Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI: Đặt nền móng cho một giai đoạn hành động mới

Từ công tác nhân sự cấp cao, hoạt động lập pháp, đến các quyết sách về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, kỳ họp đã cho thấy tinh thần đổi mới, hành động và kiến tạo phát triển.

Một trong những nội dung được cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm tại Kỳ họp thứ Nhất là công tác nhân sự. Với ý nghĩa là kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Quốc hội đã sớm hoàn thành việc kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước. Quốc hội đã xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn 39 nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước; bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ với tỷ lệ tín nhiệm rất cao. Kết quả này thể hiện sự đồng thuận, niềm tin và kỳ vọng lớn vào một nhiệm kỳ mới quyết liệt hơn, hiệu quả hơn.

Cử tri cả nước cũng như đại biểu Quốc hội kỳ vọng rất lớn vào bộ máy nhân sự, những người dám nghĩ, dám làm, quyết tâm trách nhiệm không chỉ với cử tri, không chỉ với đất nước trong giai đoạn hiện nay mà cả tương lai của đất nước trong giai đoạn sắp tới.

Không chỉ hoàn thành công tác tổ chức, nhân sự cấp cao, Kỳ họp thứ nhất còn định hình những quyết sách lớn về lập pháp và phát triển kinh tế - xã hội trong cả nhiệm kỳ. Ngay tại Phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn trong hoạt động của Quốc hội. Đó là yêu cầu xuất phát từ thực tiễn phát triển mới, khi đất nước cần một hệ thống thể chế thông suốt hơn, quản trị hiệu quả hơn và năng lực phản ứng chính sách nhanh hơn.

Trong 12 ngày làm việc, các đại biểu Quốc hội đã làm việc với cường độ cao, phát huy tinh thần trách nhiệm trước cử tri và nhân dân. Kỳ họp đã xem xét, thông qua 9 luật và 31 nghị quyết. Đây là khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung khó, cấp bách, nhưng đều hướng tới mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo không gian phát triển mới.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) và đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn Quảng Ninh), dấu ấn nổi bật của kỳ họp lần này là tinh thần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Một quyết sách được cử tri và nhân dân đánh giá cao là việc Quốc hội thông qua Nghị quyết ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới biến động, chính sách này thể hiện sự chia sẻ kịp thời của Quốc hội và Chính phủ với người dân, doanh nghiệp. Theo đó, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, trừ etanol, dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay được điều chỉnh về 0 đồng/lít.

Cùng với đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của bốn luật về thuế đã bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh trong Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025. Trên cơ sở các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách và tình hình thực tiễn, Chính phủ sẽ quy định mức doanh thu phù hợp trong từng thời kỳ. Những điều chỉnh này cho thấy sự linh hoạt trong điều hành chính sách tài khóa, vừa hỗ trợ đời sống người dân, vừa tạo thêm dư địa cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ phục hồi và phát triển.

Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thị Hồng Yến cho rằng, đây là biểu hiện rõ của năng lực phản ứng chính sách trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Đặc biệt, tại kỳ họp, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Theo các đại biểu, luật sẽ tạo lập nền tảng pháp lý vững chắc để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển dài hạn, phát huy vai trò Thủ đô là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm đổi mới sáng tạo.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Quốc hội Phan Chí Hiếu nhấn mạnh: "Đây là dịp để chúng ta kiến tạo thể chế, tạo không gian pháp lý đủ mạnh cho Hà Nội chủ động phát triển, tạo sự lan tỏa, dẫn dắt các địa phương trong vùng và cả nước. Lần này Luật Thủ đô sẽ đặt nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm một số cơ chế, chính sách mới, đóng vai trò là 'mô hình mẫu' để có thể đánh giá, tổng kết và nếu đủ cơ sở thì nhân rộng ra phạm vi cả nước."

Bên cạnh hoạt động lập pháp, Quốc hội cũng đã xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách và giám sát. Đáng chú ý là các nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; Kế hoạch tài chính quốc gia; Kế hoạch vay và trả nợ công; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Đây là những quyết sách có ý nghĩa chiến lược, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý để đất nước phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên, hướng tới mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới.

Phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: "Các chính sách ban hành tại kỳ họp vừa mang đậm tinh thần đổi mới và tinh thần hành động quyết liệt để tháo gỡ những điểm nghẽn, vừa đảm bảo tính căn cơ, lâu dài, kịp thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm cụ thể; đồng thời quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý hiệu quả các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, việc kịp thời điều chỉnh linh hoạt các sắc thuế đã khẳng định sự chủ động, quyết liệt trong điều hành chính sách tài khóa và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn."

Như vậy, sau 12 ngày làm việc, Kỳ họp thứ nhất khép lại, nhưng đồng thời mở ra khí thế mới cho cả nhiệm kỳ. Những quyết sách được thông qua không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt, mà còn đặt nền tảng cho một giai đoạn phát triển dài hạn, với tinh thần đổi mới thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi và phát huy tối đa mọi nguồn lực cho phát triển đất nước.