Kỳ bầu cử của những đổi mới lịch sử

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước ta đã và đang tích cực triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức lại địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Điểm mới thứ hai đó là: Quốc hội đã ấn định tổ chức cuộc bầu cử vào ngày Chủ nhật, 15/3/2026, sớm hơn hai tháng so với các cuộc bầu cử trước đây, một số bước trong quy trình, thủ tục bầu cử cũng được thực hiện trong thời gian ngắn hơn so với các nhiệm kỳ trước. Ba là, công tác tổ chức bầu cử có triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong một số công việc, đặc biệt là việc lập, cập nhật danh sách cử tri và quản lý hồ sơ người ứng cử, lập biên bản, báo cáo, thống kê số liệu liên quan đến bầu cử.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưỡng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Hà Nội việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo điều kiện cho công tác chỉ đạo, điều hành bầu cử tập trung, thống nhất. Việc tổ chức bầu cử sớm hơn khoảng hai tháng cho phép sớm kiện toàn nhân sự cấp cao và bộ máy lãnh đạo các cấp, nhanh chóng ổn định tổ chức để triển khai nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới. Cùng với đó, giải pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số góp phần lập, cập nhật danh sách cử tri nhanh, chính xác; nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu và tổng hợp báo cáo, hướng tới tổ chức bầu cử hiện đại, chuyên nghiệp.

Việc tổ chức bầu cử sau sáp nhập đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi rà soát, điều chỉnh phân chia đơn vị bầu cử, cơ cấu đại biểu và tổ chức bộ máy phục vụ bầu cử. Tuy nhiên, các nội dung đều được thực hiện theo quy định pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và đại diện hợp lý. Đối với việc phân chia đơn vị bầu cử, các địa phương căn cứ quy mô dân số, đặc điểm địa bàn, điều kiện giao thông và phân bố dân cư để xác định số đơn vị và số đại biểu được bầu, bảo đảm tương đối đồng đều về dân số và thuận lợi cho cử tri. Các địa phương kịp thời thành lập, kiện toàn tổ bầu cử, ưu tiên cán bộ có kinh nghiệm.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Anh cho biết địa phương luôn chủ động, linh hoạt để bảo đảm một kỳ bầu cử dân chủ, đúng luật và an toàn: "Quan điểm của chúng tôi là: Chuẩn bị sớm, triển khai đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ từng khâu. Việc tổ chức phải đảm bảo dân chủ nhưng phải nghiêm túc, đúng luật; đảm bảo cơ cấu nhưng phải đặt chất lượng đại biểu lên hàng đầu. Mục tiêu cao nhất là một kỳ bầu cử an toàn, minh bạch, thực sự là ngày hội của nhân dân.

Để thực hiện mục tiêu đó, chúng tôi tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, về tuyên truyền: Chúng tôi đẩy mạnh thông tin sâu rộng để người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Không chỉ dừng lại ở loa phát thanh, thông tin phải được đưa lên mạng xã hội, thông qua tổ dân phố và các đoàn thể để đến được từng hộ dân, từng cử tri.

Thứ hai, về quản lý cử tri: Trong bối cảnh địa bàn dân số đông và biến động thường xuyên, chúng tôi rà soát danh sách cực kỳ chặt chẽ. Phường Cửa Nam đặc biệt tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để lập và niêm yết danh sách, đảm bảo chính xác tuyệt đối, không sai sót, không trùng lặp.

Thứ ba, về thực thi: Mọi bước đi đều phải đúng quy trình, sát thực tế, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để cử tri thực hiện quyền công dân của mình."

Tại phường Cửa Nam, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được triển khai khẩn trương, đồng bộ và đúng quy định. Từ việc hoàn thiện danh sách cử tri, tổ chức các hội nghị hiệp thương, tập huấn nghiệp vụ bầu cử, đến chuẩn bị cơ sở vật chất tại các khu vực bỏ phiếu… tất cả đều được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm chặt chẽ, dân chủ và đúng pháp luật.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Chủ tịch UBND phường Cửa Nam cho biết: "Đến thời điểm này, Ủy ban bầu cử phường Cửa Nam đã hoàn tất rà soát kỹ lưỡng mọi nhiệm vụ và nội dung công việc. Đặc biệt về cơ sở vật chất, chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ và đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Có thể khẳng định, mọi điều kiện tại địa phương đã sẵn sàng để đón chờ ngày 15/3 - ngày mà nhân dân sẽ lên đường đi bầu cử, sáng suốt lựa chọn ra những đại biểu xứng đáng nhất vào Quốc hội và HĐND các cấp."

Một điểm mới nữa trong kỳ bầu cử lần này đó là chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội. Đại biểu hoạt động chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho hoạt động Quốc hội, theo dõi sâu các lĩnh vực, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường. Đây không phải là thay đổi mang tính hình thức, mà gắn với yêu cầu hoàn thiện Nhà nước pháp quyền và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.