tổng hợp, Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt kỳ vọng VEC sẽ là điểm đến thu hút khách không chỉ khi tổ chức sự kiện, bởi xung quanh đây có hệ sinh thái, trung tâm mua sắm, đường giao thông kết nối với các khu vực thuận tiện.

Các ý kiến tại tọa đàm đều thống nhất hướng tiếp cận phát triển Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia VEC theo mô hình “triển lãm trong lòng di sản”, tức đặt hoạt động kinh tế trong mối quan hệ hữu cơ với không gian văn hóa - lịch sử; hình thành một hệ sinh thái trải nghiệm đa tầng, có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách; kiến tạo các không gian kinh tế đêm, các hoạt động cộng đồng thường xuyên, cùng các sự kiện quy mô lớn theo chu kỳ, tạo cơ sở để duy trì sức sống liên tục cho trung tâm. Đặc biệt, cần tăng cường liên kết giữa các địa phương, các ngành và các doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản phẩm và thị trường đủ lớn.